• Басты бет
• Экономика
• Олжас Бектенов әкімдіктерге гидротехникалық құрылыстарды жаңғырту жұмыстарын жеделдетуді тапсырды

Олжас Бектенов әкімдіктерге гидротехникалық құрылыстарды жаңғырту жұмыстарын жеделдетуді тапсырды

Премьер-министр өңірлердегі бірқатар жобаның іске асырылуы созылып жатқанын айтты

2024-2025 жылдары Қазақстанда Ақтөбе облысы, Түркістан облысы, Батыс Қазақстан облысы, Абай облысы және Жетісу облысы аумақтарындағы бес су қоймасы қайта жаңғыртылды. Бұл туралы Олжас Бектенов төрағалық еткен Су кеңесінің отырысында белгілі болды, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы primeminister.kz сайтына сілтеме жасап.

Су ресурстарын басқару жүйесін дамыту тұжырымдамасы мен су саласын дамытудың кешенді жоспары аясында жалпы құны 3,2 трлн теңгені құрайтын 160 іс-шара іске асырылып жатыр.

Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов шамамен 1,5 мың шақырым канал жөнделіп, жаңғыртылғанын, сондай-ақ 1 млн-ға жуық адамды қамтитын ауыз сумен жабдықтау нысандарын салу және қайта жаңғырту бойынша 22 жоба іске асырылғанын баяндады. Оның айтуынша, 2025 жылдың қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығында су үнемдеу технологияларын енгізу қарқыны бес есеге жуық артқан. Мұндай технологиялар қолданылатын жер көлемі шамамен 550 мың гектарға жетіп, 880 млн текше метрге жуық су үнемдеуге мүмкіндік берген. 2030 жылға қарай бұл көрсеткішті 1,3 млн гектарға дейін жеткізу жоспарланып отыр.

Қазір су қоймаларын салу және қайта жаңғырту, 14,5 мың шақырым суару каналын жаңғырту, оның ішінде кемінде 3,5 мың шақырымын цифрландыру, су үнемдеу технологияларын енгізу, саланы цифрландыру және кадрлық әлеуетті нығайту бағытындағы жұмыстар жалғасып жатыр.

2026 жылы шамамен 1 мың шақырым канал пайдалануға беріледі. Бұл 200 мың гектарға жуық суармалы жердің сумен қамтылуын жақсартуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар сумен жабдықтау нысандарын салу және қайта жаңғырту бойынша 12 жоба аяқталып, нәтижесінде жалпы саны жарты миллионнан асатын халық тұратын 142 ауыл сапалы ауыз сумен қамтамасыз етіледі.

Салаға маман даярлайтын оқу орындарының желісі кеңейтіліп, жыл сайын білім гранттарының саны артып келеді. 2023 жылдан бері 1 652 грант бөлінсе, алдағы оқу жылына тағы 1 мың грант қарастырылған. Соңғы 2,5 жылда «Қазсушар» РМК қызметкерлерінің орташа жалақысы екі еседен астам өсті.

Су ресурстары және ирригация вице-министрі Аслан Абдраимов Ұлттық су ресурстары ақпараттық жүйесі жұмыс істеп тұрғанын және саланың бірыңғай цифрлық экожүйесінің негізін қалыптастырып отырғанын айтты. Жүйе су объектілері мен су шаруашылығы инфрақұрылымы жөніндегі мәліметтерді біріктіріп, су балансын жүргізуге, су пайдалануды есепке алу мен талдауға, су қоймаларының жай-күйін бақылауға, сондай-ақ ғарыштық мониторинг пен трансшекаралық су нысандары бойынша деректерді пайдалануға мүмкіндік береді. Жоба республикалық бюджет қаражатынсыз, Еуразиялық даму банкі гранттары есебінен жүзеге асырылуда.

Ақпараттық жүйеге 17 758 өзен, 3 148 көл, 3 927 мониторингтік ұңғыма және 1 209 гидротехникалық құрылыс туралы мәлімет енгізілген. Сондай-ақ цифрлық тізілімге су шаруашылығы және гидротехникалық құрылыстардың 10 мыңнан астам паспорты тіркеліп, арнайы су пайдалану бойынша 6 мыңнан астам есеп қабылданған.

Олжас Бектенов өңірлерде бірқатар жобаның жүзеге асырылуы созылып жатқанын атап өтті.

«Облыс әкімдіктері жергілікті бюджеттер есебінен қаржыландырылатын іс-шараларға басымдық беруі қажет. Тиісті шығыстар өңірлік бюджеттерді қалыптастыру және нақтылау кезінде уақытылы қарастырылуы тиіс. Су ресурстары және ирригация министрлігіне Кешенді жоспардың орындалуын бақылауды күшейтіп, әрбір іс-шараның мерзімі мен қаржыландыру көлеміне қатаң мониторинг жүргізуді тапсырамын. Барлық проблемалық мәселелер бойынша Үкіметке нақты ұсыныстар уақытылы енгізіліп, шешімдер қабылдануы қажет», – деді премьер-министр.

Үкімет басшысы су үнемдеу технологияларын енгізу мәселесіне де ерекше тоқталып, бұл бағыт Мемлекет басшысының ерекше бақылауында екенін айтты. Оның сөзінше, мұндай технологияларды енгізу жоғары қарқынмен жүргізілуі тиіс және әкімдіктер бұл мәселеге ерекше назар аударуы қажет.

Премьер-министр бірқатар тапсырма берді:

• Экология және табиғи ресурстар министрлігіне – трансшекаралық өзендердегі су сапасына мониторингті күшейту;

• Су ресурстары және ирригация министрлігіне өңір әкімдіктерімен бірлесіп – 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін Ұлттық су ресурстары ақпараттық жүйесіне гидротехникалық құрылыстардың паспорттарын толық енгізуді, ал 2027 жылғы 10 маусымға дейін елді мекендер шегіндегі жерүсті су объектілерінің су қорғау аймақтары мен белдеулерінің шекарасын белгілеуді қамтамасыз ету;

• Экология және табиғи ресурстар министрлігі мен Су ресурстары және ирригация министрлігіне – Қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі жөніндегі ұлттық деректер банкін Ұлттық су ресурстары ақпараттық жүйесімен ықпалдастыру. Бұл эмиссиялар мониторингінің автоматтандырылған жүйесі мен өндірістік экологиялық бақылау деректерін автоматты түрде беруге мүмкіндік береді.

Бұған дейін Қазақстанда су саласын дамытудың кешенді жоспары аясында биылғы жылдың соңына дейін 105 гидротехникалық құрылысқа көпфакторлы тексеру жүргізу жоспарланғаны хабарланған болатын. Сондай-ақ 10 ұзаққа созылған гидротехникалық нысанның құрылысын қайта жандандырып, аяқтау, каналдар, су қоймалары мен гидротораптарды қайта жаңғырту көзделген. 2026 жылы топтық су құбырларын жаңғырту бойынша 12 жоба іске асырылады. Бұл мақсатқа 70,2 млрд теңге бөлінеді.

Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.

Kapital.kz-ті оқыңыз