Биткоин алтынды, мұнайды және қор индекстерін басып озды
Геосаяси жағдай негізгі факторлардың бірі болып қалды
Өткен аптада криптовалюта нарығында қуатты өсім тіркеліп, тіпті ең оптимистік сарапшыларды да таңғалдырды. Цифрлық активтердің жиынтық капитализациясы 2,37 трлн доллардан 2,537 трлн долларға дейін өсіп, жеті күн ішінде 167 млрд долларға немесе 7,07%-ға артты. Бұл қатарынан үшінші аптадағы өсім және 2025 жылдың қарашасынан бергі ең ірі апталық өсім болды. Көптеген сарапшылар екі апта қатарынан өсімнен кейін тұрақтау болады деп болжаған еді, алайда нарық бұл күтулерден асып түсті.
Апта ішінде Bitcoin 69 153–75 934 доллар аралығында саудаланып, екі айлық максимумын екі рет жаңартты. Ал Ethereum жыл басынан бергі ең жоғары бір күндік өсімді көрсетті. Нарықтағы ең ірі бес криптовалюта аптаны өсіммен аяқтады: Ethereum 15,29%-ға өсті, Solana 10,44%-ға қымбаттады, XRP 10,14%-ға артты, Bitcoin 6,62%-ға өсті, ал BNB 5,25%-ға көтерілді. Айта кетерлігі, XRP алғаш рет нарықтағы үлесі бойынша BNB-дан озып, үшінші орынға шықты. Жалпы сауда көлемі бір аптада 1,1 трлн доллардан асып, 2025 жылғы қарашадағы рекордты жаңартты.
Тыныш айлақ
Нарықтағы раллидің басты драйвері Bitcoin-нің геосаяси дағдарыс жағдайында тұрақтылығын дәлелдеуі болды. Bloomberg деректеріне сәйкес, ақпан айының соңында басталған Иран дағдарысынан бері Bitcoin шамамен 14%-ға өскен. Ал MSCI World индексі 4%-ға төмендеп, алтын 5%-ға арзандаған, ал WTI маркалы мұнай бағасы 40%-дан астам өскен. Сарапшылар Bitcoin динамикасын дәстүрлі активтердегі тұрақсыздық аясындағы «тыныш айлақ» деп сипаттады.
17 наурызда азиялық сауда барысында Bitcoin 75 000 доллар деңгейінен асып, 75 934 долларға дейін жетіп, қаңтардың ортасынан бергі ең жоғары көрсеткішке жетті. Бірқатар ірі хедж-қорлар CME фьючерстері мен спот ETF арқылы ұзақ позициялар ашып, ықтимал бітім жағдайында Bitcoin бағасы 80 000 долларға жетуі мүмкін деп болжап отыр.
Геосаяси факторлар нарыққа әсер етуді жалғастырды. 14 наурызда Дональд Трамп Иранның мұнай инфрақұрылымына соққы жасалуы мүмкін екенін ескертіп, бұл мұнай бағасының кезекті өсуіне себеп болды. Алайда криптонарық бұл жаңалыққа салыстырмалы түрде сабырлы жауап берді: Bitcoin шамамен 71 000 доллар деңгейінде сақталып, жағымсыз жаңалықтарға төзімділігін көрсетті.
Апта ортасына қарай Иран ықтимал бітім шарттарын жариялады. Polymarket платформасында наурыз айының соңына дейін толық бітім жасалу ықтималдығы 46%-ға дейін өсті. Бұл криптовалюталарға қаражат ағымының артуымен қатар жүрді: трейдерлер қақтығыс аяқталса, нарықта жаңа өсім басталады деп күтуде.
Рекордтық сатып алу
АҚШ-тағы Федералдық ашық нарық комитетінің (FOMC) 17-18 наурыздағы отырысы да нарыққа ықпал еткен маңызды факторлардың бірі болды. Нарық базалық мөлшерлеменің 3,50–3,75% деңгейінде сақталу ықтималдығын 99% деп бағалады. Алайда инвесторлар негізгі шешімнен гөрі экономикалық болжамдарға енгізілген өзгерістерге көбірек назар аударды.
Сарапшылар үш сценарийді атап өтті: егер ФРЖ 2026 жылы мөлшерлемені төмендету жоспарынан бас тартса, Bitcoin 65 000 долларға дейін төмендеуі мүмкін; бір рет төмендету сақталса, баға 68 000–74 000 доллар аралығында қалады; ал екі рет төмендету Bitcoin бағасын 75 000 доллардан жоғары көтеруі ықтимал.
Биржалық қорлар (ETF) динамикасы негізгі оң факторлардың бірі болып қалды. Наурыз айында АҚШ-тағы спот Bitcoin-ETF қорларына 1,3 млрд доллардан астам қаражат тартылды. 10 наурызда қорларға 251 млн доллар түсті, оның ішінде BlackRock-тың IBIT қоры 186 млн доллармен көш бастады. 10–16 наурыз аралығында күнделікті таза түсімдер 643 млн доллардан 934 млн долларға дейін жетті.
Ең ірі корпоративтік оқиғалардың бірі Strategy компаниясының (бұрынғы MicroStrategy) рекордтық сатып алуы болды. 16 наурызда компания 1,57 млрд долларға 22 337 BTC сатып алғанын хабарлады. Бұл – компания тарихындағы ең ірі мәмілелердің бірі.
Сөзсіз көшбасшы
Ethereum ірі криптовалюталар арасында көшбасшы болды. Ол бір аптада 15,29%-ға өсіп, 2 377 долларға дейін жетті. Сарапшылар бұл өсімді реттеуші ортадағы оң өзгерістермен, DeFi секторындағы белсенділіктің артуымен және Ethereum-ETF-ке қаражат ағынының жандануымен түсіндіреді.
XRP 10,14%-ға өсіп, 1,52 долларға жетті. Оның өсімі институционалдық қызығушылықтың артуымен байланысты. Мысалы, Goldman Sachs XRP-ETF-тің ең ірі институционалдық инвесторы болды.
Жалпы алғанда, криптовалюта нарығы жаңа өсу кезеңіне қадам басқанын көрсетіп отыр. Дегенмен сарапшылар геосаяси тәуекелдер мен макроэкономикалық факторлар әлі де түзету ықтималдығын сақтайтынын атап өтеді.
CLARITY Act
Реттеушілік бағытта CLARITY Act екі палатаның күш-жігеріне қарамастан бұғатталған күйінде қалды. Сенатор Анджела Алсобрукс сенатор Том Тиллиспен бірге стейблкоиндер табыстылығы мәселесі бойынша ымыра іздеп, ұсынысын Америкалық банкирлер қауымдастығы саммитінде таныстырды. Талқылаудың мәні – белсенді төлем операциялары (мұнда сыйақы есептеуге болады) мен қаражатты пассивті сақтау (банктік депозитке ұқсас, сондықтан тиісінше реттелуі тиіс) арасындағы шекараны ажырату болды.
Сенатор Майк Раундс мәселенің күрделі екенін атап өтіп, сыйақы көлемі шоттағы қаражат мөлшеріне емес, оны пайдалану белсенділігіне байланысты болуы тиіс екенін айтты. Болжам нарықтары 2026 жылы CLARITY Act бойынша дауыс беру ықтималдығын 18% деп бағалады.
Сонымен қатар, Калифорния штат деңгейінде маңызды қадам жасады: Қаржылық қорғау және инновациялар департаменті (DFPI) 9 наурыздан бастап цифрлық активтермен жұмыс істеуге лицензия алу өтінімдерін қабылдай бастады. Осылайша, ол криптокомпаниялар үшін өз лицензиялық режимі бар ең ірі штатқа айналды. Бір апта бұрын Индиана губернаторы криптовалюталарды мемлекеттік қаржы бағдарламаларына интеграциялау туралы заңға қол қойып, цифрлық активтердің құқықтық өрісін кеңейтті.
Циклдік өсім
Апта ішінде криптовалюталардың институционалдық қабылдануы тек ETF ағындары мен Strategy сатып алуларымен шектелмеді. CoinDesk деректеріне сәйкес, 13 наурызда биткоин доллардың нығаюына қарамастан $72 000 деңгейінен асты. Бұл – ерекше құбылыс, өйткені тарихи тұрғыда доллардың күшеюі биткоинге қысым жасайтын. Мұндай жағдай 2025 жылдың басынан бері алғаш рет байқалды.
Сарапшылар мұны институционалдық инвесторлардың қысқа мерзімді макрокөрсеткіштерден гөрі ұзақ мерзімді факторларға – ұсыныс тапшылығына, инфрақұрылымның дамуына және реттеудің айқын болуына – көбірек назар аудара бастағанымен түсіндіреді. Өсімді қолдаушылар қатарында миллиардерлер Майк Новограц пен Энтони Скарамуччи бар, олар $80 000 деңгейінен өту жаңа максимумдарға жол ашады деп есептейді.
Ал ZX Squared Capital негізін қалаушы Си Кей Чжэн керісінше, төртжылдық циклдің сақталуын алға тартып, 30%-ға дейін төмендеу қаупін ескертті. Оның болжамы бойынша, биткоин $50 000-$52 000 деңгейіне дейін түсуі мүмкін, содан кейін ғана жаңа өсім кезеңі басталады.
Дегенмен, институционалдық сарапшылардың басым бөлігі циклдік модельді жоққа шығарды. Standard Chartered цифрлық активтер бөлімінің басшысы және Ark Invest бас директоры Кэти Вуд ETF пен корпоративтік қазыналар арқылы институционалдық қатысудың артуы төртжылдық циклді бұзды деген пікірді қолдады.
Coinbase Institutional сарапшылары нарықтағы жағдайды «сақ оптимистік» деп бағалап, оны 1999 жылмен емес, 1996 жылмен салыстырды. Олардың пікірінше, нарық күйреу алдында емес, құрылымдық трансформация кезеңінде тұр.
Fear & Greed индексі 26 деңгейінде қалып, «қорқыныш» аймағында болды. Бұл бөлшек инвесторлар көңіл күйі мен институционалдық әрекеттер арасындағы алшақтықты көрсетеді. Сарапшылардың айтуынша, мұндай жағдай тарихи тұрғыда өсімнің алдында жиі байқалады.
Өткен жеті күннің қорытындысы бойынша криптовалюта нарығының жалпы капитализациясы $2 370 млрд-тан $2 537 млрд-қа дейін өсіп, $167 млрд немесе 7,07% қосқан. Бұл – қатарынан үшінші өсім аптасы және соңғы төрт айдағы ең жоғары серпін. Нарық геосаяси күйзелістерге төзімділік танытып, дәстүрлі активтерден озық нәтиже көрсетті. Strategy компаниясының рекордтық сатып алуы, ETF-ке ауқымды қаражат ағыны және Ethereum бастаған альткоиндердің өсуі жаңа өсу импульсінің қалыптасқанын көрсетеді. Алайда FOMC отырысы мен Иран төңірегіндегі жағдай түзету ықтималдығын сақтап отыр.
Негізгі криптовалюталар динамикасы
1. Bitcoin (BTC)
18 наурыз, сәрсенбі кешіндегі жағдай бойынша Bitcoin бағамы $74 203 болды. Апта ішінде ол 6,62%-ға өсіп, $69 597 деңгейінен көтерілді. Нарықтық капитализациясы $1 392 млрд-тан $1 484 млрд-қа дейін ұлғайып, $92 млрд қосты. Нарықтағы үлесі 58,75%-дан 58,50%-ға дейін аздап төмендеді, бұл альткоиндердің қарқынды өсімімен түсіндіріледі. 17 наурызда азиялық саудада биткоин $75 934 деңгейіне жетіп, екі айлық максимумын жаңартты.
2. Ethereum (ETH)
Ethereum бағамы $2 330 болып, жеті күнде 15,29%-ға өсті (бастапқыда $2 021). Бұл топ-5 криптовалюта арасындағы ең жоғары нәтиже. Нарықтағы үлесі 10,29%-дан 11,08%-ға дейін ұлғайды. Өсімге SEC пен CFTC тарапынан «цифрлық тауар» мәртебесінің расталуы, DeFi секторының жандануы және ETF ағындарының артуы ықпал етті.
3. Ripple (XRP)
XRP бағамы $1,52-ге жетіп, апта ішінде 10,14%-ға өсті ($1,38-ден). Нарықтағы үлесі 3,56%-дан 3,68%-ға дейін артты. XRP алғаш рет осы есептік кезеңде BNB-дан озып, үшінші орынға шықты. Goldman Sachs XRP-ETF бойынша $154 млн үлеспен ең ірі институционалдық инвестор атанды.
4. Binance Coin (BNB)
BNB бағамы $676 болды, апталық өсім – 5,25% ($642-ден). Нарықтағы үлесі 3,69%-дан 3,63%-ға дейін төмендеді. Нәтижесінде BNB үшінші орыннан төртінші орынға түсті. Соған қарамастан, актив тұрақты өсім көрсетті.
5. Solana (SOL)
Solana бағамы $94-ке жетіп, апта ішінде 10,44%-ға өсті ($85-тен). Нарықтағы үлесі 2,06%-дан 2,12%-ға дейін артты. SOL топ-5 ішінде үшінші нәтиже көрсетті. Институционалдық қызығушылық жоғары деңгейде қалды: SOL-ETF құрамындағы институционалдық инвесторлар үлесі 48,8%-ды құрады.
