Қазақстанда өрт сөндіру бекеттері 4 есе көбейеді

Олжас Бектенов Абай облысында Төтенше жағдайларды жою жөніндегі республикалық жедел штаб отырысын өткізді. Онда Үкіметтің 2026 жылғы өрт қаупі жоғары кезеңге дайындығы қаралды, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы.

Премьер-министр елдің бірқатар өңірінде табиғи қорықтар мен орман шаруашылықтарының аумағы жанғанын атап өтті.

«Далалы жерлерде де өрт ошақтары күн сайын тіркеледі. Даладан басталған қызыл жалын орман қорына ауысуы мүмкін. Өрттер флора мен фаунаға айтарлықтай зиян келтіреді. Барлық қызметтер жедел әрекет етуге дайын болуы керек», деді Олжас Бектенов.

Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаевтың мәлімдеуінше, жыл басынан бері еліміздің орман алқаптарында жалпы ауданы 794 гектардан асатын 36 өрт тіркелген.

Министр «Қазгидромет» болжамына сәйкес, 2026 жылдың көктем-жаз маусымы қалыпты көрсеткіштен 1-2 градусқа жоғары болады деп күтілетінін айтты. Ал сәуір айының екінші жартысында оңтүстік және батыс өңірлерде ауа температурасы +25...+35°C-қа дейін көтерілуі мүмкін. Осыған орай қазір орман және табиғатты қорғау мекемелерін техникалық жаңарту жұмыстары жүргізіліп жатыр.

Төтенше жағдайлар министрі Шыңғыс Әрінов ел бойынша 50 мыңнан астам жеке құрам және 11 мыңға жуық техника дайындыққа қойылғанын баяндады. Бұған қоса, Төтенше жағдайлар министрлігінің қарамағында 5 мыңнан астам қызметкер, 853 техника, 26 әуе кемесі және 218 ұшқышсыз ұшу аппараты бар.

Жедел әрекет ету тиімділігін арттыру үшін шекаралас мемлекеттермен өзара әрекеттесуді ескере отырып, іс-қимыл алгоритмі жаңартылды. Өрт жағдайына цифрлық және ғарыштық жүйелер арқылы тәулік бойы мониторинг жүргізіледі, бұл күштерді басқаруды орталықтандыруға және шешім қабылдау уақытын жеделдетуге мүмкіндік береді.

Еліміздің әрбір өңірінде авиациялық бөлімшелер құрылып, тәуекелі жоғары орман аймақтарында тәулік бойы жерүсті және әуе патрульдеуі ұйымдастырылған.

Сонымен қатар «Ауыл құтқарушылары» желісін дамыту ісі жалғасуда: бүгінде 167 өрт сөндіру бекеті жұмыс істеп тұр, олардың санын 700-ге дейін арттыру жоспарланып отыр.

Қазақстан үкіметі өртке қарсы жасанды интеллекті қолдануды көздеп отыр. Қауіпті болжау және өрттің таралуын модельдеуге мүмкіндік беретін метеоспутниктік деректер негізінде Tasqyn жүйесінде өрт қауіптілік кластары мен индекстерінің картасы іске қосылды. Жылу нүктесі деректерін өңдеу уақыты 20-30 минутқа дейін қысқартылып, ғарыштық түсірілімдерге жедел қолжетімділік қамтамасыз етілген.

Олжас Бектенов мемлекеттік органдар мен әкімдіктерге бірқатар міндет жүктеді. Атап айтқанда:

Экология министрлігіне өңірлерді авиапатрульдеумен толық қамту, тікұшақтар жалдау бойынша келісімшарттарды жеделдету және орман қорына жақын жерлерде бақылау бекеттерін орнату тапсырылды.

ТЖМ, Қорғаныс министрлігі, ІІМ және ҰҚК-ның авиациялық бөлімшелері әуеден бақылау мен өрт сөндіру жұмыстарына жұмылдырылады. Ормандарды шолу үшін пилотсыз аппараттар (дрондар) белсенді пайдаланылуы тиіс.

Төтенше жағдайлар министрлігіне басқа ведомстволармен бірлесіп, республикалық командалық-штабтық оқу-жаттығуларын өткізу жүктелді. Шара барысында трансшекаралық өрттерді сөндіру және «Ауыл құтқарушылары» бекеттерінің әлеуетін пайдалану пысықталады.

Сондай-ақ ТЖМ ахуалдық орталығында өңірлердегі жағдайды тәулік бойы бақылайтын ведомствоаралық жедел штаб құрылады.

Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігіне ғарыштық мониторинг (жерді қашықтан зондтау) деректері негізінде өртті болжау алгоритмдерін дайындау тапсырылды.

Өңірлік әкімдіктерге 20 сәуірге дейін ерікті өртке қарсы құрылымдарды ұйымдастыру, авиация үшін жанар-жағармай қорын жасақтау, сондай-ақ техника су алатын су көздерін дайындау тапсырылды.

Ал Ішкі істер министрлігіне өрт қаупі бар кезеңде ормандарда рейдтер жүргізіп, қауіпсіздік талаптарын бұзғандарды жауапкершілікке тарту және азаматтардың демалыс орындарына кіруін шектеу тапсырылды.