Парламент Құрылтай туралы жаңа Конституциялық заңды қабылдады
Құжат Қазақстандағы саяси өзара іс-қимылдың жаңа моделін қалыптастыруға бағытталған
Парламент палаталарының бірлескен отырысында депутаттар екінші оқылымда «Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесі туралы» Конституциялық заңды қабылдады. Құжат биыл көктемде өткен республикалық референдумда мақұлданған жаңартылған Конституция ережелерін іске асыру мақсатында әзірленген, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.
Мәжіліс депутаты Марат Башимовтың айтуынша, заңның негізгі мақсаты – Құрылтай қызметінің толыққанды құқықтық негізін қалыптастыру және оның депутаттық корпусының мәртебесін бекіту.
«Айта кету керек, Конституциялық заң жобасы биылғы 15 наурызда өткен республикалық референдумда қабылданған жаңа Конституция ережелерін орындау үшін әзірленді. Парламент регламентіне сәйкес заң жобасын екінші оқылымға дайындау үшін мәжіліс пен сенат депутаттарынан құралған бірлескен комиссия құрылды. Комиссия Конституциялық заң жобасын авторлар ұсынған редакцияда қолдады», – деді ол.
Оның сөзінше, Халық Кеңесі заң шығару бастамасы құқығына ие субъектілер тізіміне енгізілген. Бұл құқық Құрылтайға тиісті шешімдер енгізу арқылы жүзеге асырылады.
Сонымен қатар Конституциялық заңда мемлекеттік шығындарға қатысты депутаттық бастамалар бойынша үкімет қорытындысын әзірлеу мерзімі нақты бекітілген. Кабинетке бұл үшін үш ай уақыт беріледі.
Заң жобасы Құрылтай мен үкімет арасындағы өзара іс-қимыл тетіктерін де қамтиды. Атап айтқанда, үкімет сағаттарын өткізу, парламенттік тыңдаулар ұйымдастыру, депутаттық сауалдарды қарау және атқарушы биліктің заң шығару жұмысына қатысуы көзделген.
Құжатта парламенттік бақылау механизмдері, комитеттер мен комиссиялардың қызмет тәртібі, сондай-ақ Құрылтайдың мемлекеттік институттарды қалыптастыруға қатысу негіздері айқындалған.
Заңның қабылдануы Қазақстанның жаңартылған конституциялық жүйесі аясында саяси өзара іс-қимылдың жаңа моделін қалыптастыруға мүмкіндік береді деп күтілуде.
Еске салайық, 2026 жылғы 8 мамырда парламент «Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесі туралы» Конституциялық заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдаған болатын. Құжат бір палаталы парламент құруды көздейді.
Бұған дейін мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанда Құрылтай сайлауы тамыз айында өтетінін мәлімдеген еді.
2026 жылғы 15 наурызда Қазақстанда жалпыхалықтық референдум өтіп, жаңа Конституция қабылданды. Жаңартылған Негізгі заң 1 шілдеден бастап күшіне енеді. Оған сәйкес Қазақстан Парламенті бір палаталы болады және оның құрамынан Сенат шығарылады. Жаңа заң шығарушы орган Құрылтай деп аталады. Сонымен қатар құрамына 126 адам кіретін Халық Кеңесі құрылады.
2026 жылғы 15 наурыздағы Конституция бойынша республикалық референдумды өткізуге Үкімет резервінен 20,778 млрд теңге бөлінген болатын.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Kapital.kz-ті оқыңыз
