Қазақстанда 1 мамырдан бастап цифрлық активтер айналымы жүйелі түрде реттеледі
Нарықта цифрлық активтер қызметін ұсынушылар институты енгізіледі
2026 жылғы 1 мамырдан бастап Қазақстанда цифрлық активтер айналымын жүйелі реттеу енгізіледі, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы Ұлттық банктің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
Тиісті заңнамалық түзетулер «Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» заңда көрініс тапқан. Нәтижесінде цифрлық активтердің айналымына қатысты тұтас құқықтық режим қалыптастырылып, олардың реттелетін ортада жұмыс істеуі қамтамасыз етілді.
Жаңа реттеу аясында цифрлық активтердің келесі түрлері айқындалды:
1)қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер (криптовалюталар);
2) цифрлық қаржылық активтер (ЦҚА), оның ішінде: ақшамен қамтамасыз етілген стейблкоиндер; токенизацияланған нақты активтер; дәстүрлі қаржы құралдарының цифрлық нысандары.
ЦҚА инвестициялық құралдардың жаңа класын қалыптастырып, капитал тарту мүмкіндіктерін кеңейтуге және инвесторлардың түрлі активтерге қол жеткізуіне жағдай жасайды.
Сонымен қатар қамтамасыз етілмеген цифрлық активтердің айналымын реттеу ауқымы кеңейтіледі. Олардың айналымы лицензияланатын цифрлық активтер қызметін ұсынушылар арқылы жүзеге асырылып, бұл операциялардың ашықтығын қамтамасыз етіп, мемлекет тарапынан бақылауды күшейтеді.
Нарықтың жұмыс істеуін қамтамасыз ететін цифрлық активтер қызметін ұсынушылар институты енгізіледі. Оларға мыналар жатады:
1) цифрлық қаржылық активтер платформаларының операторлары – ЦҚА-ны цифрлық (токенделген) нысанда шығаруды, сондай-ақ олармен жасалатын мәмілелер кезінде құқықтарды есепке алу мен айналымын қамтамасыз етеді;
2) цифрлық активтер сауда платформаларының операторлары – ЦҚА мен қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер (криптовалюталар) бойынша сауда ұйымдастырып, өткізеді (криптобиржалар);
3) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары – криптовалюталарды сатып алу-сату операцияларын жүзеге асырады (криптоайырбастау сервистері).
Аталған провайдерлер цифрлық активтер әмияндарын ашу мен қызмет көрсету, сондай-ақ пайдаланушылардың операцияларын реттелетін ортада жүргізуді қамтамасыз етеді.
2026 жылғы 1 мамырдан бастап қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары лицензия алу үшін, ал цифрлық активтер сауда платформалары мен цифрлық қаржылық активтер платформаларының операторлары есептік тіркеуден өту үшін тиісті құжаттарды Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіне ұсынады. Қажетті талаптар мен құжаттар тізімі Ұлттық банктің ресми интернет-ресурсында жарияланған.
Ұлттық банк лицензиялау, реттеу және қадағалау функцияларын жүзеге асырады, сондай-ақ Қазақстан юрисдикциясында, «Астана» халықаралық қаржы орталығы аумағынан тыс қызмет ететін цифрлық активтер қызметін ұсынушылардың жұмысын бақылайды.
Цифрлық қаржылық активтердің (стейблкоиндерді қоспағанда) айналымын реттеу Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне жүктелген.
Ал «Астана» халықаралық қаржы орталығы өз юрисдикциясы мен құқықтық режимі шеңберінде цифрлық активтермен жұмыс істейтін ұйымдарды реттеуді жалғастырады.
Еске салайық, бұған дейін Қазақстанда цифрлық активтерді пайдалана отырып алғашқы транзакция жүзеге асырылған болатын. Сондай-ақ 2026 жылы мемлекеттік цифрлық активтер қорын іске қосу жоспарланған. 2025 жылдың қарашасында елде цифрлық теңгені қолдану аясын кеңейту жоспарланып отырғаны хабарланған. Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, цифрлық теңге бөлшек нарыққа емес, мемлекеттік қаражатты бақылауға бағытталған.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Kapital.kz-ті оқыңыз
