Freedom Bank Қазақстандағы алғашқы әмбебап банктік лицензияны алды
Жаңа лицензиялау жүйесі банктер туралы заңдағы өзгерістер аясында енгізілді
Қазақстанда қаржы институттарын лицензиялаудың жаңа сараланған жүйесін іс жүзінде енгізу басталды. Елдегі алғашқы әмбебап банктік лицензияны «Фридом Банк Қазақстан» (Freedom Bank) алды. Жаңа талаптарға сәйкес, алдағы бірнеше ай ішінде еліміздегі барлық екінші деңгейлі банктер лицензияларын қайта рәсімдеуі тиіс, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
«2026 жылғы 7 шілдеде агенттік «Фридом Банк Қазақстан» АҚ-на №1.1.551.129 алғашқы әмбебап банктік лицензиясын берді. Лицензия аясында қосымша банктік операциялар жүргізуге рұқсат етілді. Олардың қатарында жеке және заңды тұлғаларға тазартылған бағалы металдар мен бағалы металдардан жасалған монеталардың нақты көлемі көрсетілетін металл шоттарын ашу және жүргізу, тұрғын үй құрылыс жинақтарына салымдарды қабылдау, салымшылардың шоттарын ашу және жүргізу, сондай-ақ тұрғын үй, аралық тұрғын үй және алдын ала тұрғын үй қарыздарын беру бар», – делінген ҚНРДА хабарламасында.
Сонымен қатар банкке банкаралық қарыздар, банкаралық кепілдіктер мен кепілгерліктер беру, тазартылған бағалы металдарды құйма және монета түрінде сатып алу, кепілге қабылдау, есепке алу, сақтау және сату операцияларын жүргізуге де рұқсат берілді.
Реттеуші жаңа сараланған банктік лицензиялау жүйесі 2026 жылғы 16 қаңтарда қабылданған «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» заң аясында енгізілгенін еске салды.
Заңда банктік лицензияның екі түрі қарастырылған:
– әмбебап банктік лицензия – банкке ешқандай шектеусіз банктік операциялардың толық спектрін жүзеге асыруға мүмкіндік береді;
– базалық банктік лицензия – депозиттер тартуға, несие беруге және есеп айырысу-кассалық қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. Алайда резидент емес тұлғалар мен байланысты тараптарды кредиттеуге, туынды қаржы құралдарымен операциялар жасауға, шетелдік активтерге инвестиция салуға және өзге де күрделі трансшекаралық операцияларды жүргізуге рұқсат бермейді.
«Заңның 132-бабына сәйкес, банктер заң күшіне енген күннен бастап алты ай ішінде банктік және өзге де операцияларды жүргізуге берілген лицензияларын әмбебап банктік лицензия ретінде қайта рәсімдеуі тиіс», – деп нақтылады ҚНРДА.
Еске салайық, 2025 жылғы қарашада Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі «Фридом Банк Қазақстанға» Грузияда еншілес Freedom Bank Georgia банкін құруға рұқсат берген болатын.
Ал 2026 жылғы наурызда Freedom Holding Corp. түркиялық TurkishBank Group банкінің бақылау пакетін сатып алуды жоспарлап отырғаны белгілі болды. Turkiye Today басылымының жазуынша, банктің негізгі акционерлері – Ozyol Holding пен Кувейт ұлттық банкі (NBK) капиталдың 99%-дан астамын қазақстандық Freedom компаниясының түркиялық еншілес ұйымы Freedom Finansal Hizmetler A.Ş. компаниясына сатуға келіскен. 2026 жылғы шілдеде Freedom Finansal Hizmetler A.Ş. компаниясы Turkish Bank A.Ş. акцияларының 99,32%-ын сатып алуға Түркияның Банктік қызметті реттеу және қадағалау агенттігі мен Монополияға қарсы органының мақұлдауын алды.
2026 жылғы сәуірде Тимур Турловтың Францияда банктік лицензия алу мүмкіндігін қарастырып жатқаны белгілі болды. Бұл туралы бұған дейін LinkedIn әлеуметтік желісіндегі парақшасында Freedom24 еуропалық онлайн-брокерінің атқарушы директоры Евгений Тяпкин жазған еді.
Сонымен қатар Freedom Holding Corp. Пәкістанда банк тіркеу жұмыстарын бастауды жоспарлап отыр және бұл елді цифрлық банкингті дамыту үшін перспективалы нарық ретінде қарастырады.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
