Депутат шетелдік қаржыландыру донорларын жариялау қажеттілігі туралы мәлімдеді

Мәжілісте шетелден қаржы алушылардың тізілімі туралы тағы да пікірталас туындады. Бұл жолы депутаттар ашықтықты түбегейлі кеңейтуді – шетелдік қаржыландыруға қатысатын әрбір доллар мен есімді көрсетуге дейін талап етті, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.

Депутат Магеррам Магеррамов қолданыстағы тізілім «Отанымыздың ақпараттық егемендігіне және ұлттық қауіпсіздігімізге терең алаңдаушылық туғызады» деп мәлімдеді.

Оның айтуынша, тізімде көрсетілген азаматтардың қанша сома алатыны әлі де түсініксіз.

Ол мұнда жыл сайын ондаған миллион доллар туралы сөз болуы мүмкін деп болжады.

«Бұл ақша қайда және не үшін жұмсалады? Біздің елде қандай да бір тұлғалардың осындай үлкен сомаларды алып, сонымен бірге олардың бұл ақшаны қайда жұмсайтынын ешкім бақыламай отырғаны қалай? Отанымызға жаныңыз ашымай ма?» - деді депутат министрлікке қаратып.

Магеррам Магеррамов қазіргі тізілім қаржыландыру көздерін де, түскен қаражаттың мөлшерін де, бөлінген қаражаттың мақсаттарын да ашпайтынын атап өтті. Бірақ, оның айтуынша, «мәселе тереңіректе жатыр»: тізілім тек тізбектің басындағыларды ғана тіркейді.

«Әрі қарай не болады? Шетелден келген ақша шетелдік ұйымдардың филиалдарына келеді, ал олардан екінші реттік гранттар түрінде ел бойынша тарайды. Соңғы алушылар тікелей біздің қоғаммен жұмыс істейтіндердің назарынан тыс қалады. Бұл заңнамалық олқылық жасырын операциялар үшін нағыз қоректік орта болып табылатын үлкен «сұр аймақты» тудырады», деді ол.

Депутат шетелдік қаражат «идеологияны енгізу, әлеуметтік отты тұтандыру, азаматтарды айдап салу, жек көрушілікті өршіту, бірлікті бұзу» және басқа да деструктивті мақсаттар үшін пайдаланылуы мүмкін деп есептейді.

«Шетелден ақша алатын белсенді мемлекеттен ашықтықты талап етіп, сонымен бірге оның өз қаржыландыруы құпияға оранған кездегі сұмдық парадокс және айқын екіжүзділік туындайды. Бұл нағыз ақпараттық соғыс», – деді Магеррам Магеррамов.

Ол осы ережелердің барлығын Премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваның атына жолдаған депутаттық сауалында баяндады.

Сауалында депутат тізілімнің мыналарды ашуын талап етеді:

• Қаржыландыруды ұсынатын донорларды;

• Әр қатысушы және әр келісімшарт бойынша алынған толық сомаларды;

• Қаражатты бөлудегі мақсаттарын;

• Жыл сайынғы жария есептілікті.

Бұдан басқа, депутат «алынған шетелдік қаржыландыру және оны пайдалану туралы ақпаратты жасырғаны немесе көрінеу жалған ақпарат бергені үшін жауапкершілікті күшейтуді» ұсынады.

Ол: «бұл мәселедегі ашықтық – бюрократия емес. Бұл ұлттық өзін-өзі қорғау актісі. Бұл біздің халқымызбен кім және не үшін шетелдік чектер тілінде сөйлескісі келетінін білуге деген егеменді құқығымыз», деді.

Еске сала кетейік, 2022 жылы Салық кодексінің 29-бабына өзгерістер енгізілді, оған сәйкес Мемлекеттік кірістер комитеті өз интернет-ресурсында шетелдік көздерден ақша немесе басқа мүлік алған тұлғалардың тізілімін жариялайды.