Қазақстандағы тұрақты авиарейстерді ҚҚС-тан босатуды көздеп отыр
Салықтық жеңілдіктерден бөлек, мемлекет әлеуметтік маңызы бар авиамаршруттарды қолдауға 6,4 млрд теңге бағыттайды
Қазақстанда 2026 жылы әлеуметтік маңызы бар 24 авиамаршрутты қолдауға 6,4 млрд теңге қарастырылған. Бұл туралы үкімет отырысында көлік министрі Нұрлан Сауранбаев мәлімдеді, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы.
«Ішкі тасымалдарды одан әрі дамыту үшін заңнамаға өзгерістер енгізу ұсынылады. Атап айтқанда, жергілікті атқарушы органдарға облысаралық рейстерді өз қаражаты есебінен субсидиялау құқығын беру. Сондай-ақ тұрақты рейстерді қосылған құн салығынан босату ұсынылады», - деді Нұрлан Сауранбаев.
Министрдің айтуынша, 2025 жылы қазақстандық авиакомпаниялар 15 млн жолаушы тасымалдаса, 2026 жылдың төрт айында - 4 млн-нан астам адам тасымалдаған. 2025 жылы әуежайлар 32 млн жолаушыға қызмет көрсетіп, жүктерді 1,4%-ға артық немесе 173 мың тонна өңдеген.
«Биылғы жылдың төрт айында жүк көлемі төмендеді. Бұл ретте жолаушылар саны өзгеріссіз қалды. Бұған Таяу Шығыстағы жағдай әсер етті. Транзиттік ұшулар тұрақты түрде өсуін жалғастыруда. Соңғы бес жылда бұл көрсеткіш төрт есеге артты. Бүгінгі таңда транзит аэронавигациялық қызмет көрсетуден түсетін табыстың негізгі бөлігін құрайды», - деп атап өтті министр.
Ведомство басшысы 2025 жылы әуе қозғалысын басқару жүйесін жаңғырту үшін жетекші американдық LEIDOS корпорациясымен келісімшарт жасалғанын еске салды. Бес жыл ішінде Қазақстанда аэронавигация инфрақұрылымын толық жаңарту жоспарлануда, бұл қазақстандық әуе дәліздерінің тиімділігін арттырады.
2026 жылы, Нұрлан Сауранбаевтың айтуынша, 4 жаңа рейс ашылды: Алматы–Шанхай, Астана–Ереван, Атырау–Ташкент және Ақтау–Ереван. Тағы 11 халықаралық маршрутты ашу немесе қайта бастау жоспарлануда.
«Жүк авиациясын дамыту елдің транзиттік әлеуетін күшейтуге, сондай-ақ Қазақстанды халықаралық логистикаға интеграциялауға мүмкіндік береді. Осыған байланысты мемлекет тарапынан бірқатар қолдау шаралары жүзеге асырылуда. Мысалы, жүк ұшақтарын бажсыз әкелу режимі енгізілді. Сондай-ақ авиациялық отынмен қамтамасыз ету бойынша жұмыстар жүргізілуде. Ауыр жүк ұшақтарын қабылдау үшін әуежайлар жаңғыртылуда. Сонымен қатар, жүк авиациясын дамытудың бес жылдық жоспары әзірленді», - деді министр.
Ол импорттық отын құнының өсуіне қарамастан, «ҚазМунайГазАэро» бағасы бәсекеге қабілетті деңгейде — тоннасына 1200 доллар болып сақталып отырғанын қосып өтті. Компанияның нарықтағы үлесі 33%-ға дейін өсті. Авиакомпанияларға отынды мұнай өңдеу зауыттарынан тікелей сатып алу мүмкіндігі берілді. Сондай-ақ олар импорттық баждардан босатылды. Бұл шаралардың нәтижесінде, министрдің айтуынша, транзиттік рейстердің саны 16,3%-ға артты. Air Astana компаниясында да транзиттік жолаушылар ағынының өсуі байқалады.
«Қазіргі уақытта әлемдік авиацияның басты проблемаларының бірі — әуе кемелерінің тапшылығы. Жаңа ұшақты күту мерзімі өте ұзақ: мысалы, егер тапсырысты бүгін берсе, жеткізу тек 8–10 жылдан кейін ғана мүмкін болады. Өткен жылы АҚШ-та отандық компаниялар Boeing компаниясымен 15 млрд доллар сомасына келісімдер жасасты. 2026 жылы үш әуе кемесі сатып алынды, оның ішінде, өздеріңізге мәлім, бір ай бұрын SCAT авиакомпаниясы бір күнде екі жаңа заманауи Boeing ұшағын қабылдап алды. Ағымдағы жылдың соңына дейін қазақстандық авиакомпаниялардың паркі тағы алты ұшақпен толығады», - деді министр.
Нұрлан Сауранбаев авиация саласын дамыту кадрларды алдын ала даярлауды талап ететінін атап өтті. Қазіргі уақытта бұл секторда 23 мың адам жұмыс істейді, ал жыл сайынғы қажеттілік 500 адамды құрайды. Сондықтан шетелдік серіктеспен бірлесіп сертификатталған оқу орталығын ашу жоспары қарастырылуда.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Сізге қызықты болуы мүмкін
Kapital.kz-ті оқыңыз
