• Басты бет
• Технологиялар
• Медициналық деректерді қорғауға қойылатын жаңа талаптар ЖИ дамуына қалай әсер етеді

Медициналық деректерді қорғауға қойылатын жаңа талаптар ЖИ дамуына қалай әсер етеді

MedHub HAQ коммерциялық емес қоры құпиялығы сақталған медициналық деректермен қауіпсіз әрі заңды жұмыс істеуге арналған өңірдегі алғашқы платформаны таныстырды

2026 жылғы 11 шілдеден бастап Қазақстанда жаңа Цифрлық кодекс күшіне енеді. Онымен қатар дербес деректермен жұмыс істеуге қойылатын жаңартылған талаптар да қолданысқа енгізіледі. Денсаулық сақтау жүйесі үшін бұл ең сезімтал ақпарат санаттарының бірі – медициналық деректерді пайдаланудың жаңа қағидаларын білдіреді. Сонымен қатар дәл осы деректер ауруларды диагностикалау, медициналық кескіндерді талдау, тәуекелдерді болжау және клиникалардың жұмысын автоматтандыруда кеңінен қолданылып келе жатқан жасанды интеллектіні (ЖИ) дамытудың негізіне айналып отыр.

Осыған байланысты Астанада MedHub HAQ платформасы таныстырылды. Бұл – Қазақстан мен Орталық Азиядағы құпиялығы сақталған медициналық деректермен қауіпсіз, этикалық әрі заң талаптарына сай жұмыс істеуге арналған алғашқы инфрақұрылымдық платформа. Оның мақсаты – медициналық ұйымдарды, ғылыми-зерттеу орталықтарын, жоғары оқу орындарын, мемлекеттік құрылымдарды және ЖИ шешімдерін әзірлеушілерді бірыңғай сенімді ортада біріктіру.

«Біз құпиялығы сақталған деректермен алмасуға арналған платформаны, яғни өзіндік маркетплейсті құрып жатырмыз. Онда тек заңды әрі қауіпсіз, жеке деректерді қамтымайтын ақпарат болады. Бүгінде әлемде деректер нарығы миллиардтаған долларлық салаға айналды, біз мұндай бағыттың Қазақстанда да дамығанын қалаймыз», – деді жобаның негізін қалаушы әрі CEO-сы Тоғжан Қожалы.

Ол сондай-ақ ЖИ дәрігерді алмастыратын құрал емес, диагноз қою мен шешім қабылдауға көмектесетін, медициналық көмектің сапасын арттыруға мүмкіндік беретін көмекші екенін атап өтті.

Соңғы жылдары қазақстандық клиникалар, медициналық орталықтар мен ғылыми мекемелер ауқымды көлемде деректер жинақтады. Алайда олардың басым бөлігі әртүрлі ақпараттық жүйелерде шашыраңқы сақталып, ғылыми зерттеулерде, жасанды интеллект алгоритмдерін оқытуда немесе медициналық үдерістерді жетілдіруде іс жүзінде пайдаланылмай келеді. Сонымен қатар сапалы әрі дұрыс дайындалған деректерсіз сенімді ЖИ жүйелерін жасау мүмкін емес. Алгоритмдерге тек үлкен көлемдегі ақпарат емес, сонымен бірге оның стандартталуы, құпиясыздандырылуы, заң талаптарына сай пайдаланылуы және нәтижелерінің клиникалық тұрғыдан тексерілуі қажет. Сондықтан көптеген елде медициналық жасанды интеллектіні дамыту барлық қатысушы арасындағы сенімді қамтамасыз ететін арнайы инфрақұрылымды қалыптастырумен қатар жүзеге асырылып жатыр.

Брифинг барысында MedHub HAQ медициналық ақпаратты сақтайтын бірыңғай орталық құруды көздемейтіні айтылды. Оның міндеті – деректер иелеріне ақпаратты қауіпсіз пайдалануға дайындауға көмектесу: құрылымдау, құпиясыздандыру, қолданудың ықтимал сценарийлерін айқындау және зерттеушілермен, университеттермен, дәрігерлермен және цифрлық шешімдерді әзірлеушілермен өзара іс-қимылдың түсінікті тетіктерін қалыптастыру. Мұндай тәсіл заңнама талаптарын сақтауға, пациенттердің құқықтарын қорғауға және жаңа медициналық технологиялардың пайда болуына жағдай жасауға мүмкіндік береді.

Платформа аясында бірден бірнеше бағыт дамытылады. Құпиялығы сақталған клиникалық деректермен алмасу және оларды зерттеулерге дайындаумен қатар, жоба ЖИ шешімдерінің клиникалық пилоттарын сүйемелдеуді, цифрлық медицина бойынша білім беру бағдарламаларын, стартаптарды қолдауды, кәсіби қауымдастықты қалыптастыруды және медициналық жасанды интеллект саласындағы консалтингтік бағытты қамтиды.

Медициналық ұйымдар үшін бұл – жинақталған деректерді жұмыс тиімділігін арттыру және цифрлық құралдарды енгізу үшін пайдалану мүмкіндігі. Ғылыми-зерттеу орталықтары мен университеттер үшін – қолданбалы зерттеулер жүргізуге және жаңа буын мамандарын даярлауға арналған деректер базасына қол жеткізу. Ал әзірлеушілер дұрыс дайындалған құпиясыздандырылған деректерде алгоритмдерін сынақтан өткізіп, түсінікті құқықтық алаңда клиникалық апробациядан өткізе алады.

Егер MedHub HAQ мемлекеттік органдарды, медицина қауымдастығын, университеттер мен технологиялық компанияларды біріктіре алса, Қазақстан медициналық ЖИ-дің ұлттық экожүйесін дамытуға берік негіз қалыптастырады.

Еске салайық, Қазақстан АҚШ-тың Pax Silica және AI Opportunity Partnership бастамасына қосылып, ЖИ-экономикалар клубына енген болатын.

2025 жылғы 17 қарашада Президент «Жасанды интеллект туралы» Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды. Сондай-ақ мемлекет басшысы ЖИ-ді экономиканың барлық негізгі саласына енгізуді тапсырды.

Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.

Kapital.kz-ті оқыңыз