MoonAI: қазақстандық стартап жасанды интеллектіні бизнестің серігіне айналдырып жатыр

Қазақстандық MoonAI стартапы жас жобаларға қолдау білдіруші Оскар Хартманнан 50 мың доллар инвестиция тартты. Компания шағын және орта бизнеске арналған сату үдерістерін автоматтандыру және клиенттерге қолдау көрсету үшін ЖИ-агенттер әзірлейді. Идеяның қалай пайда болғаны және қазақстандық нарықтың өсімге қалай ықпал етіп, бір мезетте қалай шектеу қоятыны туралы MoonAI негізін қалаушы Асхат Адхамов айтып берді.

– MoonAI қалай пайда болды? Атауы «мұнаймен» байланысты ма, әлде басқа мағына бар ма?

– Иә, атауға бірнеше мағынаны тоғыстырдық. Бір қызық жағдай болды: бір инвестор бізге «Сәлеметсіз бе, компанияңызға инвестиция салғым келеді» деп жазды. Кездесіп, егжей-тегжейін талқылай бастағанда, ол бізді мұнай саласымен байланысты деп ойлағанын айтты. Негізінде «мун» мен «ай» – «ай» сөзінен шыққан.. Ай – Жердің серігі. Біз «AI» да адамға – бизнесте ғана емес, жалпы өмірде – серік болғанын қаладық.

Сонымен қатар бұл – «XXI ғасырдың мұнайы», яғни болашақтың негізгі ресурсы.

– Бастапқы капиталыңыз қандай болды?

– Алғашқы инвестор идея деңгейінде, әлі ештеңе жоқ кезде 15 мың доллар салды. Оған қоса мен басқа жобалардан түскен пайданы қайта инвестицияладым – шамамен 50 мың доллар. Басында нақты есеп болмады, бәрі араласып кетті. Кейін институционалдық инвесторлар келгенде ғана нақты есеп жүргізіле бастады. Жалпы бастапқы салым – жеке қаражатым мен инвестор ақшасы – шамамен 50 мың доллар болды деуге болады.

– MoonAI кімдерге арналған және қандай процестерді автоматтандырады?

– MoonAI – шағын және орта бизнес иелеріне арналған өнім. Іс жүзінде бізді көбіне орта бизнес пайдаланады. Өте шағын бизнесте көбіне базалық автоматтандыру – CRM, ERP, деректерді есепке алу жүйелері жоқ. Ал онсыз жасанды интеллектіні енгізу қиын.

Ал орта бизнесте цифрландырудың базасы бар, олар «бұрын» және «кейін» айырмашылығын анық көреді. Бізге нарықтағы 30-50% үлесі бар ірі Enterprise-компаниялар да жүгінеді. Олар бедел тұрғысынан маңызды, бірақ негізгі өсімді біз шағын және орта бизнес есебінен құрамыз.

– Неліктен осы кезеңде қор емес, жеке қаражаттың қолдауын таңдадыңыздар?

– Бізде қорлар да бар: Astana Hub Fund, Өзбекстан мен Қазақстандағы IT Park, Most Ventures, Activate инвестиция салды. Бірақ Оскар Хартманн мен үшін жеке тұлға ретінде өте маңызды. Оның қатысуы ақшаға емес, өнімге және командаға деген сенімге байланысты құнды.

– Егер ол 5% үлесті талап етсе, бас тартар ма едіңіз?

– Иә. Бастапқыда инвестицияға да есептемегенбіз. Бұл көбірек PR, танымалдық, клиент пен серіктес табу мүмкіндігі болды. SAFE келісімі бойынша жаңа инвестор төмен бағамен кірсе, алдыңғы бағалар автоматты түрде төмендейді. Біз бұған бара алмадық. Тек 5 млн доллар және одан жоғары сомаға ғана келісе алатын едік.

– «Арене единороговқа» қатысудан қандай тәжірибе алдыңыз?

– Бұған дейін Сан-Франциско, Вашингтон, Алматы, Ташкенттегі конференцияларға, питчингтерге қатыстық. Digital Bridge алаңында Павел Дуров пен министр төрелік еткен үлкен сахнада да өнер көрсеттік, тіпті Ticket to the Future номинациясын жеңдік. Бірақ ол жерде «осы сәт» эффектісі ғана бар, терең сұрақтар болмайды.

Ал «Арена единорогов» форматында 5-10 минутта инвесторды сендіру керек болды. Әдетте келіссөздер айлар бойы жүреді. Біздің жағдайда Оскар шешімді бірден қабылдады.

Басты сабақ – инвестор шешіміне әсер ететін ақпаратты нақты әрі шоғырландырып жеткізу.

– Қазақстан нарығы өнімді сынауға көмектесе ме, әлде тым шағын ба?

– Қазақстан және жалпы посткеңестік нарық ерте кезеңде өсуге жеткілікті, бірақ миллиардтық бағалауы бар компания құруға жеткіліксіз. Сондықтан стартаптар бастапқыда тез өсіп, кейін тоқырауға ұшырайды.

Беларусь стартаптары мысалы бірден жаһандық нарыққа шықты, себебі ішкі нарық болмады. Өнім бірден әлемдік аудиторияға арналды. Біз екі жылдан бері Қазақстанда жұмыс істеп жатырмыз, сондықтан жаһандық нарыққа шығу қиындау – CRM, коммуникация арналары, бизнес-үдерістер әртүрлі.

Қазір стратегиямыз – Қазақстанда бекініп, Орталық Азияда көшбасшы болу, кейін MENA және Түркия нарығына шығу. АҚШ үшін бөлек өнім қажет болуы мүмкін.

– 2025 жылы табысты өлшейтін басты көрсеткіш қандай?

– Product-Market Fit. Клиенттерге өнім ұнайды, бірақ модель әлі масштабталмайды. Мақсат – оны мыңдаған, он мыңдаған пайдаланушыға дейін кеңейту.

– Жобаны жабу туралы ой болған жоқ па?

– Жоқ. Табыс басқа бизнеске қарағанда аз болды, бірақ ұзақ мерзімді жоба қызықтырды. Инвестициядан кейін ақшаны бес ай күттік, ал шығын айына 30 мың доллар болды. Жеке несие алуға тура келді. Бірақ инвесторлармен ашық жұмыс істедік.

Стартап – бұл 1%-дан аз табыс ықтималдығы, 24/7 жұмыс және белгісіздік. Негізгі құпия – команданың сенімі.

– Бастаушы фаундерлерге кеңесіңіз?

– Серіктеспен жұмыс істеу, сүйетін істі табу, өнімді клиент кері байланысы арқылы жетілдіру. Инвесторлар динамиканы бағалайды: келдің, тыңдадың, түзеттің, қайта келдің.

– Алда қандай жоспарлар бар?

– «Астанамоторс» сияқты ірі корпорациялармен келіссөздер жүргізіп, пилот және Proof of Concept жасап жатырмыз. Сәтті болса, толық серіктестікке көшеміз.

2025 жылы Product-Market Fit табумен қатар дистрибуция және масштабтау үшін серіктестер іздейміз. Назарбаев университетінің Social Startup байқауын жеңдік. Білім беру бағытын: хакатондар, нақты кейстер, жүлде қоры, үздіктерді командаға қосу секілділерді дамытып жатырмыз.

ЖИ интеграторы мамандығын 1–2 айда меңгеріп, өңірде отырып-ақ бәсекелі жалақы алуға болады.

Мың адамның ішінен 100-200 адам нақты табыс тауып, дағды дамытса, бұл ел экономикасына үлкен әсер етеді.

Қазір MoonAI командасы өнімді масштабтауға, серіктес табуға және жасанды интеллект технологиялары бизнес пен адамдарға нақты пайда әкелетін экожүйе құруға назар аударып отыр.

Бұған дейін Қазақстанда 25 млн теңге жүлде қоры бар alem.ai battle басталғаны хабарланған еді.

Сондай-ақ генеративті ЖИ-видео саласындағы қазақстандық Higgsfield стартапы жаңа инвестициялық раундта 80 млн доллар тартқаны мәлім болды. Компания бағалауы 1,3 млрд долларға жетті.

2025 жылғы сәуірде цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мәдиев Higgsfield OpenAI және Google-мен бәсекелесетінін мәлімдеген. 2025 жылғы қыркүйекте Higgsfield ресми түрде жас компания мәртебесін алды. Оның бағалауы 1 млрд доллардан асты.