Дүниежүзілік банк алдағы алты жыл бойы Қазақстанға жыл сайын 1 млрд доллар бөлуге дайын

Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин 2026-2031 жылдарға арналған Қазақстанмен жаңа серіктестік жөніндегі негіздемелік стратегияны қалыптастыру мәселелері бойынша Дүниежүзілік банк тобының өкілдерімен кездесу өткізді, деп хабарлайды primeminister.kz.

Кездесуді ашқан Серік Жұманғарин ынтымақтастықтың стратегиялық сипатын атап өтіп, 2031 жылға дейінгі өзара іс-қимылдың бағдарларын айқындайтын құжатты әзірлегені үшін алғыс білдірді.

«Біз Дүниежүзілік банкпен әріптестікті жоғары бағалаймыз. Ұсынылып отырған стратегия сараптамалық қолдау, қаржыландыру және бірлескен бастамалар арқылы реформаларымызды қолдауға негіз болады», — деді вице-премьер.

Стратегия жобасында айқындалған басым бағыттар, соның ішінде көлік және цифрлық байланыстылықты дамыту, климаттық күн тәртібі, су және энергетика секторларындағы қызмет сапасын арттыру, қаржы нарықтарын дамыту, жеке инвестицияларды ынталандыру, жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды кеңейту Қазақстанның стратегиялық құжаттары мен әлеуметтік-экономикалық даму мақсаттарына сәйкес келеді.

Дүниежүзілік банктің алты жыл бойы жыл сайын 1 млрд долларға дейін қаржыландыруды қамтамасыз етуге дайын екені атап өтілді. Вице-премьердің айтуынша, бұл жеке секторды нығайтуға, инфрақұрылымды дамытуға және экономиканың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға қосымша жағдай жасайды. Реформаларды аналитикалық сүйемелдеу Қазақстан Үкіметі мен Дүниежүзілік банктің Бірлескен экономикалық зерттеулер бағдарламасы аясында жалғасады.

Кездесу барысында 2020-2025 жылдарға арналған алдыңғы Стратегияны іске асыру қорытындылары да шығарылды. Осы кезеңде жалпы сомасы 4,2 млрд доллар болатын 14 жоба жүзеге асырылды. Олардың қатарында «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық транзиттік дәлізін дамыту, «Алматы – Қорғас» автожолын реконструкциялау, ирригациялық және дренаждық жүйелерді жаңғырту және басқа да жобалар бар.

Дүниежүзілік банктің Қазақстан мен Түрікменстандағы тұрақты өкілі Андрей Михнев өткен кезең пандемияны қоса алғанда бірқатар сыртқы сын-қатерлермен қатар жүргенін атап өтті. Тараптардың өзара іс-қимылы жоспарланған бастамаларды іске асыруға және нақты нәтижелерге қол жеткізуге ықпал етті.

Оның айтуынша, «Шығыс-Батыс» және «Оңтүстік-Батыс» жобалары «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» көлік дәлізінің дамуын қамтамасыз етіп, 5 млн-нан астам адам үшін байланыстылықты жақсартты. Жол жүру уақыты үштен екіге қысқарып, қозғалыс жылдамдығы үш есеге артты, көлік шығындары 35%-ға төмендеді. 1,2 мыңнан астам тұрақты жұмыс орны құрылды, тұрғындардың 93%-ы өмір сапасының артқанын атап өтті.

Шағын және орта бизнесті қолдау мыңнан астам кәсіпорынға гранттық және консультациялық көмек көрсетуге мүмкіндік берді. 175 стартап 41 млн доллар көлемінде сатылым жасап, 16 млн доллар инвестиция тартты.

Ирригациялық инфрақұрылымды жаңғырту жобасы 92 мың гектар аумақта су пайдаланудың тиімділігін арттырып, 94 мың су пайдаланушының, оның ішінде 60 мың шаруа қожалығының жағдайын жақсартты. 763 шақырым канал жаңартылып, бұл өнімділіктің артуына және жұмыс орындарының құрылуына ықпал етті. Сонымен қатар аграрлық сектордағы субсидиялау жүйесін реформалауға аналитикалық қолдау көрсетілді.

Халықаралық қаржы корпорациясының (IFC) өкілдері мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларына консультациялық қолдауды, сондай-ақ несиелеу мен жеке инвесторлардың қатысуын кеңейтуді қоса алғанда инвестициялық қызметті жалғастыру жоспарлары туралы хабарлады. Бұған сәтті мысал ретінде Қазақстан темір жолының қатысуымен Алматы айналма теміржолын қаржыландыру жобасы аталды.

Алдағы басымдықтардың қатарында теміржол инфрақұрылымын жаңғырту, қаржы институттары арқылы микро және шағын бизнесті қолдау, агроөнеркәсіптік кешенді дамыту, оның ішінде заманауи ауыл шаруашылығы техникасын жеткізуді және астықты терең өңдеу жобаларын қаржыландыру бар.

Кездесу қорытындысы бойынша тараптар айтылған ұсыныстарды ескере отырып стратегия жобасын пысықтап, оны Дүниежүзілік банктің директорлар кеңесінің қарауына ұсынуға келісті.

Бұған дейін Энергетика министрлігі мен Дүниежүзілік банк Program-for-Results (PforR) бағдарламасы бойынша жылу және электрмен жабдықтау саласындағы негізгі коммуналдық кәсіпорындардың жай-күйі мен даму перспективаларын бағалауды бастағаны хабарланған болатын.