Тегін берілетін медициналық препараттар коммерциялық дәріханаларда заңсыз сатылған

Қазақстанда кепілдендірілген тегін медициналық көмек көлемі аясында берілуі тиіс тегін медициналық препараттардың коммерциялық секторда сатылуы анықталды, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы Денсаулық сақтау министрлігінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

«Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі (ТМККК) аясында тегін берілуі тиіс препараттардың коммерциялық секторда еркін сатылуы, әртүрлі субъектілер тарапынан таңбалау кодтарының қайта пайдаланылуы, сондай-ақ жарамдылық мерзімі өтіп кеткен дәрілік заттардың сатылуы фактілерін 2025 жылғы шілдеде Қазақстанда енгізілген дәрілік заттарды таңбалау жүйесі анықтады», – деп хабарлады ведомство.

Бұл деректер Денсаулық сақтау министрлігінде дәрілік заттарды цифрлық таңбалау және олардың қадағалануын қолдану мәселелері талқыланған жиын барысында айтылды. Жиынға министрлік басшысы, вице-министрлер, Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің, «СҚ-Фармация» ЖШС-нің, тауарларды таңбалау және қадағалау жөніндегі бірыңғай оператор – «Қазақтелеком» АҚ басшылары қатысты.

Бірыңғай оператор дәрілік заттар айналымы саласындағы деректерді таңбалау және қадағалау жүйесінің ақпараты негізінде мониторинг жүргізуге және талдауға арналған аналитикалық платформаны ұсынды.

Платформа мемлекеттік органдарға дәрілік заттың әрбір қаптамасының қозғалысын өндіріс пен импорттан бастап дистрибуция және бөлшек саудаға дейінгі барлық айналым кезеңдерінде нақты уақыт режимінде бақылауға, сондай-ақ ауытқулар мен ықтимал құқықбұзушылықтарды анықтауға мүмкіндік бермек.

Таныстырылым аясында дәрілік заттар айналымындағы анықталған сәйкессіздіктерге ерекше назар аударылды. Олардың қатарында ТМККК аясында тегін берілуі тиіс препараттардың коммерциялық секторда сатылуы, әртүрлі субъектілер тарапынан таңбалау кодтарының қайта пайдаланылуы, сондай-ақ жарамдылық мерзімі өтіп кеткен дәрілік заттардың сатылуы бар.

Тауарларды таңбалау және қадағалау жөніндегі бірыңғай оператордың мәліметінше, жүйе мемлекеттік бюджет есебінен сатып алынған және халықты тегін қамтамасыз етуге арналған 15 мыңнан астам дәрілік зат бірлігінің сатылғанын тіркеген.

«Сонымен қатар жүйеде 6,5 мыңнан астам таңбалау кодының қайта пайдаланылғаны тіркелді – жалпы саны 385 мыңнан астам рет, сондай-ақ жарамдылық мерзімі өтіп кеткен 750-ден астам дәрілік препарат қаптамасының сатылу фактілері анықталды», – деп атап өтті компания өкілдері.

Кездесу қорытындысы бойынша министр вице-министрлерге және құрылымдық бөлімшелерге, оның ішінде «СҚ-Фармация» мекемесіне, Қазақстан Республикасында дәрілік заттар айналымында толық тәртіп орнату үшін таңбалау және қадағалау жүйесінің аналитикалық платформасын күнделікті жұмыста пайдалану, сондай-ақ бюджет қаражатын тиімді жұмсау мақсатында препараттарды мақсатсыз пайдалануды қатаң бақылау жөнінде тапсырмалар берді.

Айта кетейік, Қазақстанда дәрілік заттарды міндетті таңбалау 2024 жылғы 1 шілдеде енгізілді.

Еске сала кетсек, бұған дейін елімізде шикізат пен субстанциялардан бастап дайын дәрілерге, медициналық бұйымдар мен қызметтерге дейін – денсаулық сақтау саласының барлық кезеңдері үшін ҚҚС-тың бірыңғай 5% мөлшерлемесін енгізу ұсынылған болатын.

Сондай-ақ жаңа Салық кодексіне сәйкес, Қазақстанда дәрілік заттар мен медициналық қызметтер үшін 2026 жылдан бастап – 5%, 2027 жылдан бастап – 10% төмендетілген қосылған құн салығы мөлшерлемесі белгіленген.