Қазақстанда тұрғын үйге сұраныс төмендеді: сауда көрсеткіші шамамен 14%-ға азайды
Қызылорда, БҚО мен Алматыда нарық көрсеткіштері айтарлықтай төмендегені байқалды
ҚР СЖРА Ұлттық статистика бюросының сарапшылары жылжымайтын мүлік нарығында сұраныстың күрт төмендегенін тіркеді. Ведомство «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ деректері негізінде тұрғын үйді сатып алу-сату мәмілелерінің саны бойынша есеп жариялады. Мамыр айында елде 30,4 мың тұрғын үй мәмілесі жасалды — бұл сәуір айымен салыстырғанда 13,5%-ға аз. Ең көп мәміле жасалатын қалалар қатарында бұрынғысынша мегаполистер көш бастап тұр. Биылғы жылдың мамыр айында Алматы мен Астанада 10 мың тұрғын үйді сатып алу-сату шартына қол қойылған, бұл ел бойынша жалпы көрсеткіштің үштен бірін құрайды, деп хабарлайды еnergyprom.kz.
Көктемнің соңғы айында Атырау және Түркістан облыстарын қоспағанда, еліміздің барлық дерлік өңірінде сәуір айымен салыстырғанда сұраныстың төмендеуі байқалды. Ең үлкен теріс көрсеткіш Қызылорда (минус 35,5%) және Батыс Қазақстан (минус 18,5%) облыстарында, сондай-ақ Алматы қаласында (минус 24,2%) тіркелді.
Жылдық динамикада да құлдырау бар. Мәселен, 2025 жылдың мамырымен салыстырғанда тұрғын үйді сатып алу-сату мәмілелерінің жалпы саны 10,5%-ға азайған. Әсіресе Алматыда (минус 31,2%), Батыс Қазақстан облысында (минус 22,2%) және Шымкентте (минус 16,2%) нарық белсенділігі айтарлықтай бәсеңдеді. Сатып алу-сату шарттарының өсімі 20 өңірдің тек 5-еуінде ғана байқалды. Түркістан (плюс 69,6%) және Ақмола (плюс 16,7%) облыстарында қарқынды өсім тіркелді. Ал Маңғыстау (плюс 5,7%), Ақтөбе (плюс 4,7%) және Қостанай (плюс 0,7%) облыстарында өсім көрсеткіштері біршама баяу болды.
Сұраныстың төмендеуі жайлылық деңгейі әртүрлі тұрғын үйлердің барлық түріне қатысты болды. Тек көп бөлмелі (6 және одан да көп бөлмелі) пәтерлер нарығында ғана өсім бар, бірақ олар бойынша жасалған мәмілелердің нақты саны өте аз болғандықтан, жалпы көрсеткішке әсер еткен жоқ.
Сатып алушылар көбіне бір немесе екі бөлмелі пәтерлерді таңдайды. Биылғы мамыр айында жасалған мәмілелердің жалпы санында мұндай пәтерлердің үлесі 28,5%-ды құрап, әр санат бойынша 8,7 мың шарттан бекітілді. Екі санаттың да саудасы өткен жылмен салыстырғанда төмендеген: бір бөлмелі пәтерлер — 10,9%-ға, екі бөлмелі пәтерлер — 14,7%-ға азайды. Мәмілелер үлесі бойынша үшінші орында (23,1%) жеке үйлер тұр: 7 мыңнан сәл астам шарт жасалды. Мұндай жылжымайтын мүлікке сұраныс бір жылда 9,1%-ға төмендеді. Мәмілелер саны айтарлықтай көп болған тағы бір санат — үш бөлмелі пәтерлер: 4,9 мың шарт. Дегенмен, 2026 жылдың мамырында олар өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 7%-ға аз сатып алынды.
Алдыңғы жылдардың ай сайынғы динамикасын қарастыратын болсақ, мамыр айында сәуірмен салыстырғанда сұраныстың төмендеуі — жылдың осы мезгілі үшін қалыпты әрі заңды құбылыс. 2025 жылы да, 2024 жылы да мамырдағы тұрғын үй мәмілелерінің саны сәуірдегіден аз болған. Қазіргі кезеңнің басты айырмашылығы: 2026 жылдың мамырында сұраныстың төмендеуі анағұрлым айқын сипат алды.
Жалпы, ай сайынғы динамикада жылдың екінші жартысында тұрғын үй нарығындағы белсенділіктің тұрақты маусымдық өсуі байқалады: 2024 және 2025 жылдары мәмілелер санының ең жоғары шегі желтоқсан айына сәйкес келді: тиісінше 50,0 мың және 53,1 мың шарт жасалған. Шілде–қазан айларында да шарттар саны тұрақты түрде 39 мыңнан асып, айтарлықтай жоғары көрсеткіштер тіркелді. Ал жылдың басында салыстырмалы түрде бәсеңдеу байқалды: қаңтар–наурыз айларында көрсеткіштер әдетте 26,4–31,7 мың мәміле аралығында құбылып тұрды, бұл нарыққа тән сұраныстың циклдік сипатын көрсетеді.
Тұрғын үй нарығындағы белсенділіктің бәсеңдеуін баға индекстерінен де байқауға болады. Бағаның өсуі тоқтаған жоқ, тек бұл үдеріс сәл баяулады. Жаңадан салынған үйлер бағасының өсуі биылғы жылдың қаңтар айында ең жоғары шегіне жетті, ол кезде Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша индекс 117%-ды құраған еді. Мамыр айына қарай жылдық қымбаттау біртіндеп 14,5%-ға дейін бәсеңдеді.
Қайталама нарықтағы жайлы тұрғын үйлерді сатуда да осындай үрдіс байқалады: өткен жылдың желтоқсанындағы 114,6%-дан кейін индекс біртіндеп төмендеп, 2026 жылдың мамырында 110,8%-ды құрады. Бұл ретте бүкіл кезең бойы екінші деңгейлі нарықтағы үйлердің баға өсімі жаңа үйлерге қарағанда төмен болды, бұл аталған сегменттердің нарық жағдайларына сезімталдығының әртүрлі екенін көрсетеді.
Биылғы мамыр айында тұрғын үй бағасы индексінің өңірлік айырмашылығы айқын сақталды. Бірқатар ірі қалаларда жаңа тұрғын үй құнының өсуі орташа республикалық көрсеткіштен (114,5%) айтарлықтай озып кетті. Мысалы, Ақтөбеде бұл индекс 119,5%-ға, ал Астанада 118,2%-ға жетті, бұл инфрақұрылымдық дамудан бастап бастапқы нарықтағы ұсыныстың шектеулі болуына дейінгі жергілікті факторларға байланысты болуы мүмкін. Сонымен қатар, кейбір елді мекендерде бұл қарқын айтарлықтай әлсіз болды. Жеңқазғанда қымбаттау тек 1%-ды құраса, Петропавлда баға мүлдем өскен жоқ.
Тұрғын үйді қайта сату (екінші деңгейлі) нарығындағы жағдай да біртекті болмады: жекелеген қалаларда өсім қарқыны бастапқы нарық көрсеткіштерінен асып түсті. Мәселен, Талдықорғанда екінші деңгейлі тұрғын үй бағасының индексі 114,4%-ға жетті (жаңа үйлердің қымбаттауы тек 3,5% болған кезде), ал Көкшетауда — 111,7% құрады (жаңа үйлердегі пәтерлер құнының өсімі 1,7% болған кезде). Жалпы республика бойынша екінші деңгейлі нарықтағы тұрғын үй бағасының өсуі (плюс 10,8%) жаңа үйлердің қымбаттауынан төмен болып, қалыптасқан үрдісті сақтап қалды.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Сізге қызықты болуы мүмкін
Kapital.kz-ті оқыңыз
