Қазақстан әуежайларында биометриялық сәйкестендіру енгізіледі

2027 жылға дейін Қазақстанның 10 халықаралық әуежайында биометриялық сәйкестендіру пайда болады. Бұл туралы бүгін Үкімет отырысы барысында көлік саласындағы цифрлық құралдар туралы баяндама жасаған Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі Ростислав Коняшкин хабарлады, деп мәлімдейді Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.

«Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін Көлік министрлігі Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігімен бірлесіп, көлік саласындағы цифрлық трансформация картасын бекітті. Құжатта 2027 жылға дейін он халықаралық әуежайда биометриялық сәйкестендіруді іске қосу сияқты нақты мақсаттар қойылды. Теміржол көлігінде бағыттардың 55%-ына интеллектуалды жүйелерді енгізу, 2029 жылға қарай автомобиль өткізу пункттерінде «жасыл» дәлізді толық енгізу міндеті тұр», - деп түсіндірді ол.

Бұл шаралар шекарадан өту уақытын қысқартады, жүктер мен жолаушыларға қызмет көрсету сапасын жақсартады және транзиттік әлеуетті нығайтады.

«Цифрлық трансформация аясында мультимодальды тасымалдаудың 50 бизнес-процесіне талдау жүргізіліп, реконструкцияланды. Нәтижесінде күрделі шекаралық рәсімдер, жүк қозғалысын нақты бақылаудың болмауы, тасымалдауға қатысушылар арасында деректер алмасудың әлсіздігі сынды негізгі проблемалар анықталды. Осы проблемаларды шешу үшін салааралық жұмыс тобы құрылып, ақпараттық жүйелерге кешенді талдау жүргізілді, Қытай, Өзбекстан және Қырғызстанмен шекарадағы өткізу пункттеріне тексерулер ұйымдастырылды, 2025-2027 жылдарға арналған цифрлық трансформация жоспары бекітілді», - деп атап өтті вице-министр.

Қазіргі уақытта бірыңғай SmartCargo платформасы іске қосылды, автоматты тексеру, онлайн-бақылау және құжаттарды толық электрондық форматқа ауыстыру жүргізіліп жатыр. Осы өзгерістерді іске асыру жүк тасымалдауға байланысты рәсімдерді 80%-ға дейін жеңілдетуді қамтамасыз етеді.

«Қазіргі уақытта көлік-транзиттік саладағы барлық 38 мемлекеттік қызмет онлайн форматта көрсетіледі. 2024 жылы қызметтердің 94%-ы электронды түрде көрсетілді. Бұл цифрлық сервистер азаматтар мен бизнес үшін қолайлы екенін дәлелдеді. Сондай-ақ, көлік саласын цифрландыруға стартаптар белсенді қатысуда. Astana Hub экожүйесінде көлік-транзиттік салада жұмыс істейтін 30 жоба бар. Олар логистиканы оңтайландыру, жүк экспедициясы, вагон паркін басқару және тасымалдауды бақылау бойынша шешімдер ұсынады», - деп түсіндірді Ростислав Коняшкин.

Бұл жобалардың жиынтық кірісі шамамен 9 млрд теңгені құрайды. Олардың бірі – Relog.ai платформасы. Бұл жасанды интеллект көмегімен соңғы жеткізу логистикасын жақсартатын B2B-шешімі. Бұл платформа маршруттарды автоматты түрде жоспарлайды, көлік шығындарын 40%-ға дейін қысқартады, кідірістерді алты есе азайтады. Бұл логистиканың барлық кезеңдерін біріктіретін заманауи басқару жүйесі.

«Тағы бір маңызды жоба – MultiCode платформасы. Бұл теміржол тасымалдарын жоспарлауға және вагон паркін басқаруға арналған цифрлық шешім. Платформа тасымалдау мен өтінімдерді автоматтандырады, жасанды интеллект арқылы рейстерді жоспарлайды, вагондарды бір жүйеден басқаруға мүмкіндік береді, көрсеткіштерді нақты уақыт режимінде бақылайды және талдайды. Бұл платформа жоспарлаудан бастап күнделікті жұмысқа дейінгі бүкіл процесті қамтиды», - деп нақтылады вице-министр.

Сонымен қатар, Қаржы және Көлік министрліктерімен бірлесіп, Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) шеңберінде «Транзит» ақпараттық жүйесі енгізіліп жатыр. Бұл жүйе навигациялық пломбалар арқылы жүктердің қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді.

«Қазіргі уақытта жүйе жеті теміржол станциясында, 11 автомобиль өткізу пунктінде қолданылады, Мемлекеттік кірістер комитеті мен ЕАЭО елдерінің жүйелерімен интеграцияланған. Жүйе бизнес үшін бақылауды жеңілдетеді және жалған транзиттің алдын алады, ал мемлекет үшін салық және бюджет түсімдерін арттырады. 2026 жылдың ақпанына ЕАЭО аумағында толық енгізу жоспарланған. Қазір жүйе тығыз сынақтан өтіп, толық енгізуге дайын», - деп қосты ол.

Көлік саласын дамыту мақсатында министрлік SmartCargo бірыңғай платформасының екінші кезеңін іске қосуды және мультимодальды тасымалдау үшін бірыңғай көлік жүк құжатын енгізуді жалғастыруды ұсынады.

Еске сала кетейік, Қазақстанда әуежайлардың қызмет көрсету тарифтерін қайта қарау жоспарланған. Мұндай тапсырманы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев берді.

«Соңғы 10 жыл ішінде олар тек бір рет, осы жылы ғана көтерілді. Тәжірибе көрсеткендей, тарифтерді тежеу инфрақұрылымның тозуына әкеледі. Тарифтерді қайта қарау қалыптасқан жағдайды жақсартуға кепілдік беруі керек. Дегенмен, бағаны күрт көтермей, теңгерімді тәсілді қамтамасыз ету қажет. «Тариф инвестицияға айырбас» қағидасын енгізу алдағы жылдарда сала дамуының негізгі шарты болуы керек. Қолайлы іскерлік ахуалды құру – стратегиялық міндет. Инвесторлардың пікірін мұқият тыңдау қажет. Әуежайлардағы авиациялық емес қызметтердің шамадан тыс реттелуі сұрақ туғызады. Компанияларды конкурстар өткізу арқылы іріктеудің күрделі бюрократиялық рәсімдері, келісімшарттардың әрекет ету мерзімін шектеу – мұның бәрін тоқтату керек», – деді Мемлекет басшысы.