Банктің банкротқа ұшыраған салымшылары 20 күн ішінде өтемақы ала алады

Қазақстан депозиттерін кепілдендіру қорында жаңа банк туралы заңға байланысты депозиттерді кепілдендіруде не өзгереді туралы айтып берді, деп хабарлайды Kapital.kz іскер ақпарат орталығының тілшісі ҚДКБҚ баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Естеріңізге сала кетейік, 16 қаңтарда президент «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы» жаңа заңды және қаржы нарығын, байланыс пен банкроттықты реттеу және дамыту мәселелері бойынша Қазақстан Республикасы кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заңды қол қойды.

Салымшылар үшін депозиттер бойынша қолданыстағы кепілдіктер сақталады және халықтан депозиттер қабылдауға құқықы бар базалық лицензиясы бар жаңа банктерге де таралады.

Жаңа банк туралы заң екі түрдегі – универсалды және базалық банк лицензиясын енгізеді. Қолданыстағы банктер универсалды лицензия бойынша жұмысын жалғастырып, бұрынғыдай депозиттерді кепілдендіру жүйесіне қатысады. Жаңа банктер универсалды да, базалық да лицензия ала алады.

Базалық лицензия операциялардың көлеміне, соның ішінде құзыретті органның нормативтік құқықтық актісімен белгіленетін ең үлкен салым мөлшеріне шектеулерді қарастырады. Сол уақытта осындай депозиттер де қорғалады: жеке тұлғалардан депозиттер қабылдауға құқық алатын барлық банктер үшін депозиттерді кепілдендіру жүйесіне қатысу міндетті болып қала береді.

Тек ислам банкінде салынған депозиттерге, бұрынғысынша, ҚДКБҚ кепілдігі қолданылмайды.

Жаңа банктер де депозиттерді кепілдендіру жүйесінің резервіне жарналар енгізетін болады.

Айта кетейік, қордың резервтері 1,5 трлн теңгеге жуықтап келеді, бұл кепілдендірілетін депозиттік базаның шамамен 5,3%-ын құрайды.

Негізгі жаңалықтардың бірі – лицензиясынан айырылған банктің салымшыларына төлемдердің басталу мерзімінің қысқаруы. Қазіргі уақытта төлемдер лицензиядан айырылған күннен бастап 35 жұмыс күнінен кешіктірмей басталады. Жаңа түзетулер бойынша бұл мерзім 20 жұмыс күніне дейін қысқарады.

Кепілдік берілетін максималды сомалар өзгеріссіз қалады және салым түріне және валютасына байланысты болады: теңгедегі жинақ салымдары – 20 млн теңгеге дейін; теңгедегі басқа салымдар (мерзімді және мерзімсіз), шоттар мен карточкалар – 10 млн теңгеге дейін; шетел валютасындағы салымдар, шоттар мен карточкалар – 5 млн теңгеге теңге баламасы бойынша; бір банктегі әртүрлі валюталардағы депозиттер – теңгедегі жинақ салымы болғанда барлығы 20 млн теңге дейін, әрбір түрі мен валютасы бойынша лимиттер сақталғанда.

Қор мәліметі бойынша, Қазақстан банктеріндегі салымдар мен шоттардың 99,8%-ы ағымдағы кепілдік лимиттерін ескере отырып толық көлемде қорғалады.

2025 жылғы қарашада Қазақстандағы депозиттік ұйымдардағы резиденттердің депозиттері 0,5%-ға азайып, 44,5 трлн теңгеге дейін төмендеді, бұл негізінен теңгенің долларға қатысты нығаюына байланысты шетел валютасындағы депозиттердің 1,8%-ға азаюымен 9,3 трлн теңгеге дейін түсуіне байланысты болды. Ұлттық валютадағы депозиттер 0,2%-ға азайып, 35,1 трлн теңге болды. Депозиттердің түрлері бойынша 2025 жылы мерзімді және жинақ салымдар танымал бола бастады.