Жаңа Конституция нормаларын іске асыру үшін қандай заң шығару жұмыстары жүргізіледі

Жаңа Конституция нормаларын іске асыру жаңа конституциялық заңдарды қабылдауды, сондай-ақ қолданыстағы заңдарға өзгерістер енгізуді талап етеді. Бұл туралы бүгін Қазақстан Республикасы жаңа Конституциясының нормаларын іске асыруға арналған үкімет отырысында ҚР Премьер-министрі Олжас Бектенов мәлімдеді, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.

«Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, үкімет парламентпен бірлесіп жедел түрде бірқатар заңдар мен заңға тәуелді актілерді жаңа Конституцияға сәйкестендіруі тиіс. Ең алдымен, бес жаңа конституциялық заң қабылдау, сегіз қолданыстағы конституциялық заңға және 60-тан астам заңға, оның ішінде кодекстерге түзетулер енгізу туралы сөз болып отыр. Сонымен қатар Конституцияны ілгерілету жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеп, бекіту қажет», – деді ол.

Жоспар Конституцияны жаппай басып шығаруды, оны баршаға қолжетімді электрондық платформаларда орналастыруды, білім беру саласына арналған әдістемелік ұсынымдар мен оқу құралдарын әзірлеуді қамтиды.

«Елдің жаңа Ата заңы бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын күшейту қажет», – деп тапсырды Олжас Бектенов.

Ол мемлекет басшысының басшылығымен және қоғамның белсенді қолдауымен жүргізіліп жатқан жан-жақты трансформация Қазақстанды кез келген сын-қатерлерге төзімді ете түсетінін атап өтті.

«Елдің Ата заңы саяси тұрақтылықты нығайтады, экономика мен қоғамның барлық салаларын одан әрі жаңғыртуға мүмкіндік береді. Бұл маңызды құжат ұлттың ұзақ мерзімді даму бағытын айқындап, бірлік пен әділдік, заң мен тәртіп қағидаттарының негізін қалайды», – деді премьер-министр.

Оның айтуынша, Конституция азаматтардың саяси жүйеге толыққанды қатысуын, құқықтары мен бостандықтарының қорғалуын, адами капиталдың, ғылым мен мәдениеттің, цифрлық ортаның сапалы дамуын және экологиялық қауіпсіздіктің сақталуын қамтамасыз етеді.

«Маңызды тұстардың бірі – кеңейтілген процессуалдық құқықтар арқылы құқықтық мемлекет қағидаттарын нығайту, заң көмегін алу құқығын және дербес деректерді қорғауды конституциялық деңгейде бекіту. Халықаралық қауымдастық тарапынан Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың көшбасшылығы мен қабылданған Конституцияның прогрессивтілігіне берілген жоғары бағаға куә болып отырмыз. Бұл Қазақстанның жоғары беделін және жүргізіліп жатқан реформалардың табысты екенін көрсетеді», – деп түйіндеді ол.

Айта кетейік, бұған дейін Ақордада 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясын іске асыру мәселесі бойынша жұмыс кеңесі өтті.

Мемлекет басшысы жалпы алғанда алты конституциялық заң қабылдау, сондай-ақ өзге заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы үш заң әзірлеу қажет екенін айтты. Қасым-Жомарт Тоқаев бұл жұмысты Конституцияның күшіне ену мерзімін ескере отырып, парламент сессиясы аяқталғанға дейін жүзеге асыруды тапсырды.

Президент заңдарды сапалы әрі уақытылы әзірлеу және қабылдау міндетін қойды. Сонымен қатар үкімет заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілерді дер кезінде түзетуі тиіс.

Еске сала кетсек, 2026 жылғы 15 наурызда Қазақстанда жаңа Конституция бойынша жалпыұлттық референдум өтті. Жаңартылған Ата заңды қабылдауды дауыс берушілердің 87,15%-ы қолдады.

17 наурызда ҚР Президенті жаңа Конституцияны іске асыру шаралары туралы жарлыққа қол қойды.