Қазақстандық компаниялар жалақыны көтере ме

ANCOR Central Asia компаниясы Қазақстанда жұмыс істейтін 83 компания арасында 2025 жылғы қараша айында жүргізілген «Жалақылар және компаниялардың 2025-2026 жылдарға арналған жоспарлары» атты сауалнама өткізді. Сауалнамаға қатысқандардың 43%-ы 2026 жылы бизнестің шамалы өсімін күтеді, 30%-ы – 20%-дан астам өсімді болжайды. Сонымен қатар, компаниялардың 23%-ы көлемді 2025 жылғы деңгейде сақтауды жоспарласа, 3%-ы айтарлықтай төмендеу сценарийін қарастырып отыр.

Еңбекақы төлеу бөлігінде де бизнес сақтық танытып отыр. Компаниялардың 62%-ы барлық жұмыскерлердің жалақысын инфляция деңгейін ескере отырып көтеруді жоспарласа, тағы 27%-ы жекелеген санаттар мен негізгі рөлдер үшін нүктелі түрде арттыруды көздейді. Тек жұмыс берушілердің 4%-ы ғана 2026 жылы жалақыны қайта қарауды жоспарламайды.

Көпшілік жұмыс берушілер үшін жалақыны қайта қарау тұрақты тәжірибе болып қала береді: компаниялардың 78%-ы мұны жыл сайын, 6%-ы – жарты жылда бір рет жүзеге асырады. Сонымен қатар, компаниялардың 11%-ы еңбекақыны қажеттілікке қарай және жиі түрде жеке тәсілмен, нақты белгіленген кестесіз қайта қарайды, бұл персоналды және шығындарды басқаруда икемділіктің артқанын көрсетеді.

2026 жылға арналған жоспарлар штаттың ауқымды кеңеюінен бас тарту үрдісін растайды. Компаниялардың 63%-ы аса маңызды лауазымдарды жабу үшін нүктелі жалдауды жоспарлап отыр. Сауалнамаға қатысқандардың тек 11%-ы ғана нақты негізделген функционалдық міндеттер аясында жаппай жалдауды қарастырады, ал 26%-ы команданы мүлде кеңейтуді жоспарламайды.

2026 жылы компаниялардың HR-стратегияларына әсер ететін негізгі факторлар ретінде жұмыс берушілер үміткерлерде қажетті құзыреттердің жетіспеушілігін (23%), цифрлық трансформацияны (17%), жалпы кадр тапшылығын (15%), жалақы бойынша күтулердің өсуін (14%) және персоналдың жоғары тұрақсыздығын (12%) атап өтті. Бұл сын-қатерлер еңбекақы қорының қысымын күшейтіп, бизнестен неғұрлым дәл әрі ойластырылған шешімдерді талап етеді.

2026 жылы жұмыс берушілердің назарында қызметкерлерді ұстап қалу және кадр тұрақсыздығын төмендету (48%), басшылардың тиімділігін басқару (39%) және HR саласына технологиялық шешімдерді енгізу (36%) болып қала береді. Ал осы мақсаттарға жетудің негізгі құралы ретінде HR саласында тұрақты трендке айналып келе жатқан персоналдандырылған тәсіл аталуда.

Сондай-ақ басымдықтар қатарында персоналды оқыту (34%), еңбек өнімділігін арттыру (27%) және кадр резервін қалыптастыру (25%) бар.

«Қазақстанның еңбек нарығы 2025-2026 жылдары басқарылатын тұрақтылық кезеңінде тұр. Компаниялар жалақыны көтеріп жатыр, бірақ оны барған сайын жекелеген түрде немесе инфляциялық дәліз аясында жүзеге асырады. Негізгі назар сұранысқа ие мамандарды ұстап қалуға, негізгі құзыреттерді дамытуға және еңбекақы қорын бақылауға бағытталған. Икемді жұмыспен қамту модельдерін, жасанды интеллект деректеріне негізделген нарықты терең талдауды және басқарушылық тиімділікке белсенді инвестицияларды үйлестіре алатын жұмыс берушілер ұтады», – деп атап өтті ANCOR Central Asia компаниясының бас директоры Валерия Петрунина.