Қазақстанда өнеркәсіп процестерінің кешенді реинжинирингін жүргізу ұсынылып отыр

2028 жылға қарай өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек өнімділігі 10-15% артады. Бұл туралы бүгін Үкімет отырысы барысында өңдеу өнеркәсібін дамыту және цифрландыру туралы баяндама жасаған Премьер-министрдің орынбасары – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев мәлімдеді, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.

«Өңдеу өнеркәсібі – технологиялық деңгейі экономикалық өсудің тұрақтылығына тікелей әсер ететін жүйе құраушы сектор. Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау мақсатында Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігімен бірлесіп Цифрлық трансформация картасын бекітті», – деп түсіндірді ол.

Ол картаға сәйкес, 2028 жылға қарай өңдеу өнеркәсібінің компанияларын Industry 4.0 технологияларын, оның ішінде IoT-платформаларды, цифрлық егіздерді, болжамды қызмет көрсету жүйелерін және өндірісті басқарудың интеграцияланған шешімдерін енгізуге тарту міндеті қойылған.

«Осы технологияларды енгізу нәтижесінде 2028 жылға қарай еңбек өнімділігі 10-15%-ға артады, нақты өсу қарқыны 6,5% құрайды, ал өнеркәсіптік IoT енгізу үлесі 10-20%-ға дейін ұлғаяды деп күтілуде», – деді Жаслан Мәдиев.

Өңдеу өнеркәсібі саласында тоғыз мемлекеттік қызметтің барлығы цифрландырылған, олардың әрқайсысы толығымен онлайн қолжетімді.

«Цифрлық трансформацияның негізгі құралдарының бірі – 2023-2029 жылдарға арналған Өңдеу өнеркәсібін дамыту тұжырымдамасы аясындағы «Үлгілік цифрлық фабрикалар» жобасы. Жобаға алты пилоттық кәсіпорын тартылған, онда 45 цифрлық бастама іске асырылуда, оның 31-і қазірдің өзінде сәтті енгізілді», – деді министр.

Енгізілген цифрлық бастамалардың тиімділігі мына сандармен расталады:

• өнімділік 15-30%-ға артты,

• операциялардың 60%-ға дейіні автоматтандырылды,

• жарамсыз өнім деңгейі шамамен 12%-ға төмендеді,

• жөндеуге жұмсалатын шығындар орташа есеппен 20%-ға қысқарды.

«Пилоттық кәсіпорындар технологиялар тек сынақтан өтпей, расталған экономикалық әсер беретін бағдарға айналып отыр. Олар бүкіл салаға цифрлық шешімдерді ауқымды енгізуге негіз қалайды. Нақты секторды цифрландыруға стартаптар елеулі үлес қосып отыр. Astana Hub экожүйесінде өнеркәсіптік секторға бағытталған 29 жоба тіркелді», – деп түсіндірді ол.

Олардың арасында технологиялық процестерді автоматтандыру бойынша шешімдер, өнеркәсіптік қауіпсіздік жүйелері, жабдықтарды бақылау және сапаны басқару, сондай-ақ қызметкерлерге арналған «ақылды» тағылатын құрылғылар бар.

«Экожүйе тек технологияларды ғана емес, сонымен бірге экономикалық әсерлерді де тудырады: 280 жұмыс орны құрылды, жалпы кіріс шамамен 21 млрд теңгені құрады. Бұл инновациялардың елдің экономикалық құрылымының бір бөлігіне айналып жатқанын растайды. Отандық цифрлық егіздер платформасы мен Smart Factory – KazTWIN-ді бөлек атап өткен жөн», – деп қосты Мәдиев.

Платформа келесі айтылғандарды қамтамасыз етеді:

• нысандарды 3D-модельдеу;

• болжамды талдау және ақауларды болжау;

• энергия тұтынуды және жабдықтың тозуын бақылау;

• ERP, MES және SCADA сияқты негізгі ақпараттық жүйелермен интеграциялау.

«Шын мәнінде, бұл – барлық процестер нақты уақыт режимінде қолжетімді, ал шешімдер деректер мен талдау негізінде қабылданатын кәсіпорынның цифрлық жүйесі. Келесі шешім – Қазақстанның сенімді бағдарламалық қамтамасыз ету тізіміне енгізілген IoT-платформасы CUBA. Платформа кәсіпорындарға инженерлік жүйелерді, жабдықтарды, өндірістік нысандарды бақылауға, мыңдаған датчиктерді интеграциялауға және тәулік бойы талдау деректерін алуға мүмкіндік береді», – деп атап өтті министр.

Мұндай шешімдер шағын және орта бизнеске қомақты шығындарсыз және күрделі интеграциялық жұмыстарсыз цифрлық шешімдерді енгізуге мүмкіндік береді.

«Өнеркәсіптегі ЖИ-дің әлемдік нарығы қарқынды өсуде – 2025 жылғы 34 млрд доллардан 2030 жылы 155 млрд долларға дейін жетеді. Әлемдік тәжірибені талдау әлемдік көшбасшылардың өнеркәсіпті трансформациялаудан нақты әсерді көріп отырғанын көрсетеді: Германияда «ақылды фабрикалар» жабдықтарды болжау дәлдігін 95%-ға дейін арттырады және пайдалану шығындарын азайтады; Жапонияда өндіріс уақыты 15%-ға қысқаратын өнеркәсіптік роботтардың тиімділігінің өсуі байқалады; АҚШ-та цифрлық егіздерді енгізу тоқтап қалуды 20%-ға азайтып жатыр», – деп түсіндірді ол.

Бұл мысалдар заманауи өнеркәсіптің даму бағытын көрсетеді: автономия, икемділік, болжамдылық және ЖИ интеграциясы.

Әлемдік тәжірибені талдап, сондай-ақ саланы одан әрі дамыту үшін заманауи технологияларды енгізудегі қолда бар тәжірибені ескере отырып, министрлік мыналарды ұсынады:

• Өнеркәсіп процестерінің кешенді реинжинирингін жүргізу;

• Өнеркәсіптік секторды роботтандыру тұжырымдамасын қабылдау;

• «Үлгілік цифрлық фабрикалар» жобасының ауқымын кеңейту.

Еске сала кетейік, бұған дейін Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі цифрлық технологияларды қолдану жұмыс орындарын қысқартуға әкелмейтінін мәлімдеген болатын.