• Басты бет
• Технологиялар
• Қазақстан ЕАЭО аясында өндірістік ЖИ-зертханалар желісін құруды ұсынды

Қазақстан ЕАЭО аясында өндірістік ЖИ-зертханалар желісін құруды ұсынды

Бұл интернет пен суперкомпьютерсіз жергілікті жерде жұмыс істейтін ашық шағын тілдік модельдерді бірлесіп оқытуға мүмкіндік береді

Астанада өткен Еуразиялық экономикалық форумда Қазақстанның жасанды интеллект экожүйесі таныстырылды. «Жасанды интеллект және бәсекенің жаңа парадигмасы: ЕАЭО трансшекаралық нарықтары үшін қауіп пе, әлде даму драйвері ме?» атты панельдік сессияда Одаққа мүше елдердің – Қазақстан, Армения, Беларусь және Қырғызстанның салалық министрлері мен вице-министрлері технологиялардың жаһандық бәсекеге, цифрлық егемендікке және деректер қауіпсіздігіне ықпалын талқылады, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Сессия барысында ҚР ЖИЦДМ вице-министрі Дмитрий Мун дербес ұлттық ЖИ-платформа іс жүзінде кеңінен қолданылып жатқанын айтты. Мемлекеттік қызметшілер оны күнделікті міндеттерді орындау үшін 1 млн реттен астам пайдаланған. Ал азаматтар мемлекеттік қызметтерді алу және мемлекеттік сатып алулар бойынша цифрлық көмекшімен жұмыс істеу барысында платформаны 2,5 млн реттен көп қолданған.

Алайда қазіргі таңда Қазақстан үшін басты басымдық – жасанды интеллектіні экономиканың нақты секторына енгізу. Осы мақсатта 7 мыңнан астам параметрді қамтитын деректердің егжей-тегжейлі концептуалдық атласы әзірленген.

Сонымен қатар әлеуметтік салада, денсаулық сақтау мен білім беру жүйесінде цифрландыру деңгейі 80-95%-ға жетсе, нақты секторда айтарлықтай тапшылық байқалады. Өнеркәсіпте деректердің шамамен 40%-ы ғана цифрландырылған, ал Ауыл шаруашылығы министрлігі бағыты бойынша бұл көрсеткіш небәрі 26%-ды құрайды.

Осы мәселені шешу үшін Қазақстан ЕАЭО елдеріне университеттер базасында бірлескен ЖИ-зертханалар желісін іске қосуды ұсынды. Бұл деперсонализацияланған салалық деректермен алмасуға мүмкіндік береді. Нәтижесінде интернет пен суперкомпьютерлерсіз, тікелей өндірісте немесе фермерлер деңгейінде жергілікті жұмыс істей алатын ашық шағын тілдік модельдерді бірлесіп оқытуға жол ашылады.

Бұл бастама туралы айтқан Дмитрий Мун: «Біз үшін негізгі басымдық – жасанды интеллектіні интеграциялау арқылы экономиканың сапалы өсіміне қол жеткізу. Тиімді модельдерді оқыту үшін өңірлік ерекшеліктерді, климаттық жағдайлар мен салалық нюанстарды ескеретін ауқымды деректер қажет. Осыған байланысты елдеріміз арасындағы негізгі салалар бойынша деперсонализацияланған деректермен өзара алмасуды ұйымдастыру орынды деп санаймыз. Бұл ашық индустриялық модельдерді жедел қалыптастыруға мүмкіндік береді және бірлескен күш-жігер арқылы бұл бағытта елеулі нәтижеге жете аламыз», – деді.

Кооперация мен міндеттерді бөлісу идеясын пікірталасқа қатысушылар да қолдады. Беларусь Республикасының байланыс және ақпараттандыру министрінің орынбасары Кирилл Залесский ЕАЭО елдеріне реттеуші ортаны синхрондау және технологиялық қауіпсіздіктің бірыңғай стандарттары қажет екенін айтты. Оның пікірінше, бұл трансшекаралық деректер айналымына кедергі келтірмеуге мүмкіндік береді.

Ол сондай-ақ Одақ елдерінің ЖИ-ге қатысты қажеттіліктері ұқсас екенін атап өтті. Сондықтан бір ел білім беру саласына, екіншісі медицинаға, ал үшіншісі өндіріс саласына арналған модельдерді әзірлеуі бюджет қаражатын айтарлықтай үнемдеуге мүмкіндік береді. Беларусь өкілі пилоттық бағыт ретінде логистика саласын ұсынды, себебі бұл секторда құрылымдалған деректер қоры жеткілікті.

Армения Республикасының жоғары технологиялық өнеркәсіп министрінің бірінші орынбасары Геворг Манташян ЖИ технологияларын ЕАЭО-ның негізгі қағидаттары – тауарлар мен қызметтердің еркін қозғалысы төңірегінде дамыту қажет екенін айтты. Ол трансшекаралық саудаға арналған арнайы ЖИ-ассистенттер құруды ұсынды. Мұндай көмекшілер бизнес пен комиссияға құжаттардағы қателерді анықтауға және кедендік рәсімдерді жеделдетуге көмектеседі.

Сонымен қатар армениялық өкіл интеграцияның басты тәуекелдерінің бірі ретінде жекелеген ведомстволардың өзге елдердің дайын әрі тиімді шешімдерін енгізуге құлықсыздығын атады.

Қырғыз Республикасы президенті Іс басқармасына қарасты «Тундук» мемлекеттік мекемесінің директоры Азамат Джапаров да ортақ ережелер қалыптастырудың маңызын атап өтті. Оның пікірінше, комиссия ең алдымен мемлекеттік деректердің қорғалуына, алгоритмдердің ашықтығына және ЖИ этикасына назар аударуы тиіс. Сонымен бірге цифрлық егемендік сақталуы керек: әр мемлекет өз деректерін бақылауда ұстай отырып, олармен ортақ жобалар аясында қауіпсіз алмаса алуы қажет.

Азаматтар мен бизнес үшін алғашқы нақты нәтиже ретінде Қазақстан құқық саласында бірлескен пилоттық ЖИ-көмекші жобасын іске қосуды ұсынды. Өйткені ЕАЭО елдерінің барлық заңнамасы цифрландырылған. Мұндай ассистент азаматтарға шекарадан өту кезінде өз тілінде ережелерді жедел түсіндіруге, бизнеске Одақ елдерінде компания ашу мен салық салу ерекшеліктерін қарапайым тілмен жеткізуге көмектеседі. Ал Еуразиялық экономикалық комиссия үшін құжаттардағы қайшылықтарды автоматты түрде анықтауға мүмкіндік береді.

Қазақстанның еңбек бөлінісі мен деректер қауіпсіздігінің ортақ стандарттарын қалыптастыру жөніндегі бастамасын Армения, Беларусь және Қырғызстан өкілдері қолдады. Олар ЕАЭО-ның технологиялық егемендігін нығайту үшін ведомстволық кедергілерді еңсеру қажет деген пікірмен келісті.

Айта кетейік, V Еуразиялық экономикалық форумның пленарлық отырысында Қасым-Жомарт Тоқаев ЕАЭО аясында жасанды интеллектіні енгізуге қатысты бірнеше ұсыныс айтқан болатын.

Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.

Kapital.kz-ті оқыңыз