• Басты бет
• Технологии
• ЖИ Қазақстандағы мұнай өндіру саласын қалай өзгертіп жатыр

ЖИ Қазақстандағы мұнай өндіру саласын қалай өзгертіп жатыр

Қазірдің өзінде жасанды интеллектінің бақылауында 4 мыңнан астам ұңғыма бар

Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов үкімет отырысында Қазақстанда отын-энергетика кешенінде 45 AI-жобадан тұратын портфель қалыптасып жатқанын мәлімдеді. Оның айтуынша, жасанды интеллектіні енгізу мұнай-газ және энергетика секторларынан бастап көмір өнеркәсібіне дейінгі негізгі салаларды қамтиды, бұл ретте 10 жоба сараптама кезеңінен өтіп, кейіннен енгізу сатысына шығуға дайын, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.

«Бірінші мысал – мұнай өндіру саласында жасанды интеллектіні іс жүзінде қолдану. Сөз ұңғымаларды онлайн-мониторингтеудің зияткерлік жүйесі туралы болып отыр. Пилоттық енгізу аясында жүйенің бақылауында қазірдің өзінде 4 мыңнан астам ұңғыма бар. Жүйенің негізгі міндеті – ұңғымалардың өндірістік көрсеткіштерін нақты уақыт режимінде талдау. Жасанды интеллект проблемалы учаскелерді анықтайды, жоспарлы көрсеткіштерден ауытқуларды тіркейді, өндіруді болжайды және мамандарға неғұрлым тиімді шешімдер қабылдауға көмектеседі. Пилоттық енгізу «Мұнай» АҚ, сондай-ақ бірқатар басқа жер қойнауын пайдаланушылар базасында іске асырылды», - деді министр.

Жобадан күтілетін нәтиже – ұңғымалардың бос тұрып қалу уақытын 20%-ға дейін қысқарту және жылына 1 млрд теңгеге дейін экономикалық тиімділікке қол жеткізу. Ерлан Ақкенженов бұл жүйенің қазақстандық әзірлеме екенін және оның экспорттық әлеуеті бар екенін атап өтті. Оны халықаралық нарықтарға, соның ішінде АҚШ-қа жылжыту бойынша жұмыс жүргізіліп жатыр.

Келесі мысал – мұнай өнімдерінің айналымын талдау үшін жасанды интеллектіні қолдану. Жүйе нарық қатысушыларының цифрлық деректерін біріктіреді және мұнай өнімдерінің қозғалысын талдайды, олардың өңірлер бойынша қорларын болжайды және тауардың артық жиналуы немесе тапшылық қаупін алдын ала анықтауға көмектеседі.

«Бұл жеткізуді дәлірек жоспарлауға, логистиканы үйлестіруге және басқарушылық шешімдерді уақтылы қабылдауға мүмкіндік береді. Күтілетін нәтиже – жоспарлау дәлдігін 85%-ға дейін арттыру және жылына 22,5 млрд теңгеге дейін экономикалық тиімділік. Бұл AI-модель де қазақстандық әзірлеме болып табылады және «ҚазМұнайГаз» бен ҚБТУ ынтымақтастығы аясында жасалған», - деп атап өтті Энергетика министрлігінің басшысы.

Бұдан әрі министр кен орнын тиімді басқару үшін жасанды интеллектіні қолдану туралы айтып берді.

«Сөз геологиялық және гидродинамикалық модельдерді талдайтын, деректерді нақты уақыт режимінде тексеретін, кен орындарын игеруді оңтайландыруға көмектесетін және мұнай алу коэффициентін арттыруға мүмкіндік беретін AI-платформа туралы болып отыр. Жүйені өнеркәсіптік енгізу «ҚазМұнайГаз» активтерінің портфеліне кіретін 12 кен орнын қамтиды. Күтілетін экономикалық тиімділік 2030 жылға қарай қосымша 2,864 млн тонна өндіру есебінен 326,3 млрд теңгеге дейін жетеді», - деп хабарлады Ерлан Ақкенженов.

Жүйе «ҚазМұнайГаз» компаниясының жеке әзірлемесі болып табылады. Министр сондай-ақ жасанды интеллект өнеркәсіптік қауіпсіздікті арттыру үшін енгізіліп жатқанын атап өтті: жүйелер нақты уақыт режимінде бейнеағындарды талдайды және бұзушылықтарды анықтайды, бұл тәуекелдерге жедел әрекет етуге және апаттардың алдын алуға мүмкіндік береді. Оның айтуынша, ұлттық компаниялардың нысандарындағы пилоттық жобалар өндірістік инциденттерді 78%-ға дейін төмендетіп, жылына 2,84 млрд теңгеге дейін экономикалық тиімділік бере алады.

Сонымен қатар, ол газ тұтынуды болжау үшін жасанды интеллектіні қолдану туралы айтты: технологиялар есептегіштердің деректерін мобильді қосымша арқылы автоматты түрде оқуға және ұзақ мерзімді болжамдар жасауға мүмкіндік береді. Бұл деректерді беру дәлдігін 86%-ға дейін арттырып, шығындарды оңтайландыру есебінен жылына 300 млн теңгеге дейін үнемдеуді қамтамасыз етеді деп күтіліп отыр.

Еске сала кетейік, Қазақстанда 72 саланы қамтитын цифрлық трансформацияның 20 картасы бекітілді. Әрбір карта негізгі цифрлық сын-қатерлерді, AI-шешімдерді енгізу жоспарын, әлеуметтік-экономикалық әсерлерді және 2027 жылға дейінгі KPI көрсеткіштерін қамтиды. Сондай-ақ Қазақстанда Alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығы іске қосылды.

Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.

Сізге қызықты болуы мүмкін

Kapital.kz-ті оқыңыз