• Басты бет
• Технологиялар
• Қазақстандық AI-стартап клиникалардың табысының 30%-ға дейін жоғалуына себеп болатын мәселені шешуде

Қазақстандық AI-стартап клиникалардың табысының 30%-ға дейін жоғалуына себеп болатын мәселені шешуде

Defect AI Қазақстанда медициналық құжаттарды автоматтандырып, АҚШ нарығында Rette брендімен дамып келеді

Қазақстандық healthtech-стартап Defect AI дәрігерлердің шамадан тыс жүктемесі мен медициналық құжаттарды рәсімдеудегі қателер сияқты жергілікті мәселеден бастау алып, кейін жаһандық нарыққа шықты. Бүгінде компанияның шешімдерін Қазақстандағы 30-ға жуық клиника қолданады, ал АҚШ-та өнім Rette брендімен дамып жатыр.

Жобаның негізін Microsoft, Meta, Stanford және Y Combinator экожүйесінде тәжірибе жинаған мамандар – Санжар Мырзағалым (Stanford, ex-Microsoft), Қуаныш Идрисов (ex-AlemHealth, YC W17) және Жарасхан Аман (ex-Meta, ACM ICPC финалисі) қалаған.

Біз жоба тең құрылтайшысы Қуаныш Идрисовпен оның жеке тәжірибесі компанияны құруға қалай әсер еткені, неге АҚШ негізгі нарыққа айналғаны және жасанды интеллект денсаулық сақтау экономикасын қалай өзгерте алатыны туралы әңгімелестік.

Неліктен healthtech

«Қазақстандағы медицина жүйесімен алғаш рет әкем ауырғанда жақын таныстым. Кейбір процестердің жай-күйі мені таңғалдырды. Негізгі жүктеме дәрігерлерге түседі: олар науқастарды емдеп қана қоймай, ауысымнан кейін түнде медициналық құжаттарды реттеуге мәжбүр. Мұны жақсы түсіндім, өйткені туған әпкем де дәрігер. Көпшілігіміздің дәрігер туыстарымыз бар, олардың осындай жүктемеден қажып бара жатқанын көру қиын болды», – дейді Қуаныш Ыдырысов.

Оның айтуынша, команда мұны жүйелі мәселе деп бағалап, оны жасанды интеллект көмегімен шешуге бел буды.

Бұл саланы таңдау кездейсоқ болмаған. Өз стартабын іске қоспас бұрын Қуаныш бірнеше жыл халықаралық медициналық жобаларда жұмыс істеген.

«Үш жыл бойы Сингапурдың медициналық стартаптарында еңбек еттім, соңғы екі жылда AlemHealth стартапында өнім жөніндегі жетекші (Head of Product) болдым. Біз әлемнің 30-дан астам еліндегі дәрігерлермен жұмыс істеп, олардың күнделікті қайталанатын жүктемесін азайтуға тырыстық. Әртүрлі денсаулық сақтау жүйелерінде бірдей мәселелердің бар екенін көрдім».

Сонымен қатар оның байқауынша, Қазақстандағы цифрландыру деңгейі кейбір жағдайларда Африканың бірқатар елінен де төмен болған.

«Нигерия немесе Ганада кейбір процестер бізге қарағанда жақсырақ цифрландырылған».

Қателердің салдарынан медицина қанша қаржы жоғалтады

«Қазақстанда медициналық қызметтердің 30%-ға дейінгі ақысы дәл құжаттарды рәсімдеудегі қателердің кесірінен төленбей қалуы мүмкін. Көп жағдайда бұған құжаттардың дұрыс толтырылмауы себеп болады».

Бұл тек клиникалардың қаржылық шығынына ғана емес, дәрігерлердің жұмыс жүктемесінің артуына да алып келеді.

«Мұндай мәселе барлық елде бар, тек ауқымы әртүрлі. Сондықтан біз Қазақстаннан бастадық және бұл жасанды интеллект денсаулық сақтау жүйесіндегі жүктемені едәуір азайта алатын жаһандық проблема екенін түсіндік», – дейді Қуаныш.

Дәрігерлер AI жүйесімен қалай жұмыс істейді

Қазіргі таңда компанияның шешімдері Қазақстандағы шамамен 30 клиникада, оның ішінде ірі медициналық ұйымдарда қолданылады.

«Қазақстандық дәрігерлер жаңашылдыққа ашық және оны қолдануға тырысады. Бұл бізді қуантады, өйткені дәрігер уақытын бюрократиялық рәсімдер мен құжат толтыруға емес, пациентке арнауы керек деп есептейміз».

Тең құрылтайшының айтуынша, healthtech саласындағы ең үлкен қиындық – сенім мен жұмыс қарқыны.

«Медицина – қателіктің құны өте жоғары консервативті сала. Сондықтан біздің жұмысымыздың үлкен бөлігі сертификаттауға арналды. Алдымен деректерді қауіпсіз сақтау және өңдеуді растайтын ISO 27001, кейін АҚШ-та медициналық деректермен жұмыс істеу үшін міндетті HIPAA сертификатын алдық. Қазір қауіпсіздікті тұрақты бақылауды талап ететін SOC 2 Type I сертификаттау рәсімін аяқтап, тәуелсіз аудиттен өтіп жатырмыз. Бұл – көпшілікке көріне бермейтін, бірақ healthcare саласында компания құру үшін аса маңызды жұмыс», – дейді Қуаныш.

Монетизация

Қазақстанда стартап жазылым моделі бойынша жұмыс істейді.

«Қазақстанда автоматтандыру деңгейі мен біздің дәрігер-сарапшылардың қатысуына қарай үш түрлі жазылым пакеті бар. Ал АҚШ-та медициналық ұйымдар біздің платформаның көмегімен тапқан айналымнан белгілі бір пайыз аламыз».

Неліктен таңдау АҚШ-ға түсті

Халықаралық нарыққа шығу – компанияның стратегиялық шешімі болды.

«Қазақстан нарығының ауқымы шектеулі. Сондықтан келесі қадам ретінде жаһандық нарыққа шығуды ойладық. Көрші елдерді, Оңтүстік-Шығыс Азияны, Еуропаны және АҚШ-ты қарастырдық. Ұзақ зерттеуден кейін бір қарапайым нәрсені түсіндік: кез келген жаңа елдің нарығына шығу үлкен күш-жігерді талап етеді. Сондықтан нарығы ауқымды елге барған дұрыс».

Қосымша түрткі болған факторлардың бірі – тең құрылтайшылардың бірі Санжар Мырзағалымның жеке тәжірибесі.

«Сол кезде менің досым әрі жоба тең құрылтайшысы Санжар АҚШ-та оқып жүрген болатын. Денсаулығына байланысты ол Stanford Medical Center қабылдау бөліміне түсіп, онда шамамен сегіз сағат болды. Медициналық көмек сапалы көрсетілгенімен, күту уақыты, қызмет құны және сақтандыру мәселелері өте күрделі болып шықты. Сол бір қабылдауға барғаны үшін оған 30 мың доллар көлемінде шот келген», – дейді Қуаныш Ыдырысов.

Оның айтуынша, бұл жағдай командаға АҚШ-тағы денсаулық сақтау жүйесіндегі мәселелердің ауқымын тереңірек түсінуге мүмкіндік берген.

«АҚШ-тағы денсаулық сақтау саласы – ел экономикасының шамамен 20%-ын құрайтын, жылдық шығыны 5 трлн долларға жуық алып жүйе. Оның ең үлкен мәселелерінің бірі – клиникалар, ауруханалар және сақтандыру компаниялары арасындағы өзара іс-қимылдың күрделілігі. Медициналық ұйымдар көрсетілген қызмет үшін төлемді жиі уақытында әрі дұрыс ала алмайды. Біз осы жерден үлкен мүмкіндік көрдік: Қазақстанда жинаған тәжірибемізді әлдеқайда ауқымды нарықта қолдана алатынымызды түсіндік».

Rette: АҚШ нарығына арналған жаңа өнім

Компания АҚШ нарығында өз өнімін Rette брендімен дамытып келеді.

«Бұл сөз қазақ тілінен аударғанда "ретте" деген мағынаны білдіреді. Біз шынымен де клиникаларға құжат айналымын ретке келтіруге көмектесеміз. АҚШ-тағы денсаулық сақтау жүйесі тым күрделі әрі тиімділігі төмен деп есептелетіндіктен, біздің бренд атауы компанияның жалпы саланы ретке келтіру жөніндегі ұзақ мерзімді миссиясымен үндеседі».

АҚШ нарығына алғашқы қадам ретінде команда policy.rette.ai өнімін іске қосты.

«Халықаралық фаундерлер үшін ең үлкен қиындықтардың бірі – өзің бұл экожүйенің бір бөлігі болмаған кезде АҚШ нарығына шығу. Біздің жағдайда Stanford University-мен байланысымыз үлкен көмек болды. Стэнфордтың электрондық поштасынан хат жібере бастағаннан кейін суық хаттардың кездесуге айналу көрсеткіші айтарлықтай өсті. Белгілі профессордан білім алғаныңды айту да адамдардың көзқарасын өзгертеді. Бұл тек бизнесті дамытуға ғана емес, инвесторлармен жұмыс істеуге де ықпал етті – біз Қазақстанмен шектелмейтін, жаһандық компания құрып жатқанымызды көрсеттік. Нарыққа шығу үшін біз policy.rette.ai өнімін іске қостық, қазір оны АҚШ-тың 30 штатындағы медицина қызметкерлері пайдаланып үлгерді. Бұл – біздің түпкі платформамызға апаратын алғашқы онбординг кезеңі», – дейді стартаптың тең құрылтайшысы.

Компания өнімді әртүрлі нарықтарға қалай бейімдейді

Қазақстан мен АҚШ нарықтарына қатысты тәсіл айтарлықтай ерекшеленеді.

«Қазақстанда біз клиникалық деректерді толтыру сапасын арттыруға ұмтылатын медициналық ұйымдармен жұмыс істейміз. Интеллектуалды алгоритмдер дәрігерлерге хаттамалардағы кемшіліктерді жедел анықтап, жетіспейтін мәліметтерге назар аударуға мүмкіндік береді. Соның арқасында бірнеше сағатқа созылатын жұмысты бірнеше түзетумен аяқтауға болады. Біздің негізгі аудиториямыз – сарапшы дәрігерлер мен сапаны бақылау бөлімдері. Ал АҚШ нарығы анағұрлым мамандандырылған, күрделі әрі бәсекелі болғандықтан, біз екі негізгі ICP сегментіне ғана назар аударып, барлық аудиторияны бірден қамтуға тырыспаймыз».

Бірінші бағыт – ортопедиялық және мамандандырылған клиникалар. Мұнда медициналық рәсімдердің құны жоғары, ал сақтандыру компанияларының төлемнен бас тарту жағдайлары жиі кездесетіндіктен, құжаттағы кез келген қате үлкен шығынға әкелуі мүмкін.

Екінші бағыт – шағын клиникалар үшін медициналық кодтау мен шот ұсыну қызметін көрсететін billing outsourcing companies.

«Бұрын мұндай компаниялар шығынды жұмыс күші арзан елдерге аутсорсинг беру арқылы азайтатын. Қазір бұл міндеттердің басым бөлігін жасанды интеллект атқара бастады. Ұзақ мерзімді перспективада біз Rette-ні клиникалар мен сақтандыру компанияларының арасындағы инфрақұрылымдық қабатқа айналдырғымыз келеді. Мұнда AI-агенттер мыңдаған күрделі ережемен жұмысты жеңілдетеді», – дейді Қуаныш Ыдырысов.

Инвестициялар мен акселерацияның рөлі

Алғашқы инвестициялық раунд АҚШ нарығына шығуға қажетті іргетасты қалады.

«Біз өнімді жетілдірумен, құқықтық мәселелермен, комплаенспен және АҚШ-та заңды жұмыс істеуге қажетті визаларды рәсімдеумен айналыстық. АҚШ нарығында бәсеке өте жоғары болғандықтан, өз орнымызды табу үшін көп зерттеп, жол-жөнекей үйренуге тура келді. Бұл тұрғыда Stanford University жанындағы StartX акселераторы мен Санжардың байланыстары үлкен көмек болды. Ол магистратурада оқып, healthcare бағытындағы пәндерді меңгерді. Соның арқасында біз беделді профессорлармен, менторлармен және инвесторлармен таныстық».

Defect AI алдағы уақытта қай бағытта дамиды

Жыл соңына дейін компания үш негізгі бағытқа басымдық береді.

Біріншісі – қазіргі серіктестіктерді ақылы клиенттерге айналдыру.

«Қазір біз ұзақ уақыт бойы сенімді қарым-қатынас орнатқан компаниялардың коммерциялық негізде жұмыс істеуге дайын кезеңіне жеттік. Сонымен қатар бізде тәулік бойы жұмыс істейтін AI-агенттер жүйесі бар. Олар мақсатты аудиториямен байланыс орнатып, оларды пилоттық жобаларға, кейін тұрақты клиенттерге айналдырады».

Екіншісі – АҚШ-тағы pre-seed инвестициялық раундын жабу.

«АҚШ-тағы дәрігерлерден алғашқы ангелдік инвестицияларды алдық. Сондай-ақ Кремний алқабындағы қорлар тарапынан үлкен қызығушылық байқалып отыр. Қазіргі инвесторларымыз да келесі инвестицияны салуға дайын екенін растады. Қазір белгілі бір көрсеткіштерге қол жеткізуді күтіп отырмыз, содан кейін раундты ресми жариялаймыз».

Үшінші бағыт – Mayo Clinic Platform_Accelerate бағдарламасы аясында клиникалық деректермен жұмыс істеу.

«Біз жеке адамға қатысты деректері жасырылған деректермен және Newsweek нұсқасы бойынша 2025 жылғы әлемдегі №1 аурухана атанған Mayo Clinic мамандарымен бірге жұмыс істейтін боламыз».

Сонымен қатар компания Қазақстанмен байланысын сақтап қалуды көздейді.

«Біздің миссиямыз – АҚШ-тағы инновациялар мен Қазақстан арасындағы көпірге айналып, ең үздік шешімдерді жергілікті өнім арқылы елімізге енгізу», – деді Қуаныш Ыдырысов.

Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.

Kapital.kz-ті оқыңыз