Қазақстанда акциздер жаңа шарап санаттарына қолданылуы мүмкін

Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің 9-отырысында жаңа салық нормаларын қолдану және ЕАЭО аясындағы алдағы заңнамалық өзгерістерге қатысты кезекті мәселелер топтамасы қаралды, деп хабарлайды Primeminister.kz.

Маңызды мәселелердің бірі ЕАЭО алаңында талқыланып жатқан алкоголь өнімдерінің қауіпсіздігі туралы жаңа техникалық регламент жобасына қатысты болды. Оның аясында жүзімнен емес, мысалы алма немесе алмұрттан өндірілген жеміс шараптары енді «шарап» санатына жатқызылмайды. Регламент қабылданған жағдайда мұндай өнімдер жоғары акциз салынатын өнімдер санатына өтеді.

Техникалық регламент шарттары ЕАЭО-ға мүше елдердің салалық сарапшылары арасында бірнеше жылдан бері талқыланып келеді. Жобалық кеңсе отырысында қатысушылар жаңа регламент қабылданған жағдайда отандық өндірушілерді қолдау мүмкіндіктерін қарастырды. Алдын ала жүзімнен өндірілген өнімдермен қатар, ел ішінде спирт қоспай табиғи ашыту әдісімен өндірілетін басқа да жеміс шараптарына акциз мөлшерін бірдей деңгейде белгілеу туралы шешім қабылданды.

Сонымен бірге ықтимал көлеңкелі схемаларды болдырмау үшін бақылаушы органдар тарапынан жеміс шараптарын өндіруге бақылау күшейтіледі. Бұл шешімді жүзеге асыру Салық кодексіне өзгерістер енгізуді талап етеді, алайда тек Қазақстан техрегламентті қабылдағаннан кейін ғана іске асады. Сондықтан бұл мәселе жүйелі тізімге енгізіліп, алдағы түзетулер пакетінде ескеріледі.

Бейрезидент үшін ҚҚС төлеу кезінде ЭШФ

Сондай-ақ отырыста бейрезидент үшін қосылған құн салығын төлеу кезінде электрондық шот-фактураларды (ЭШФ) жазу мерзіміне қатысты Салық кодексінің жаңа нормасын қолдану мәселесі қаралды.

Қолданыстағы нормаға сәйкес, бейрезидент үшін ҚҚС бойынша ЭШФ төлем жасалғаннан кейін 5 күнтізбелік күннен кешіктірмей рәсімделуі тиіс. Алайда іс жүзінде бизнес тарапынан әкімшілендіруде қиындықтар туындаған, оның ішінде шотта ҚҚС бойынша артық төлем болған жағдайлар да бар.

Бизнес және «Атамекен» ҰКП-мен талқылау нәтижесінде тетікті жеңілдету туралы шешім қабылданды. Енді бейрезидент үшін ҚҚС бойынша ЭШФ қызметті сатып алу операциясы жасалған күннен бастап 15 күнтізбелік күн ішінде қызмет алушы (ҚҚС төлеуші) тарапынан рәсімделеді. Ал ҚҚС сомасын есепке алу төлем жасалған күн бойынша жүргізіледі.

Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының орынбасары Жаныбек Нұржановтың айтуынша, бұл тәсіл салықтық ақпараттық жүйелерде іске асырылуы мүмкін және бизнес өкілдері тарапынан қолдау тапқан.

«Атамекен» ҰКП өкілінің 2026 жылдың I тоқсаны бойынша ЭШФ-ны уақытында рәсімдемегені үшін әкімшілік жауапкершілік қолдану туралы сұрағына жауап ретінде салық органдары тарапынан айыппұл салынбайтыны айтылды. Сонымен қатар бейрезидент үшін ЭШФ жазу талабы 2025 жылдың IV тоқсаны бойынша операцияларға қолданылмайды.

Тиісті өзгерістер Салық кодексіне ретроспективті түрде – 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізу арқылы енгізіледі деп жоспарлануда. Мемлекеттік кірістер комитеті бұл норманы қолдану бойынша толық түсіндірмелер береді.

Салық кодексі және мемлекеттік сатып алу

Сондай-ақ отырыста мемлекеттік және квазимемлекеттік сектордағы сатып алуларға қатысты алдағы өзгерістер нақтыланды. Салық кодексінің ережелері өзгеріссіз қалады. Өзгерістер уәкілетті органдардың сатып алу қағидаларына енгізіледі және олар салық төлеушілердің шегерімдерін шектеу бөлігінде Салық кодексіне сәйкестендіріледі. Атап айтқанда, жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте жұмыс істейтін салық төлеушілер үшін жеңілдетілген декларация негізіндегі арнайы салық режимін қолданатын жеткізушілерден тауарлар, жұмыстар мен қызметтер сатып алу кезінде шегерімдерге шектеу қойылады.

Электр энергиясы нарығындағы шот-фактуралар

Жиында сондай-ақ электр энергиясы мен қуат нарығының қазақстандық операторы – «КОРЭМ» АҚ және жаңартылатын энергия көздері нарығындағы бірыңғай сатып алушы – «Есеп айырысу-қаржы орталығы» ЖШС-ның шот-фактураларды жазу мерзімдерін қайта қарау туралы өтініші қаралды.

Электр энергиясы нарығына қатысушылардың қызмет ерекшелігі мен қолданыстағы техникалық регламенттерді ескере отырып, бұл мәселені барлық тараптармен қосымша пысықтап, жобалық кеңсенің келесі отырысында қайта қарау туралы шешім қабылданды.

Бюджетке салық түсімдерінің тәртібі

Сонымен қатар республикалық бюджетке салықтардың түсуі мен есептелу тәртібі түсіндірілді. Негізгі табыс көздері – корпоративтік табыс салығы (КТС), қосылған құн салығы (ҚҚС) және пайдалы қазбаларды өндіру салығы (ПҚӨС).

КТС аванстық төлемдер төлейтін салық төлеушілер тарапынан ай сайын есепті айдың 25-іне дейін төленеді. Сонымен қатар 2026 жылдың наурыз-сәуір айларында 2025 жылғы қызмет нәтижелері бойынша КТС түсімі күтіледі. Аванстық төлем жасамайтын төлеушілер 2026 жылдың қорытындысы бойынша КТС-ті 2027 жылғы 10 сәуірден кешіктірмей төлейді. Сондай-ақ бейрезидент үшін КТС төлемдері ай сайын түсуі мүмкін.

Қазақстан аумағында өндірілген тауарлар, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтер бойынша ҚҚС төлеу мерзімі – есепті кезеңнен кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірілмейді. Яғни 25 ақпанда алдыңғы жылдың IV тоқсаны бойынша, ал 25 мамыр, 25 тамыз және 25 қарашада тиісінше ағымдағы жылдың I, II және III тоқсандары бойынша төлем жасалады. 2026 жылғы 25 ақпан – 2025 жылдың IV тоқсаны үшін ҚҚС төлеу мерзімі.

Импортқа ҚҚС және бейрезидент үшін ҚҚС міндеттеме туындаған сәтте, яғни кедендік рәсімдеу кезінде немесе бейрезиденттен қызмет сатып алу барысында төленеді. ПҚӨС төлеу мерзімі де ҚҚС төлеу мерзіміне ұқсас.

Бұған дейін Үкіметте Салық кодексіне енгізілетін өзгерістер қаралып жатқаны хабарланған. Жаңа түзетулер пакетін жыл соңына дейін дайындау жоспарланып отыр.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңа Салық кодексі күшіне енді.

2025 жылғы 18 шілдеде Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа Салық кодексіне және «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне салық салу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңға қол қойған болатын. Құжат қосылған құн салығы (ҚҚС) мөлшерлемесін арттыруды және оны есепке қою шегін 10 000 АЕК-ке дейін төмендетуді көздейді.