Қазақстанда балық аулау торларына QR-кодтар жапсырылатын болады
Саланы цифрландыру жобасы үкіметте талқыланды
Балық шаруашылығындағы инвестициялық жобаларды іске асыру және саланы қаржыландыру мәселелері премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен кеңесте қаралды, деп хабарлайды primeminister.kz.
Ауыл шаруашылығы вице-министрі Аманғали Бердалин Үкімет отырысында инвестициялық жобалардың жүзеге асырылуы және балық шаруашылығын цифрландыру шаралары туралы баяндады. Оның ішінде балық аулау торларын QR-кодтау арқылы бақылау жүйесін енгізу ұсынылып отыр.
2026-2030 жылдарға арналған кезеңде жалпы инвестиция көлемі шамамен 60 млрд теңгені құрайтын 41 инвестициялық жоба пулы қалыптастырылды. Бұл жобалар іске асса, балық өсіру көлемі қосымша 14 мың тоннаға, өңдеу 10 мың тоннаға дейін ұлғаяды, сондай-ақ жылына 30 мың тоннаға дейін жем өндіру жолға қойылады.
Саланы қолдау мақсатында 2024 жылдан бастап балық өсіру және өңдеу жобаларына 2,5% мөлшерлемемен жеңілдетілген несие беру тетігі іске қосылған. Қазіргі таңда 5,7 млрд теңге көлемінде 10 жоба қаржыландырылды.
Кеңес барысында өткен жылы қабылданған «Акваөсіру туралы» заңның іске асырылуына ерекше назар аударылды. Заң аясында 60-тан астам нормативтік-құқықтық акт қабылданған. Мемлекеттік қолдаудың негізгі тетіктері қатарында айналым қаражатын толықтыруға 5% мөлшерлемемен несие, 6% инвестициялық қарыздар, балық өсіруге жер учаскелерін беру және басқа да шаралар бар.
Вице-министрдің айтуынша, сала бірқатар жүйелік мәселелермен бетпе-бет келіп отыр. Олардың қатарында заңсыз балық аулаудың жоғары деңгейі, инспекциялық бақылаудың шектеулі мүмкіндіктері және аулау құралдарын есепке алудың бірыңғай цифрлық инфрақұрылымының болмауы бар. Осыған байланысты министрлік балық аулау торлары мен өзге де құралдарды QR-кодтау арқылы цифрлық сәйкестендіру жүйесін енгізуді ұсынып отыр.
2025 жылы E-fish ақпараттық жүйесі өнеркәсіптік пайдалануға берілді. Ол мемлекеттік деректер базаларымен біріктірілген және заңсыз балық өнімдерінің айналымын азайтуға бағытталған. Жүйеде сала қатысушыларының 100%-ы – 1210 балық шаруашылығы және акваөсіру субъектісі тіркелген. Бұл көлеңкелі айналымды 2 мың тоннаға қысқартуға мүмкіндік берді.
Цифрландырудың келесі кезеңі ретінде балық аулау торларын қадағалау жүйесін енгізу жоспарланып отыр. Бұл ретте иесі мен аулау құралының сипаттамасы көрсетілген QR-коды бар арнайы белгілерді торларға орнатып, деректерді бірыңғай электронды тізілімге енгізу ұсынылады.
Сондай-ақ кеңесте AY Capital өкілдері Қазақстан аумағында балық аулау жабдықтарын өндіру жобасын таныстырды.
Еске салайық, Жетісу облысында жаңа балық өсіру кешені салынып жатыр. Жобаға шамамен 1 млрд теңге жеке инвестиция тартылады. Ал Маңғыстау облысында Қазақстан үшін бірегей – балыққа зиян келтірмей бекіре уылдырығын өндіру жобасы іске қосылуда.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
