Қазақстандық тауар өндірушілер реестрін бір апта ішінде жариялайды

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстан отандық өндірісті бағалау жүйесін өзгертеді. Бұл туралы бүгін үкімет отырысының қорытындысы бойынша өткен баспасөз жиынында ҚР өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев мәлімдеді, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.

«Мен форс-мажор болар деп ойламаймын. Жалпы, бұл мәселе қазіргі уақытта қоғамда белсенді талқыланып жатыр, депутаттар тарапынан да, бизнес тарапынан да көптеген сұрақтар бар. Қандай жұмыс атқарылды? Қысқаша айтсам, жақын арада (Реестр – авт.) жарияланады. Бір аптадай уақыт қалды. Бірнеше министрлік осы процеске қатысып отыр. Цифрлық платформаның иесі қаржы министрлігі болып табылады. Жасанды интеллект министрлігі осы Реестрді қаржы министрлігі үшін іске қосу қуатын қамтамасыз етеді», — деді ол журналистердің сұрақтарына жауап бере отырып.

Соңғы бір ай ішінде ЖИ министрлігі мен қаржы министрлігі арасында жаңа Реестр толық жұмысқа кіріскенше қуаттарды дайындау бойынша жұмыс жүргізілді.

«Бұл туралы ешкім білмейді деп айту мүмкін емес. Әр апта сайын брифингтер өтеді, меніңше өткен аптада деректер жеткізілді, 500-ден астам компания осы брифингтерден өтті, сұрақтарын қойды. Сұрақтар өте көп. Біздің министрліктің сайтында Реестрге арналған бөлек бөлім бар. Кәсіпкер сол жерден таныса алады. Сондай-ақ, барлық сұрақтарға жауап беретін байланыс орталығы және тікелей желі бар», — деп атап өтті Ерсайын Нағаспаев.

Ол Реестрді мүлде жаңа механизм деп атады.

«Барлығы түсінуі керек, біз отандық өндірісті бағалау жүйесін түбегейлі өзгертеміз. Біз бұл жолға ұзақ келдік. Қайсысы жергілікті өндіріс екенін, қайсысы жергілікті еместігін соңында анық көруіміз керек. Кейбір жағдайлар болды, сіздер жақсы білесіздер, бизнес қауымдастық тарапынан шағымдар түсті, құжаттармен әртүрлі манипуляциялар жасалды, ол осы Қазақстан өндірушісі ме, жоқ па дегенді анықтайтын. Сондықтан осы құжаттардың, индустриалды сертификат пен ST-KZ сертификаттарының орнына бірыңғай Қазақстандық тауар өндірушілер реестрі енгізіледі. Бір жыл ішінде үлкен жұмыс атқарылды. Бұл жаңашылдық болғандықтан, әрине, көптеген сұрақтарды туғызады», — деп түсіндірді министр.

Министр келесі жылдан бастап тек Реестрге кірген қатысушы ғана мемлекеттік қолдауға ие болып, мемлекеттік сатып алуларға қатыса алатынын атап өтті.

«Біз алдымен сынақ ретінде пайдалануға енгіздік, яғни пилоттық режимде іске қостық. Қазақстанның әр түкпірінен 30-дан астам кәсіпорын Реестрге қосылу үшін барлық рәсімдерден өтті. Негізінен, сәтті өтті. Кейбір сұрақтар болды, біз оларды сол жерде реттедік. Қазір Реестр жақын арада, желтоқсан айында өндірістік пайдалануға енгізіледі. Сондықтан біздің тараптан форс-мажор жағдайлары болады деп алаңдайтын себеп жоқ. Бірақ біздің мақсатымыз – шынайы отандық бизнес критерийлеріне сәйкес келетін барлық компаниялардың қатысуын, олардың осы бизнеске қосылуын барынша қамтамасыз ету», – деп толықтырды ведомство басшысы.

Реестрді енгізудің бірінші кезеңінде әлеуметтік, салық және кедендік ақпаратты қосқанда, 90 мемлекеттік базаның деректері интеграцияланады.

«Компаниялар қанша электр қуатын қолданатыны қаралады. Екінші кезең – өндіріс процесіне бақылау, соның ішінде бейнебақылау. Әр тоқсанда скоринг жүргізіледі. Яғни кәсіпорын бағаланады, әр үш ай сайын, әр тоқсан сайын балл беріледі және осы кәсіпорын өнім шығара ма, жоқ па тексеріледі. Біз нақты отандық кәсіпорындардың санын білуіміз керек», — деп қорытындылады министр.

Еске салсақ, 2025 жылғы 19 мамырда Мемлекет басшысы «Тауарлардың шығу елін анықтау мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңына қол қойды. Жаңа заңда ST-KZ формасындағы сертификаттар мен индустриалды сертификаттың орнына бірыңғай Қазақстандық тауар өндірушілер реестрі жасалады. ST-KZ сертификаттары 2026 жылдың 1 қаңтарына дейін өз күшінде болады.