Қазақстандағы алғашқы АЭС құрылысына $16,4 млрд жұмсалады
Жобаның негізгі бөлігі Ресейдің экспорттық несиесі есебінен қаржыландырылады
Қазақстандағы алғашқы «Балқаш» атом электр станциясының құрылысы 16,4 млрд долларға бағаланып отыр. Бұл туралы Қазақстан Республикасының атом энергиясы агенттігінің төрағасы Алмасадам Сәтқалиев мәлімдеді, деп хабарлайды Интерфакс-Қазақстан.
«Әңгіме қомақты қаржыландыру көлемі туралы болып отыр. 16,4 млрд доллар – екі энергоблоктың тікелей құны. Оның шамамен 2 млрд доллары физикалық қауіпсіздік жүйесі мен әлеуметтік инфрақұрылымға бағытталады», – деді Алмасадам Сәтқалиев Астанадағы Тәуелсіздік сарайының кулуарында журналистерге.
Оның айтуынша, жобаны қаржыландыру Ресей тарапынан берілетін экспорттық несие есебінен қамтамасыз етіледі.
Бұған дейін Ресей мен Қазақстан АЭС салу бойынша ынтымақтастық шарттары мен осы жобаға арналған ресейлік экспорттық несие туралы келісімге келгені хабарланған болатын. Тараптар «Қазақстан аумағында атом электр станциясын салу жобасы бойынша ынтымақтастықтың негізгі қағидаттары мен шарттары туралы, сондай-ақ оның құрылысын қаржыландыру үшін мемлекеттік экспорттық несие беру туралы» үкіметаралық келісімдермен алмасты.
«Росатом» басшысы Алексей Лихачевтің айтуынша, ресейлік несие капиталдық салымдардың басым бөлігін қамтиды.
«Бірақ толық көлемін емес, белгілі бір бөлігі қазақстандық тараптың мойнында қалады», – деді ол.
Алексей Лихачев бұған дейін «Росатом» Қазақстандағы АЭС құрылысының белсенді кезеңін 2027 жылы бастауды жоспарлап отырғанын айтқан еді. Құрылыс қарқыны тапсырыс берушіге байланысты болады, ал негізгі параметрлерді Қазақстан үкіметі бекітеді.
«Біз келесі жылы құрылыс-монтаж базасын өрістетуді бастаймыз деп жоспарлап отырмыз. Сонымен қатар лицензия алу үшін техникалық құжаттаманы дайындау жұмыстары басталады», – деді топ-менеджер.
Оның сөзінше, «Росатом» АЭС-ті 2030-жылдардың ортасында іске қосу үшін бар күшін салады. Станция кезең-кезеңімен пайдалануға беріледі, бірінші және екінші энергоблоктың арасы 8-10 ай болады.
Сондай-ақ ол мемлекеттік корпорация жобаны жүзеге асыруға басқа елдерді тартуда қиындық көрмейтінін айтты. «Росатомға» Қазақстанның Қытай, Франция және Оңтүстік Корея жеткізушілерімен келіссөз жүргізгені белгілі. Бұл компаниялардың кейбірі Мысыр, Түркия және Венгриядағы «Росатом» жобаларына қатысып жатыр.
Ал екінші АЭС жобасына қатысты Қазақстан әзірге оның конфигурациясы мен орналасу орны бойынша ресми шешім жариялаған жоқ.
«Мұндай ақпаратты алған бойда практикалық келіссөздерді бастаймыз», – деді Алексей Лихачев.
«Росатом» 2025 жылы Қазақстанмен ВВЭР-1200 үлгісіндегі екі атом энергоблогын салу жөніндегі жол картасына қол қойған болатын.
Еске салайық, 2025 жылғы 8 тамызда Алматы облысының Үлкен ауылында АЭС салу жобасы аясындағы алғашқы жұмыстар – оңтайлы алаңды таңдау мен жобалық құжаттаманы дайындауға арналған инженерлік ізденістер басталды. «Росатом» жобаны жүзеге асыратын халықаралық консорциумның жетекшісі ретінде анықталды. Алғашқы АЭС-тің атауы – «Балқаш».
Атом энергиясы агенттігінің төрағасы Алмасадам Сәтқалиев Ресей Қазақстанға АЭС құрылысына қажет қаражаттың 85%-ын несие түрінде беретінін, қалған 15%-ын Қазақстан үкіметі қаржыландыратынын айтқан болатын. «Росатомның» қатысуымен салынатын екі энергоблоктың алдын ала құны шамамен 15 млрд доллар деп бағаланған.
2026 жылғы 2 ақпанда премьер-министр Олжас Бектенов Қазақстан үкіметінің 2026 жылғы 26 қаңтардағы №40 қаулысына қол қойды. Құжатта екінші атом электр станциясын салу қарастырылған. Ол Алматы облысының Жамбыл ауданында орналасады. Екінші АЭС-тің жұмыс атауы – «Мойынқұм».
2026 жылғы 17 сәуірде президент «Қазақстан Республикасының атом саласын 2050 жылға дейін дамыту стратегиясын» бекітті. Құжатқа сәйкес, 2050 жылға қарай Қазақстанда кемінде үш АЭС жұмыс істеуі тиіс. Сонымен қатар төртінші станция салу жобасы да қарастырылған. Шағын модульдік реакторлар (ШМР) негізінде АЭС салу нұсқалары да зерттеледі. Атом электр станциялары Қазақстанның батысында, Курчатовта және Қостанайда салынуы мүмкін.
Қытайдың CNNC компаниясы Қазақстандағы тағы бір АЭС құрылысына арналған консорциумның жетекшісі болуы ықтимал.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Kapital.kz-ті оқыңыз
