Дүниежүзілік банк 2026 жылы жаһандық ЖІӨ-нің 2,6%-ға, 2027 жылы 2,7%-ға өсуін болжайды

Дүниежүзілік банк (ДБ) 2026 жылы әлемдік экономиканың 2,6%-ға, ал 2027 жылы 2,7%-ға өсетінін болжап отыр. Бұл туралы желтоқсанда жарияланған «Жаһандық экономикалық перспективалар» баяндамасында айтылған. 2025 жылғы маусымда банк 2026 жылы ЖІӨ өсімін 2,4%, ал келесі жылы 2,6% деңгейінде болжайтынын мәлімдеген болатын, деп хабарлайды Интерфакс-Қазақстан.

«Әлемдік экономика саудадағы сақталып отырған шиеленістер мен экономикалық саясаттағы белгісіздікке қарамастан, күтілгеннен де жоғары төзімділік көрсетіп отыр. Алдағы екі жылда өсім қарқыны жалпы алғанда тұрақты болып қалады», – делінген баяндамада.

Онда сондай-ақ «егер болжамдар ақталса, 2020-жылдар 1960-жылдардан бергі әлемдік экономиканың ең әлсіз өсім кезеңіне айналады», деп көрсетілген. Өсімнің баяу қарқыны әлемдегі өмір сүру деңгейіндегі алшақтықты арттырып отыр: 2025 жылдың соңында жан басына шаққандағы табыс дамыған елдердің барлығында дерлік 2019 жылғы деңгейден асып түсті, алайда дамушы елдердің шамамен төрттен бірінде жан басына шаққандағы табыс төмендеген.

ДБ АҚШ экономикасының 2026 және 2027 жылдары 1,6%-ға өсетінін болжайды. Бұған дейін биылғы жылға қатысты күтілім 1,4% болған. Қытай экономикасының ЖІӨ өсімі бойынша бағалау биыл 4%-дан 4,4%-ға, ал келесі жылы 3,9%-дан 4,2%-ға дейін жақсартылды. Еуроаймақ экономикасы тиісінше 0,9% және 1,2%-ға өседі деп күтілуде. Бұған дейін 0,8% және 1% өсім болжанған еді.

Өткен жылдың қорытындысы бойынша жаһандық ЖІӨ, банктің бағалауынша, 2,7%-ға артты, ал бұрын бұл көрсеткіш 2,3% болады деп күтілген.

«2025 жылы экономикалық өсімге экономикалық саясаттағы өзгерістер қарсаңындағы сауданың жандануы және жаһандық өндірістік-өткізу тізбектерінің жедел қайта құрылуы ықпал етті. 2026 жылы сауда көлемі мен ішкі сұраныстың қысқаруына байланысты бұл ынталандырушы факторлар әлсірейді деп күтіледі», – деп болжайды банк сарапшылары.

Алайда баяндамаға сәйкес, әлемдік ауқымда қаржыландыру шарттарының жұмсаруы және бірқатар ірі елдерде ынталандырушы бюджет-салық саясатының жүргізілуі өсімнің баяулауын жұмсартуға көмектесуі тиіс. 2026 жылы әлемдегі инфляция 2,6%-ға дейін төмендейді деп болжануда, бұл еңбек нарықтарының әлсіреуі мен энергия тасымалдаушылар бағасының төмендеуін көрсетеді. 2027 жылы сауда ағындарының түзетілуі мен саяси белгісіздіктің азаюы аясында экономикалық өсімнің жеделдеуі күтіледі.

«Жыл өткен сайын әлемдік экономика өсімді қамтамасыз ету қабілетін жоғалтып бара жатқандай, бірақ сонымен бірге саяси белгісіздікке төзімдірек болып келеді. Алдағы жылдары әлемдік экономика тұрақсыз 1990-жылдармен салыстырғанда баяуырақ өседі, ал мемлекеттік және жеке қарыз рекордтық деңгейге жетеді. Стагнация мен жұмыссыздықтың алдын алу үшін дамушы нарықтық экономикасы бар және дамыған елдердің үкіметтері жеке инвестициялар мен сауданы ырықтандыруды белсенді жүргізіп, мемлекеттік тұтынуды шектеуі және жаңа технологиялар мен білімге инвестиция салуы қажет», – деді ДБ тобының бас экономисі Индермит Гилл.

2026 жылы дамушы елдер экономикаларының өсімі былтырғы 4,2%-бен салыстырғанда 4%-ға дейін баяулайды деп күтілуде, ал 2027 жылы сауда саласындағы шиеленістің әлсіреуі, шикізат бағаларының тұрақтануы, қаржылық жағдайлардың жақсаруы және инвестициялық ағындардың күшеюі аясында 4,1%-ға дейін жеделдейді.

Еске салайық, Ұлттық статистика бюросының алдын ала деректеріне сәйкес, 2025 жылдың қаңтар–желтоқсан айларының қорытындысы бойынша Қазақстанның жалпы ішкі өнімі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 6,5%-ға өсті. Бұған дейін үкімет 2025 жылдың қорытындысы бойынша экономиканың 6%-ға өсетінін күткен болатын. Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) жылдық көрсеткішті 5,9% деңгейінде болжаған. Ал 2026 жылға қатысты көрсеткіштерге келсек, ҚР 2029 жылға дейінгі Ұлттық даму жоспары аясында Үкімет 6,2% деңгейіндегі мақсатты көрсеткішті белгілеген. Өз кезегінде, Еуразиялық даму банкі (ЕАДБ) 2026 жылы Қазақстанның ЖІӨ 5,5%-ға өседі деп болжайды.