• Басты бет
• Технологиялар
• Жаһандық ЖИ-компаниялар неліктен Орталық Азияға ұмтылуда?

Жаһандық ЖИ-компаниялар неліктен Орталық Азияға ұмтылуда?

Сарапшы ЖИ дәуірінде тек модель әзірлеушілері ғана емес, сонымен бірге инфрақұрылым иелері де ұтысқа ие болатынын атап өтті

Осыдан бір жыл бұрын ғана Орталық Азия жасанды интеллектінің әлемдік индустриясында елеулі рөл атқара алатын аймақ ретінде сирек аталатын. Бүгінде бұл жағдай көз алдымызда өзгеріп жатыр.

Тек Қазақстанның өзінде соңғы айларда жалпы құны 10 млрд долларға дейін жететін ЖИ инфрақұрылымы саласындағы жобалар жарияланды. Бұл ретте әңгіме пилоттық жобалар немесе технологияларды сынақтан өткізу туралы емес, аймақтағы жасанды интеллектке арналған ең ірі инфрақұрылым құрылысы жайында болып отыр.

Бір қарағанда, жаһандық компаниялар жай ғана жаңа нарық тапқандай көрінуі мүмкін. Бірақ мұның себебі әлдеқайда тереңде жатыр.

Бүгінгі таңда жасанды интеллект саласында модельдер емес, дәл есептеу қуаттары тапшы. Салалық бағалауларға сәйкес, GPU-кластерлері мен дата-орталықтарға деген сұраныс жаңа инфрақұрылымның салыну жылдамдығынан әлдеқайда тез өсіп келеді. Дәл осы себепті ірі технологиялық компаниялар АҚШ пен Еуропаның дәстүрлі нарықтарынан тыс жерлерден ЖИ қуаттарын орналастыруға арналған жаңа алаңдарды іздей бастады.

Неліктен таңдау дәл Қазақстанға түсті?

Біріншіден, энергетика. Қазіргі заманғы ЖИ дата-орталығы — бұл жай ғана сервер бөлмесі емес. Бұл ондаған және жүздеген мегаватт электр энергиясын тұтынатын ірі нысан. Сол себепті де Екібастұздағы Data Center Valley жобасының бастапқы қуаты 300 МВт болады деп жоспарланған, кейіннен оны 1 ГВт-қа дейін ұлғайту көзделіп отыр. Бұл оны Орталық Азиядағы осы тектес ең ірі алаңға айналдырмақ.

Екіншіден, есептеулер ауқымы. NVIDIA Blackwell және Vera Rubin платформаларын қоса алғанда, 100 000-нан астам заманауи GPU-ден тұратын есептеу кластерін құру жоспарлануда. Бұл — үлкен тілдік модельдерді оқытуға, бұлттық сервистерді дамытуға және халықаралық компанияларға есептеу қызметтерін ұсынуға мүмкіндік беретін жоғары деңгейдегі инфрақұрылым.

Үшіншіден, экономика. Үкіметтің болжамы бойынша, жоба толық қуатына шыққаннан кейін тек цифрлық қызметтер мен есептеу қуаттарын экспорттаудың есебінен жыл сайын кемінде 3 млрд доллар табыс әкеле алады. Салыстырмалы түрде айтсақ, бұл жерде әңгіме электр энергиясын немесе шикізатты сату туралы емес, жоғары технологиялық сервистерді саудалау туралы болып отыр.

Бірақ, меніңше, ең маңыздысы бұл да емес.

Бүкіл әлемде бәсекелестіктің негізгі қисыны өзгере бастады. Егер бұған дейін мемлекеттер автокөлік зауыттарын немесе электроника өндірістерін өз елінде орналастыру үшін күрессе, бүгінде олар ЖИ инфрақұрылымы үшін бәсекеге түсуде. Кезекті чат-ботты бірінші болып енгізгендер емес, есептеу қуаттарын, сенімді энергетиканы, инженерлік кадрларды және инвесторлар үшін түсінікті ережелерді ұсына білгендер ұтады.

Жаһандық компаниялардың Орталық Азияға келуінің басты себебі де осы. Олар тек технологияға ғана инвестиция салып жатқан жоқ. Олар әлемдік цифрлық экономиканың жаңа өсу нүктесіне айналуға қауқарлы аймаққа қаржы құюда.

Қазіргі таңда негізгі мәселе әлемдік ЖИ көшбасшыларының бұл жерге келу-келмеуінде емес. Алғашқы қадамдар жасалып қойды. Бірақ бұдан да маңыздырақ мәселе бар — аймақ бұл мүмкіндікті тек инфрақұрылым орналастыратын алаң болып қалмай, жаңа цифрлық өнімдер жасалатын орталыққа айналу үшін өзінің жеке технологиялық экожүйесін құруға пайдалана ала ма, міне, мәселе осында.

Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.

Kapital.kz-ті оқыңыз