Қазцинк зауытындағы жарылыс: қайғылы оқиғаның алдын ала себебі аталды
Төтенше жағдайды тергеу жалғасуда, деп хабарлады төтенше жағдайлар министрі Шыңғыс Әрінов
Төтенше жағдайлар министрі Шыңғыс Әрінов үкімет отырысында Өскемендегі «Қазцинк» зауыты мен «Шығыстүстімет» шахтасындағы төтенше жағдайдың алдын ала себептерін атады, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.
«Шығыстүстімет» шахтасы мен «Қазцинк» зауытында жұмысшылардың қаза болуына әкеп соққан екі ірі апат бойынша тергеу амалдары жалғасуда. Бейінді сарапшыларды тарта отырып, тиісті сараптамалар мен зерттеулер тағайындалды. Шығыстүстімет шахтасындағы апаттың алдын ала себептері — тау-кен жұмыстарын жобалық құжаттаманы бұза отырып жүргізу және жұмыс өндірісін қанағаттанарлықсыз ұйымдастыру. Ал «Қазцинк» зауытындағы жарылыс алдын ала болжам бойынша технологиялық процестің бұзылуынан болған», - деп хабарлады ол.
Министр бұған дейін бұл кәсіпорындарда өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарының бұзылуы анықталғанын атап өтті: техникалық құжаттаманың сәйкес келмеуі, техникалық құрылғылардың қызмет ету мерзімін ұзартуға арналған сараптамалардың жоқтығы, жобалық құжаттамадан ауытқулар, өндірістік бақылаудың әлсіздігі, сондай-ақ тозған жабдықтардың уақытылы ауыстырылмауы белгілі болған. Тергеу аяқталғаннан кейін компанияларға қатысты шаралар қабылданатын болады.
Министрдің айтуынша, 2026 жылдың бес айында ел кәсіпорындарында 43 инцидент пен 12 апат тіркеліп, оның 10-ы бойынша тергеу жүргізілген.
«Қазіргі уақытта республика бойынша қауіпті өндірістік объектілерде жұмысшылардың қаза табуы 3 есеге, жарақаттану 25%-ға төмендегені байқалады», - деді Шыңғыс Әрінов. Ол жыл басынан бері өнеркәсіптік қауіпсіздік бойынша мемлекеттік бақылау мен қадағалаудың жаңа механизмі енгізілгенін атап өтті.
2026 жылдың бес айында өткен жылмен салыстырғанда 2,5 есе көп кәсіпорын тексеріліп, 10 мыңнан астам бұзушылық анықталды. Әртүрлі деңгейдегі 523 жұмысшы әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Айыппұлдардың жалпы сомасы 6 млн теңгеден 62 млн теңгеге дейін өсті. Жұмысшылардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін өрескел бұзушылықтар үшін 600-ден астам объект пен техникалық құрылғының жұмысы тоқтатылды.
«Жекелеген кәсіпорындар енгізілген шектеулерді елемей, апаттық жағдайлардың туындау ықтималдығын арттыра отырып, жұмысын жалғастыруда. Осыған байланысты, біз жолыболғысыз иелерге қатысты қосымша шаралар қолданатын боламыз», - деді министр.
Шыңғыс Әрінов жасанды интеллектті енгізе отырып, «е-ТЖМ» бірыңғай цифрлық платформасы белсенді түрде әзірленіп жатқанын хабарлады. Оның айтуынша, бұл жүйе қауіпті өндірістік объектілерді және апаттар мен жарақаттанулар бойынша деректер банкін есепке алуды, бизнес-процестерді автоматтандыруды, сондай-ақ объектілердегі қауіпті тәуекелдерді болжауды көздейді. Бұл платформада жұмысшылардың білімін тексеру онлайн режимде жүргізіледі.
«Былтыр Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша 55 шахта мен кеніш тексерілгенін бөлек атап өткім келеді. 45 объектіде заманауи қауіпсіздік жүйелері енгізіліп үлгерді. Бүгінгі таңда 14 шахта мен кеніштің бейнебақылау және позициялау жүйелері министрліктің ахуалдық орталығына қосылған, бұл жағдайды бақылауға және онлайн режимде жедел әрекет етуге мүмкіндік береді», - деді ол.
Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы мамандарды даярлау үшін былтыр кәсіпорын жұмысшыларының кәсіби стандарттары өзектендіріліп, сол арқылы персоналдың біліктілігіне қойылатын талаптар күшейтілді. Еліміздің техникалық жоғары оқу орындарымен «Өнеркәсіптік қауіпсіздік» пәнін енгізу бойынша меморандумдар жасалды.
«Бүгінгі таңда өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы инспекторлар тапшылығы байқалады. 1 шілдеден бастап өнеркәсіптік қауіпсіздік инспекторларына 30-дан 70%-ға дейінгі мөлшерде үстемеақылар белгіленді», - деп атап өтті министр.
Еске сала кетейік, 2026 жылғы 5 мамырда Өскеменде «Қазцинк» қорғасын зауытының аумағындағы электролиз цехының балқыту бөлімшесінде шаң ұстаушы құрылғының тарсылы болып, соңы өртке ұласқан. Цех конструкцияларының 220 шаршы метр алаңы құлаған. Кейінірек жарылыс салдарынан тоғыз адамның зардап шеккені белгілі болды. Олардың екеуі ауыр жағдайда ауруханаға жатқызылса, тағы біреуі жансақтау бөлімінде жатқан. Содан кейін «Қазцинк» баспасөз қызметі жарылыс салдарынан екі адам қаза тауып, бес адам жарақат алғанын нақтылады.
ТЖМ хабарлауынша, жеті адам зардап шеккен, оның ішінде екі адам қайтыс болды, екеуі ауруханаға жатқызылды, үш адам үйіне жіберілді. 2026 жылғы 12 мамырда жарылыстан кейін зардап шеккен тағы бір адам қайтыс болды.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Сізге қызықты болуы мүмкін
Kapital.kz-ті оқыңыз
