Қазақстанда 3,6 млн теңге жалақы кімдерге ұсынылады

Ақпан айында Enbek.kz электрондық еңбек биржасында жұмыс іздеушілер саны шамамен төрттен біріне қысқарды, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Министрліктің мәліметінше, 2026 жылдың ақпанында Enbek.kz электрондық еңбек биржасында жұмыс берушілер 99 мың бос жұмыс орнын орналастырған, ал жұмыс іздеушілер 124,9 мың түйіндеме жариялаған. Қаңтармен салыстырғанда бос жұмыс орындарының саны 3,7%-ға (-3,7 мың) азайған, ал жарияланған түйіндемелер саны едәуір көп – 23,1%-ға (-37,5 мың) төмендеген.

Салалық құрылым бойынша сұраныстың ең көп бөлігі әлеуметтік сала мен қызмет көрсету секторына тиесілі. Көш басында білім беру саласы тұр, мұнда 26,9 мың бос орын жарияланған. Сондай-ақ өзге қызметтер саласында 14,6 мың, денсаулық сақтау және халыққа әлеуметтік қызмет көрсету саласында 9,4 мың, ал өңдеу өнеркәсібінде 8,6 мың бос жұмыс орны болған. Жалпы алғанда, осы бағыттар жұмыс күшіне деген сұраныстың негізгі бөлігін қалыптастырады.

Бос орындардың біліктілік құрылымында орта білікті жұмыс орындары басым, олардың үлесі барлық бос орындардың 44,2%-ын құрайды. Жоғары білікті мамандарға арналған бос орындар 34,4%-ды құраса, біліктілігі төмен жұмыс күшіне сұраныс 21,4%-ға жетеді.

Өңірлік бөліністе ең көп бос орын Павлодар облысында – 8,1 мың. Одан кейін Астана – 7,8 мың, Түркістан облысы – 7,4 мың, Қарағанды облысы – 6,6 мың, сондай-ақ Алматы қаласы – 6,3 мың.

Еңбек ұсынысы жағынан жұмыс іздеушілердің ең жоғары белсенділігі Түркістан облысында байқалды – 16,8 мың түйіндеме (13,4%). Астанада 10,2 мың (8,2%), Алматы облысында 9,5 мың (7,6%), сондай-ақ Алматы қаласында 9,2 мың (7,4%) түйіндеме жарияланған.

Жұмыс іздеушілердің жас құрылымында 35 жасқа дейінгі жастар аса белсенді болды. Олардың үлесі барлық түйіндеменің 42,3%-ын құрайды. 35-44 жас аралығындағы азаматтар – 26,7%, 45–54 жас – 19,8%, ал 55 жастан асқандар – 11,2%.

Гендерлік құрылымда әйелдердің үлесі біршама жоғары – 54,6%, ал ерлердің үлесі – 45,4%.

Біліктілік деңгейі бойынша жұмыс іздеушілер арасында орта білікті қызметкерлердің үлесі жоғары. Олар барлық түйіндеменің 41%-ын құрайды. Жоғары білікті мамандар шамамен 31%-ды құрайды, ал біліктілігі төмен қызметкерлердің үлесі 28%-ға жетеді.

Ақпан айында жұмыс берушілер ұсынған ең жоғары жалақы мұнай және газ кен орындарын игеру жөніндегі инженер-әзірлеуші лауазымында байқалды – шамамен 3,6 млн теңге. Сондай-ақ құрылыс саласындағы жобаның бас технологы үшін шамамен 2,8 млн теңге, ал материалтану жөніндегі техник үшін шамамен 2,2 млн теңге жалақы ұсынылған. Ал жұмыс іздеушілер тарапынан ең жоғары жалақыны ұшқыштар – шамамен 3,3 млн теңге, инвестициялық жобалар жөніндегі директорлар – шамамен 2,1 млн теңге, сондай-ақ оқу курстарын әзірлеушілер – шамамен 2 млн теңге деңгейінде күтетіндігі тіркелген.

Жалпы алғанда, ақпан айында Enbek.kz электрондық еңбек биржасындағы еңбек нарығы жыл басынан кейін белсенділіктің біршама төмендеуі барын байқатты. Дегенмен сұраныс құрылымы тұрақты күйінде қалып отыр: жұмыс берушілердің негізгі қажеттілігі әлеуметтік салада, қызмет көрсету секторында және жұмысшы мамандықтарда шоғырланған. Ал ұсыныс жағынан жастар мен елдің оңтүстік өңірлерінен шыққан жұмыс іздеушілердің белсенділігі жоғары болып отыр, деп атап өтті ведомство.

Бұған дейін ANCOR Central Asia «2025-2026 жылдардағы жалақы және компаниялардың жоспарлары» атты сауалнама жүргізген болатын. Нәтижесінде компаниялардың 62%-ы барлық қызметкерлердің жалақысын инфляция деңгейін ескере отырып көтеруді жоспарлайтыны анықталған. Тағы 27%-ы жалақыны жекелеген санаттар мен негізгі лауазымдар бойынша ғана арттырмақ. Ал жұмыс берушілердің тек 4%-ы 2026 жылы жалақыны қайта қарауды жоспарламауда.

Үкімет өз кезегінде халықтың табысын арттыруға бағытталған шараларды әзірлеп жатқанын хабарлады. Бұл шаралар жалақыны өсіруге ынталандыруды, сондай-ақ азаматтарға түсетін қаржылық жүктемені азайтуды көздейді.

Бұған дейін вице-премьер – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин 2026 жылы халықтың нақты табысының өсімі 2-3%-дан жоғары болуы тиіс екенін мәлімдеген болатын. Оның айтуынша, бұл тұрақты әрі сапалы экономикалық өсімді қамтамасыз ету және инфляцияны төмендету есебінен жүзеге асырылады.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметтің кеңейтілген отырысында халық табысын арттыру бағдарламасы қазіргі жағдайға сай болуы керектігін мәлімдеді. Елде инфляция айтарлықтай өсті, ал халықтың нақты ақшалай табысы соңғы бес жылдағы ең төмен өсім қарқынын көрсетіп отыр.