Орталық банктердің шешімдері кезеңі

Нарықтарға шолуды Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының (ҚҚҚ) сарапшылары дайындады.

Валюта нарығы

Өткен апта ұлттық валютаның біршама нығаюымен аяқталды: жұма күннің қорытындысы бойынша USDKZT бағамы бір доллар үшін 490,69 теңгеге дейін төмендеді (-0,62 теңге). Сонымен қатар USDKZT жұбы бойынша сауда көлемі айтарлықтай өсіп, 354,8 млн долларды құрады (+28,4 млн доллар). Теңгенің динамикасына мұнай бағасының өсуі, резидент емес инвесторлардың қазақстандық мемлекеттік бағалы қағаздарға сұранысының біршама қалпына келуі, сондай-ақ ҚР Ұлттық банкінің операциялары аясында, квазимемлекеттік сектор субъектілері мен экспорттаушылардың тұрақты түрде шетел валютасын сатуы сияқты факторлар бір мезгілде әсер етуі мүмкін.

Осы аптада нарық қатысушыларының назарында – сыртқы сауда айналымы, ақша базасы және кең ақша массасының агрегаттары, халықтың табыстары мен шығыстары, кәсіпорындардың қаржылық-шаруашылық қызметі туралы деректердің жариялануы болады.

Қазіргі уақытта (10:30) KASE биржасындағы USDKZT бағамы бір АҚШ доллары үшін 489,40 теңгені құрайды.

1-диаграмма. USDKZT бағамының динамикасы

Дереккөз: KASE

Ақша нарығы

Ақша нарығы құралдарының кірістілігі жүйедегі өтімділік профицитінің қалпына келуі жағдайында төмендеді. TONIA мөлшерлемесі 17,50%-дан 17,41%-ға дейін, ал SWAP-1D 14,04%-дан 13,93%-ға дейін төмендеді. Сауда-саттықтың жалпы көлемі 849,9 млрд теңгені (-37,9 млрд теңге) құрады. Депозиттік аукциондағы сұраныс 1,3 трлн теңгеге дейін төмендеп (-461,5 млрд теңге), 100% қанағаттандырылды. Бос өтімділікті жоғары көлемде алу аясында ҚР Ұлттық банкінің ашық позициясының көлемі нарық алдындағы 8,2 трлн теңге қарыз деңгейіне дейін ұлғайды.

2-диаграмма. Пайыздық мөлшерлемелер дәлізі мен TONIA мөлшерлемесінің динамикасы

Дереккөз: KASE

Қор нарығы

Жұма күні KASE индексі 0,3%-ға өсіп, 7 782,2 пунктке жетті. Сонымен қатар сауда белсенділігі айтарлықтай артты: сауда көлемі алдыңғы сауда күнімен салыстырғанда 2,4 есе өсіп, 1,4 млрд теңгені құрады. Индекстің өсуінің негізгі драйвері ҚМГ акциялары болды, олар мұнай бағасының өсуі (+2,7%) аясында 4,2%-ға қымбаттады. Бұл өсім ішінара Air Astana акцияларының әлсіз қаржылық нәтижелеріне байланысты төмендеуімен (-3,9%), сондай-ақ инвесторлардың пайда фиксациясы мен портфельдерді қайта теңгеруіне байланысты Kaspi (-1,5%), Қазатомөнеркәсіп (-0,9%) және Қазақтелеком (-0,9%) акцияларының түзетілуімен теңестірілді.

Мұнай

Ирандағы қақтығыс реттелу нышанын көрсетіп отырған жоқ, бұл нарық қатысушыларының Ормуз бұғазының қысқа мерзімді блокадасы туралы бұрынғы болжамдарымен сәйкес келмейді. Қақтығыс басталғаннан бері мұнай бағасы 40%-ға өсті және жұма күнгі сауда қорытындысы бойынша барреліне 103,1 доллар деңгейінде жабылды (+2,7%). Нарық мұнай бағасын ұстап тұру құралдарының тез таусылып жатқанына алаңдап, жеткізілімдердегі ұзаққа созылатын іркілістерден қауіптенуде. Сонымен қатар Пентагон Иранның Ормуз бұғазына шабуылдарының күшеюіне байланысты Таяу Шығысқа теңіз жаяу әскері мен әскери кемелердің қосымша күштерін жіберіп жатыр.

Тәуекелді активтер

АҚШ қор индекстері жұма күні 0,3-0,9%-ға төмендеді. Бұған Таяу Шығыстағы әскери қимылдардың жақын арада аяқталу белгісі болмауы және мұнай бағасының өсуі салдарынан инфляцияның күшеюі мүмкін деген қауіптер әсер етті. Сонымен қатар жеке тұтыну шығындары индексі (PCE) бойынша деректер қаңтар айында айлық есепте 0,3%-ға өскенін көрсетті, бұл соғыс басталғанға дейінгі кезеңге қатысты. Азық-түлік пен энергия бағаларын есепке алмайтын базалық PCE өзгеріссіз қалып, бір айда 0,4%-ға өсті. Ал 2025 жылдың соңғы үш айында АҚШ-тағы экономикалық өсім бастапқы болжамнан әлдеқайда баяулады. Мәселен, төртінші тоқсандағы нақты ЖІӨ өсімі бұрынғы 1,4% бағадан 0,7%-ға дейін төмендетіліп қайта қаралды. Осылайша геосаяси белгісіздік, инфляциялық тәуекелдер және күткеннен әлсіз экономикалық өсім қарқыны нарықтық көңіл-күйге қысым жасады.

Осы аптада инвесторлардың басты назарында АҚШ Федералдық резерв жүйесінің базалық мөлшерлеме бойынша отырысы және АҚШ-тағы инфляция, өнеркәсіп өндірісі, еңбек нарығы мен жылжымайтын мүлік туралы деректердің жариялануы, сондай-ақ 20 жылдық мемлекеттік облигациялар аукционы болады. Еуроодақта назар Еуропалық орталық банктің базалық мөлшерлеме бойынша отырысына, ЕО саммитіне және инфляция, экономикалық көңіл-күй, жалақы мен сауда балансы туралы деректерге аударылады. Бұдан бөлек, нарық қатысушылары Қытай Халық банкінің базалық мөлшерлеме жөніндегі шешімін, ҚХР Ұлттық статистика бюросының баспасөз конференциясын, Қытайдағы өнеркәсіп өндірісі деректерін, Ресей орталық банкі мен Жапония банкінің отырыстарын, Жапониядағы өнеркәсіп өндірісін, Үндістандағы инфляцияны, корпоративтік есептерді және басқа да маңызды оқиғаларды қадағалайды.

Қорғаныс активтері

Инвесторлардың тәуекелден қашуына қарамастан, инфляциялық тәуекелдердің өсуіне байланысты ФРЖ-ның ақша-кредит саясатын жұмсарту ықтималдығының төмендеуі аясында тәуекелі төмен құралдарға сұраныс аралас сипатта болды. Мемлекеттік облигациялар кірістілігінің жоғары болуы (4,27%-дан 4,29%-ға дейін өсуі) және доллар индексінің артуы (0,6%-ға – 100,36 пунктке дейін) алтын бағасына қысым жасады. Осылайша алтын бағасы трой унциясы үшін 5 062 долларға дейін төмендеді (-1,3%).