Теңіз хронометрлерінен жоғары сағат өнеріне дейін

Ulysse Nardin брендінің тарихы сағат жасаудан емес, теңіз хронометрлерін өндіруден басталды, бұл салада компания айтарлықтай табысқа жетіп, әлемде №1 атанды. Бүгінде Ulysse Nardin XIX ғасырдағы теңізге қатысты мұрасын технологиялық инновациялармен ұштастырған. Бренд толық циклді мануфактура болып қала береді және күрделі механизмдерді қарқындые дамытып, haute horlogerie (жоғары сағат өнері – Ред.) саласындағы авангард ойыншылардың бірі ретінде танытып отыр.

Еске сала кетейік, 2016 жылы бренд Қазақстан үшін арнайы жасалған бірегей Ulysse Nardin Caspian Sea сағатын ұсынған болатын.

Дәлдікпен дәлелденген абырой және теңізбен байланысты мұра

Улисс Нарден 1823 жылы сағат ұстасының отбасында дүниеге келіп, филигранды күрделі механизмдерді өндіру құпияларын жастайынан үйренді. Ол 1846 жылы Швейцарияның Ле-Локль қаласында өзінің Жоғары сағат өнері шеберханасын құрды, бұл қала сондай-ақ Tissot, Zenith және Павел Буре сияқты танымал швейцариялық сағат маркаларының отаны болып табылады. 1865 жылы Улисс Нарден Ле-Локльдегі Рю дю Жарден, 5 мекенжайында шеберхана ашады, бренд осы күнге дейін сонда орналасқан.

XIX ғасырдың ортасында Улисс Нарден жоғары дәлдіктегі теңіз хронометрлерін (ашық теңізде кеменің орналасқан жерін анықтауға арналған механикалық сағаттар – Ред.) жасаумен айналыса бастады. Осылайша теңіз навигациясы мен жаңа аумақтарды игеру үшін қажетті дәл өлшеу құралдарына өсіп келе жатқан сұранысты дөп басты. 1883 жылы мануфактура теңіз хронометрлерінде палладий қорытпасынан жасалған спиральды алғаш болып қолданды, бұл олардың дәлдігін айтарлықтай арттырды.

1870-жылдардан бастап әскери-теңіз флоты мен халықаралық кеме қатынасы саласында жұмыс істейтін 50-ден астам компания Ulysse Nardin теңіз хронометрлерімен жабдықталды. 1946 жылы, компанияның 100 жылдық мерейтойында, Невшатель мемлекеттік астрономиялық обсерваториясы марапаттаған теңіз хронометрлерінің 77%-ы Ulysse Nardin өндірісіне тиесілі екені туралы ақпарат жарияланды.

1862 жылы шебер Улисс Нарден өзі жасаған сағаттары үшін Лондонда өткен Дүниежүзілік көрмеде алғашқы алтын медалін алды. Жалпы бренд өз жұмыстары үшін 4300 марапатқа, соның ішінде ірі халықаралық көрмелерде 18 алтын медальға ие болды.

Улисс Нарден 1876 жылы қайтыс болғаннан кейін компанияны оның ұлы Поль-Давид Нарден басқарды. 1889 жылы Париждегі Дүниежүзілік көрмеде Поль-Давид Нарденге бас жүлде және алтын медаль табысталды. 1903 жылы брендтің негізін қалаушының ұлы толықтай өз өндірісінің бөлшектерінен жасалған жаңа теңіз хронометрлерін ұсынды. Бұл хронометрлер Невшатель обсерваториясындағы хронометрия бойынша жарыста алғашқы жеті орынды иеленді.

1902 жылы компания теңіз хронометрлерін АҚШ әскери-теңіз күштеріне жеткізе бастады. Бренд Вашингтон әскери-теңіз обсерваториясының конкурстарында үнемі жеңіске жетіп, АҚШ-тің теңіз күштерінің торпедалық катерлерінің ресми жеткізушісі болды. Содан бері компания өз өнімдерін АҚШ, Ұлыбритания, Ресей және Жапонияның әскери-теңіз флоттарына жеткізіп келеді.

«Осы жылдар ішінде Ulysse Nardin бренді Швейцариядағы ең дәл теңіз кемелік хронометрлерін өндіруші ретінде беделге ие болып, өз өнімдерімен 50-ден астам флоттың зерттеулері мен жаулап алуларына көмектесті. Ulysse Nardin сияқты соншалық көп теңіз хронометрін өндірген басқа бірде-бір мануфактура болған жоқ», – делінген компанияның сайтында.

1975 жылы Невшатель обсерваториясы 1846 жылдан 1975 жылға дейінгі хронометр сипаттамалары туралы соңғы ресми басылымды жариялады. Осы есепке сәйкес, ұсынылған 4504 механикалық теңіз хронометрінің 4324-і (95%) Ulysse Nardin тарапынан сапа сертификаттарын алған.

1920 жылы үшінші буын Нардендердің өкілі болып табылатын Поль-Давидтің ұлы Эрнест отбасылық кәсіпті жалғастырған кезде, компанияда сағат өндірісін түпкілікті қол алды.

Кварц дағдарысы

1970-жылдары және 80-жылдардың басында бренд, басқа да швейцариялық сағат маркалары сияқты, арзан кварц механизмдерінің жаппай енуінен туындаған елеулі қиындықтарға тап болды. Компания жойылып кетудің аз-ақ алдында тұрды.

1983 жылы, кварц дағдарысының қызған шағында, прогрессивті швейцариялық-неміс кәсіпкері Рольф Шнайдер Ulysse Nardin компаниясын сатып алды. Осы уақытқа дейін ол Нарден әулетінің бес буынының басқаруында болған еді.

Жаңашыл Рольф Шнайдер бесаспап сағат шебері әрі инженер Людвиг Охслинмен бірге сағат өнерінін одан сайын дамыта түсті.

Олардың ынтымақтастығының нәтижесінде 21 функциясы бар қолсағаттың Astrolabium Galileo Galilei моделінен тұратын Trilogy of Time («Уақыт трилогиясы») топтамасы дүниеге келді. Аталмыш модель 1988 жылы әлемдегі ең күрделі қолсағат ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енді.

Trilogy of Time (Уақыт трилогиясы) және өзге инновациялар

Осылайша, кварц дағдарысынан кейінгі компанияның алғашқы үлкен жетістігі «Уақыт трилогиясы» топтамасын іске қосу болды. Жоғарыда айтылғандай, жаңарған Ulysse Nardin маркасының алғашқы данасы 1985 жылғы Astrolabium Galileo Galilei моделі болды (астролябия құралы мен астроном Галилео Галилейдің құрметіне аталған). Сағат жергілікті және күн уақытын, Күн мен Айдың орбиталары мен тұтылуларын, сондай-ақ бірнеше негізгі жұлдыздардың орналасуын көрсетеді.

Осыдан кейін Людвиг Охслин тағы екі астрономиялық сағат моделін – 1988 жылғы Planetarium Copernicus (планетарий құралы мен астроном Николай Коперниктің құрметіне аталған) және 1992 жылғы Tellurium Johannes Kepler (теллурий құралы мен астроном Иоганн Кеплердің атымен аталған) сағаттарын шығарды.

Tellurium циферблатын клуазоне әдісімен (бөлгіш эмаль – Ред.) жасау үшін 54 процесс, 12 рет күйдіру операциясы және шағын металл дискідегі эскизді бірегей өнер туындысына айналдыру үшін тәжірибелі шебердің 50 сағаттан астам еңбегі қажет. Бұл сағаттар Жерге Солтүстік полюстен қарауға мүмкіндік берді, сондай-ақ күннің шығу және бату уақытын көрсетіп отырды.

Ulysse Nardin мануфактурасы инновациялар жолымен қозғалысын жалғастырып, 1989 жылы San Marco моделін шығарды. Бұл минуттық репетирі* және циферблаттағы жакемар-автоматондары (уақытты соғу процесін имитациялайтын адамдардың немесе жануарлардың қозғалмалы мүсіншелері – Ред.) бар алғашқы қолсағаттар болды, одан кейін 1992 жылы Hourstriker моделі ұсынылды.

*Репетир – сағаттағы күрделі механикалық құрылым, ол талап бойынша (әдетте батырманы немесе иінтіректі басқанда) сол сәттегі уақытты әртүрлі тондағы дыбыстық сигналдар арқылы хабарлайды. Ол әу баста теңізшілерге түнгі уақытта от жақпай-ақ уақытты білу үшін әзірленген. Минуттық репетир сағаттарды, ширектерді және минуттарды соғады.

Рольф Шнайдер мен Людвиг Охслин сондай-ақ 1994 жылы жылдам баптауы бар GMT функциясы (бірнеше уақыт белдеуіндегі уақытты қадағалауға мүмкіндік береді – Ред.) және 1996 жылы зауыттық тәжді екі бағытта бұрау арқылы баптауға болатын әлемдегі алғашқы мәңгілік күнтізбені ұсынды.

Freak (2001 жыл)

Жаңашыл Рольф Шнайдер мен білгір сағат шебері әрі инженер Людвиг Охслин ынтымақтастығының тағы бір нәтижесі – жаңа мыңжылдықтың басында пайда болған культтік Freak («Ерекше» ағылш. – Ред.) сағаты болды, ол Ulysse Nardin үшін жаңа дәуірдің басталуын білдірді.

«Бұл жаңашыл сағаттар өзінің авангард дизайны, инновациялық механизмі және кремний бөлшектерін жаңашыл қолдануының арқасында дәстүрлі сағат өнерінде төңкеріс жасады», – дейді компанияда.

Осылайша, Freak моделі механизмінде кремний бөлшектері қолданылған әлемдегі алғашқы сағат болды. Брендтің жаңашыл идеясы бастапқыда дәстүрлі емес деп қабылданды. Алайда бәрібір басқа люкс брендтер бұл материалдың мүмкіндіктерін түсініп, технологияны қабылдады, дейді Ulysse Nardin өкілдері.

Freak ерекшелігі — циферблаттың, тілдердің және зауыттық тәждің болмауы. Механизмнің өзі уақыт көрсеткіші қызметін атқарды. Бұл Ulysse Nardin-ді заманауи сағат өндірісінің жол ашушысына айналдырды.

«Дәстүрлі дизайн қағидаттарынан сенімді өзгерістерге қадам жасау брендтің мүмкіндіктер шекарасын кеңейтуге және уақытты өлшеу өнерін қайта пайымдауға дайын екенін көрсетті», – атап өтеді Ulysse Nardin.

2006 жылы кремний бөлшектерін өндірудегі көшбасшылар болып табылатын Ulysse Nardin және Mimotec кремнийден микромеханикалық бөлшектер өндіруге маманданған Sigatec компаниясын құрды. 2007 жылы Ulysse Nardin DIAMonSIL материалы негізіндегі Ulysse қос іске қосқышпен жабдықталған Freak DIAMonSIL инновациясын ұсынды. Бұл материал кремний негізіне алмаз қабатын жағу арқылы алынған синтетикалық алмазға негізделген.

2009 жылы Moonstruck моделі ұсынылды. Бұл Ай фазасының көрсеткіші бар, сондай-ақ әлемнің кез келген нүктесіндегі толысу/қайту уақытын көрсететін революциялық сағат еді. Бұл брендтің күрделілік тұрғысынан сарапшы ретіндегі беделін одан әрі нығайтты.

Эмальдау

2011 жылы Ulysse Nardin Ле-Локльде (Швейцария) орналасқан Donzé Cadrans компаниясын сатып алды. Бұл компания премиум маркалар мен haute horlogerie (жоғары сағат өнері – Ред.) сағаттарына арналған эмаль циферблаттарын жасаудағы ерекше нақты бұйымдарға бейінді шеберлігімен бүкіл әлемге танымал.

«Эмальдау – сирек және күрделі декоративті техника, оны тек таңдаулы шеберлер ғана меңгерген, әрі ол дайындықтан бастап жағуға дейінгі әр кезеңде бірегей дағдыларды талап етеді. Ле-Локльдегі Donzé Cadrans ательесі, 2011 жылдан бері Ulysse Nardin компаниясының иелігінде, осы бірегей техниканы сақтап келеді», – деп атап өтеді Ulysse Nardin.

Ателье мамандары дәстүрлі, жартылай мөлдір, бөлгіш және ойық эмаль секілді көне техникаларды меңгерген. Олардың әрқайсысы филигранды шеберлікті талап етеді, бұл жасалған сағаттардың тек функционалдық қана емес, сонымен қатар көркемдік құндылыққа да ие болуын қамтамасыз етеді.

«Төрт техниканың да жағу процесі ұқсас: эмаль қабат-қабат жағылып, әр қабат жағылғаннан кейін дайын өнім шамамен 800°C температурада пеште күйдіріледі», – деп түсіндіреді Ulysse Nardin.

Donzé Cadrans ательесі 700-ден астам эмаль реңкін қамтитын әсерлі палитра ұсынады, бұл қиялға негізделген дизайндарды жоғары деңгейдегі жеке таңдаушы бойынша дайындауға мүмкіндік береді, деп толықтырады компания.

Көркем миниатюра

«Миниатюралық көркемсурет ретінде де белгілі көркем миниатюра, шағын пішіндердің керемет егжей-тегжейлі орындалуымен ерекшеленетін таңғажайып өнер түрі. Ulysse Nardin-нің көркем миниатюрадағы тәжірибесі көркемдік талғампаздық пен дәлдіктің ғажайып үйлесімін көрсетеді», – деп атап өтеді компания.

Бұл нақты бұйымға бейімделген шеберлерден адам кірпігіндей жіңішке қылқалам іздерімен миниатюралық көріністерді «жандандыра» білуді талап етеді, деп атады Ulysse Nardin.

Әрбір бұйым егжей-тегжейлі әзірленген эскизден басталады. Одан кейін бірнеше қабат бояуды мұқият жағу процесі жүреді.

«Қабаттарды осылайша кезектестіріп жағу және әр қабатты дәл уақытпен кептіру процесі жарқын әрі төзімді түстерді қамтамасыз етеді», – деп түсіндіреді компания.

Бір бұйымды жасау ондаған сағаттық қажырлы еңбекті талап етеді.

«Сонымен қатар қылқаламның әрбір ізі материал бетінде филигранды өрнектердің пайда болуы үшін ерекше мұқияттықпен түсіріледі. Дайын миниатюралық өнер туындылары керемет детализациясымен, қанық түстерімен және тереңдік сезімімен ерекшеленеді, бұл әрбір циферблатты қайталанбас туындыға айналдырады», – деп баяндайды Ulysse Nardin.

Қазіргі заман

2011 жылы Рольф Шнайдердің кенеттен қайтыс болуынан кейін компанияны оның жұбайы Чай Шнайдер басқарды, кейін 2014 жылы брендті Kering тобы сатып алды.

2012 жылы Ulysse Nardin толықтай өз күшімен әзірлеп, өндірген алғашқы автоматты калибр – UN-118 жарыққа шықты. Бір жылдан кейін компания өз өндірісінің тағы бес жаңа калибрін (UN-690, UN-310, UN-170, UN-150 және UN-205) ұсынды.

2015 жылы бұрын-соңды болмаған тұрақты күш іске қосқышымен жабдықталған Ulysse Anchor моделі Женевадағы сағат өнері бойынша Гран-приінде «Турбийон» санатында бірінші орынды иеленді, бұл марапатты «сағаттық Оскар» деп атайды.

«2017 жылдан бері Патрик Прюньоның басшылығымен Ulysse Nardin өзінің дамуын жалғастырып, Freak X, Freak ONE және Freak S сияқты модельдермен культтік Freak топтамасын кеңейтуде», – делінген компания сайтында.

2022 жылы Ulysse Nardin «тәуелсіздігіне қайта қол жеткізіп», салада менеджмент тарапынан бақылау пакетін кері сатып алған асырған алғашқы компанияға айналды. Осылайша, Патрик Прюньо компания басшылығымен бірге Ulysse Nardin акцияларының бақылау пакетін сатып алды.

Жаңадан ашылған мүмкіндіктерден, өзгерістерден және шығармашылық еркіндіктен шабыт алған бренд 2023 жылы 2001 жылғы түпнұсқа Freak моделінен шабыттанған Freak ONE сағатын шығарды. Жаңа модель 2023 жылы Женевадағы Сағат өнері бойынша Гран-приінде «Культтік сағаттар» санатында жүлде алды, бұл оның сағат индустриясына үздіксіз ықпалын дәлелдейді.

Ulysse Nardin брендінің теңіз хронометрлерінен жоғары сағат өнеріне дейінгі жүріп өткен жолы батылдық пен жаңашыл идеялардың компанияға бұрынғы ұлылығын қайтаруға қалай көмектескенін баяндайды. Бүгінде бұл қайтадан тәуелсіз, толық циклді мануфактура, ол бай техникалық мұрасы мен сағат өнеріне деген дәстүрлі емес көзқарасының арқасында сағат механикасы мен дизайнының шекарасын кеңейтуді жалғастырып келеді.