Неліктен классикалық банк моделі енді жұмыс істемейді
Айдос Жұмағұлов бүгінде бірде-бір банктің экожүйесіз өмір сүре алмайтынын айтты
Freedom Bank бес жыл ішінде депозиттік портфелі 126 млн долларды құрайтын шағын ойыншыдан 6 млн-ға жуық клиенті бар цифрлық экожүйенің өзегіне айналды. Банк директорлар кеңесінің мүшесі Айдос Жұмағұлов «Курсив» басылымына берген эксклюзивті сұхбатында бүгінде бірде-бір банктің жалғыз өзі өмір сүре алмайтынын айтып берді.
Freedom Holding Corp. банкті 2021 жылдың басында сатып алған кезде оның депозиттік портфелі небәрі 126 млн доллар болған. Қазір бұл көрсеткіш 3,2 млрд доллардан асты. Алайда бұл өсімнің астарында мүлде басқа қағида жатыр: банк жай ғана қаржы институты болудан қалып, тұтас инфрақұрылымның сәулетшісіне айналды.
Айдос Жұмағұловтың айтуынша, банк – холдинг құрамындағы барлық компанияларды клиенттермен тікелей байланыстыратын «теміржолды» салушы. Бүгінде SuperApp қосымшасында азық-түлік жеткізу, билет сатып алу, инвестиция, сақтандыру және мемлекеттік қызметтер біріктірілген. Биыл пайдаланушылар санын 8 млн-ға, ал келесі жылы 12 млн-ға жеткізу көзделіп отыр. Бұл іс жүзінде Қазақстанның экономикалық белсенді халқының басым бөлігін қамтиды.
«Банк бүкіл экожүйенің тартылыс күшін қалыптастыратын жоғары жылдамдықты локомотив іспеттес», – дейді Айдос Жұмағұлов.
Оның айтуынша, команданың философиясындағы негізгі ұғым – «тартылыс күші». Бұрын клиент қосымшаға айына бір рет несие төлеу үшін ғана кіріп, уақытының 95%-ын басқа экожүйелерде өткізетін. Ал SuperApp бұл жағдайды өзгертті: енді пайдаланушы бір ғана қосымша арқылы ипотека іздеуден бастап, жеңілдетілген дәрі-дәрмек алуға дейінгі түрлі мәселені шеше алады. Бұл ретте банктік өнімдер көзге түспей, тек операцияның толық циклін қамтамасыз етуі тиіс.
Экожүйелік модельдің екінші қыры – беделдік тәуекелдер. Қаржы ұйымы мен lifestyle-сервистер арасындағы шекара жойылады. Клиент бір бренд пен бір аккаунтты пайдаланады. Сондықтан жеткізу қызметінде немесе билет сатуда мәселе туындаса, оның салдары бүкіл платформаға әсер етеді. Осы себепті еншілес компаниялар үшін SuperApp құрамына ену – қауіпсіздікке, бірыңғай стандарттарға және клиенттік тәжірибеге қойылатын қатаң талаптардан өтуді білдіреді.
«Экожүйесіз нарықта мүмкіндік жоқ. Қалай айтса да, платформасыз банк тек тар бейінді немесе бутик корпоративтік банк болып қалады. Нағыз тартылыс күші тек платформада қалыптасады», – дейді Айдос Жұмағұлов.
Келесі кезең – әлеуметтік өнімдерді іске қосу. Жақын арада SuperApp-та зейнеткерлер мен атаулы әлеуметтік көмек алушыларға арналған кэшбегі бар әлеуметтік карта пайда болады.
«Зейнеткер тек банкоматтан ақша алуы керек деп ойлау – үлкен қателік», – дейді Айдос Жұмағұлов.
Freedom әрбір клиентке бұрынғы шығынын сақтай отырып, қай жерде және қалай көбірек пайда табуға болатынын түсіндіруді мақсат етеді.
Түпкі мақсат – адам арзан ипотека рәсімдеуден бастап жұмысқа орналасу мен зейнетақы төлемдерін алуға дейінгі барлық мәселені шеше алатын ұлттық ауқымдағы технологиялық платформаны қалыптастыру. Осы мақсатта қазір экожүйеге деген адалдық деңгейін бағалайтын әрі мемлекеттік жеңілдетілген бағдарламаларға басымдықпен қол жеткізуге ықпал ететін Freedom Rating жүйесі әзірленіп жатыр.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
