Ұлттық банк базалық мөлшерлемені өзгерте ме?
Сарапшылардың пікірі екіге бөлінді
Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығының (ҚҚҚ) талдау орталығы 2026 жылғы шілдеде қаржы нарығының кәсіби қатысушылары арасында жүргізілген кезекті сауалнаманың нәтижелерін жариялады.
Түйін
- Маусым айында нарық күткеннен де едәуір төмендетіліп, базалық мөлшерлеме бірден 100 базистік тармаққа қысқарғаннан кейін және инфляциялық тәуекелдердің бірқатары күшейген жағдайда, шілдедегі сауалнамаға қатысушылардың басым бөлігі (53%) Ұлттық банк 24 шілдедегі отырысында үзіліс жасап, базалық мөлшерлемені 17,0% деңгейінде сақтайды деп күтеді.
- Қалған 47% респондент мөлшерлеменің 16,75%-ға дейін тағы да төмендеуін жоққа шығармайды. Бұл сценарий жылдық инфляцияның баяулауының жалғасуына, инфляциялық күтулердің төмендеуіне, нақты пайыздық мөлшерлемелердің жоғары деңгейде сақталуына және ішкі сұраныстың бәсеңдеуіне негізделген.
- Шілде айында бір жылдық кезеңге арналған инфляциялық күтулердің бағасы 10,6%-дан 10,4%-ға дейін төмендеді. Бұған қатаң ақша-кредит шарттарының сақталуы, ұлттық валюта бағамының нығаюы және экономикадағы инфляциялық қысымның біртіндеп әлсіреу белгілері әсер етті. Бұл өз кезегінде ақша-кредит саясатын одан әрі жұмсартуға мүмкіндік береді.
- Осыған байланысты бір жылдан кейінгі базалық мөлшерлеме болжамы бұрынғы 15,75%-дан 14,75%-ға дейін төмендетілді. Инфляцияның баяулауы, нақты мөлшерлемелердің жоғары болуы және ішкі сұраныстың бәсеңдеуі Ұлттық банкке базалық мөлшерлемені кезең-кезеңімен төмендетуді жалғастыруға мүмкіндік береді.
- Ақша-кредит саясатының одан әрі жұмсаратыны күтілгенімен, бір жылдан кейін нақты мөлшерлеме оң деңгейде – 4,35% болады деп болжанып отыр (қазіргі кезде – 6,7%). Бұл қаржылық жағдайлардың әлі де біршама қатаң болатынын білдіреді.
- Тамыз айының басында USD/KZT бағамы бір доллар үшін 483,3 теңге деңгейінде қалыптасуы мүмкін (бұған дейінгі болжам – 498,5 теңге). Бұған мұнай бағасына геосаяси тәуекел сыйақысының артуы, шетел валютасы ұсынысының көбеюі және теңгелік құралдардың тартымдылығы ықпал етеді.
- Алайда бір жылдық кезеңге арналған болжам қайта қаралып, доллар бағамы 518,9 теңгенің орнына 520,4 теңгеге дейін көтеріледі деп күтілуде. Бұл теңгелік активтердің тартымдылығының біртіндеп төмендеуі, импорттың артуы және ағымдағы шот тапшылығының кеңеюі жөніндегі күтулермен байланысты.
- Бір жылдан кейінгі Brent маркалы мұнайдың орташа бағасына қатысты болжам айтарлықтай өзгерген жоқ және барреліне 80 доллар деңгейінде сақталды (бұған дейін – 80,9 доллар). Бағаны Таяу Шығыстағы геосаяси шиеленіс қолдап отырғанымен, ОПЕК+ елдерінің мұнай өндіруді ұлғайтуы бағаның одан әрі өсу әлеуетін шектейді.
- Бір жылдан кейінгі ЖІӨ өсімі бойынша болжам да сәл жақсарып, 4,5%-дан 4,6%-ға дейін көтерілді. Бұл қаржылық жағдайлардың жұмсаруы, инфрақұрылымдық жобалардың іске асырылуы және шикізат нарығындағы қолайлы ахуалдың сақталуымен түсіндіріледі.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Kapital.kz-ті оқыңыз
