Қазақстанда цифрлық активтардан түсетін табысқа ЖТС салынбайды
Стейблкоиндарды трансшекаралық есеп айырысу үшін құқықтық алаңға шығару жоспарланып отыр
Қазақстанда цифрлық активтар мен стейблкоиндардың реттелетін нарығы құрылып жатыр. Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасында цифрлық активтер индустриясын ынталандыру және дамыту шаралары туралы» Жарлыққа қол қойды, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі, Ұлттық банк, бейінді мемлекеттік органдар және АХҚО бірлесіп әзірлеген құжат реттелетін нарықты жүйелі дамытуға, инновациялық қаржы технологияларын қолдану аясын кеңейтуге және саланың инвестициялық тартымдылығын арттыруға негіз қалайды.
Жарлықтың негізгі бағыттарының бірі – төлем инфрақұрылымын жаңғырту. Атап айтқанда, трансшекаралық есеп айырысуларды жүзеге асыру үшін цифрлық активтер мен стейблкоиндарды пайдалану тетіктерін әзірлеу көзделген. Бұл қазақстандық бизнеске экспорттық-импорттық операцияларды жүргізудің қосымша арналарын ашады. Сонымен қатар криптоактивтермен жасалатын операцияларды реттелетін құқықтық алаңға көшіруді ынталандыратын шаралар енгізіледі. Жоспарланған қадамдардың қатарында бұрын шетелдік реттелмейтін платформаларда сақталған цифрлық активтерді ерікті түрде жария етуге жағдай жасау, оларды кейін отандық провайдерлердің платформаларына көшіру, сондай-ақ жеке тұлғалар үшін салықтық ынталандыру тетіктерін енгізу қарастырылған. Қазақстанның реттелетін инфрақұрылымы арқылы цифрлық активтермен жасалған операциялардан түскен табысты жеке табыс салығынан (ЖТС) босату жоспарланып отыр.
Құжатта энергетикалық ресурстарды ұтымды пайдалану мәселесіне де ерекше назар аударылған. Жарлықта кен орындарындағы ілеспе мұнай және табиғи газды автономды түрде электр энергиясын өндіруге пайдалану тетігі енгізіледі. Егер бұл ресурстар мемлекеттік қажеттіліктерге қажет болмаса, өндірілген электр энергиясы цифрлық майнингке бағытталуы мүмкін. Министрліктің түсіндіруінше, бұл шешім өңірлерге инвестиция тартуға және энергия тұтынудың тиімділігін арттыруға ықпал етеді.
Бұдан бөлек, жарлық токенизацияланған қаржы құралдары мен ұлттық сауда инфрақұрылымын дамыту бағытын айқындайды. Бұл қолжетімді инвестициялық өнімдер желісін кеңейтуге мүмкіндік береді. Аталған бастамаларды іске асыру мерзімдері мен жауапты орындаушылар арнайы іс-шаралар жоспарында бекітіледі.
Премьер-министрдің орынбасары – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев бұл құжаттың қабылдануы цифрлық индустрия үшін жаңа кезеңнің басталғанын атап өтті.
«Мемлекет басшысы алдымызға елдің технологиялық әлеуетін дамыту үшін барынша қолайлы жағдай жасау міндетін қойды. Бұл жарлық – Қазақстанның жаңа буын цифрлық экономикасына көшуіне арналған стратегиялық негіз. Біз жаңа құралдарды енгізе отырып, технологиялық батылдық институционалдық сенімділікпен ұштасатын ережелер қалыптастырып жатырмыз. Бүгінде цифрлық активтер дәстүрлі қаржы құралдары сияқты түсінікті әрі қауіпсіз болатын орта құрып отырмыз. Біздің мақсатымыз – Қазақстанды жаһандық капитал мен құзыреттерді тартатын орталыққа айналдыра отырып, нарықтың әрбір қатысушысы үшін ашықтық пен қорғауды қамтамасыз ету», – деді ол.
Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі Ғиззат Байтұрсынов бұл шаралар майнерлерден бастап қаржы ұйымдарына дейінгі барлық нарық қатысушылары үшін болжамды әрі түсінікті жағдай қалыптастырып, Қазақстанның цифрлық қаржы шешімдерінің өңірлік орталығы ретіндегі позициясын нығайтатынын айтты. Оның сөзінше, жарлықты кешенді іске асыру бизнес пен инвесторлардың мүмкіндіктерін кеңейтіп, сонымен қатар азаматтардың мүддесін қорғау мен қаржы жүйесінің қауіпсіздігі қағидаттарының сақталуын қамтамасыз етеді.
Еске салайық, 2025 жылдың қыркүйегінде Ұлттық банк цифрлық активтер бойынша реттеушілік құмсалғыш аясында теңгемен қамтамасыз етілген стейблкоин шығару жөніндегі пилоттық жобаны іске қосты.
2025 жылғы 30 маусымда «Қаржы нарығын дамыту, қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау, байланыс және артық заңнамалық реттеуді алып тастау мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң қабылданды. Өзгерістер аясында цифрлық активтерге қатысты қызметті ерекше реттеу режимін енгізу бойынша Ұлттық банктің құзыреті кеңейтілді. Сол айда Ұлттық банк криптокарта жобасын іске асырып, шілде айында цифрлық активтерге қатысты ерекше реттеу режимін енгізді.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Kapital.kz-ті оқыңыз
