2026 жылы Қазақстанда азық-түлік өндірісін 4,7 трлн теңгеге дейін жеткізу жоспарлануда

Премьер-Министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен экономикалық өсімді қамтамасыз ету жөніндегі штабтың кезекті отырысында өңдеуші өнеркәсіптің жекелеген секторларының дамуының алдын ала нәтижелері қаралды, деп хабарлайды Primeminister.kz.

Биылғы жылдың екі айында азық-түлік пен сусын өндірісінде жоғары өсім қарқыны байқалды. Азық-түлік өндірісінің көлемі 665 млрд теңгені құрады, нақты көлем индексі – 111,9%, жоспар – 104,3%. Бірінші тоқсанға болжам – 112%.

Сусын өндірісі 175,4 млрд теңгеге жетті, нақты көлем индексі – 110,2%, жоспар – 104,2%. Қаңтар-наурыз айларына жоспар – 110,3%. Салыстыру үшін: өткен жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанда 1,2 трлн теңгеге сусын өндірілген.

Ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтановтың айтуынша, тамақ өнеркәсібі тұрақты даму динамикасын көрсетіп отыр.

2025 жылдың қорытындысы бойынша азық-түлік өндірісінің көлемі 3,9 трлн теңгені құрап, 2024 жылғы деңгейден 8,1%-ға жоғары болды (3,3 трлн теңге). 2026 жылы бұл көрсеткішті 4,7 трлн теңгеге дейін жеткізу жоспарланып отыр.

Өсім егіс алқаптарын әртараптандыру, жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың жүктемесін арттыру, ішкі нарықты қорғау және жаңа инвестициялық жобаларды іске асыру есебінен қамтамасыз етіледі.

«Бұл факторлардың қосымша үлесі шамамен 600 млрд теңге деп бағаланады, бұл биылғы жылдың соңына дейін өңделген ауыл шаруашылығы өнімдерінің үлесін 70%-ға дейін жеткізуге мүмкіндік береді», — деді Азат Сұлтанов.

Шикізат базасының өсуі және өңдеу көлемінің артуы есебінен күнбағыс майы өндірісін 890 мың тоннаға дейін арттыру күтілуде – бұл өткен жылмен салыстырғанда 100 млрд теңгеге көп.

Жүгеріні өңдейтін екі жаңа зауыт іске қосылғаннан кейін 640 мың тонна шикізатты өңдеу, крахмал өнімдері мен аминқышқылдарының өндірісін 205 мыңнан 260 мың тоннаға дейін арттыру және шамамен 55 млрд теңгеге қосымша өнім шығару жоспарлануда.

Сүт саласында 2,4 млн тонна шикізатты өңдеу және шамамен 36 млрд теңгеге қосымша өнім шығару жоспарланған.

Өндірістің айтарлықтай өсуі саланың жүйеқұраушы кәсіпорындарында да күтілуде.

«Саламат» ұн тарту кәсіпорны ұн өндірісін 232 мың тоннадан 257 мың тоннаға дейін арттыруды жоспарлап отыр (өсім 11%).

Qazaq Astyq Group май өңдеу кәсіпорны өсімдік майы өндірісін 106 мың тоннадан 126 мың тоннаға дейін арттыруды жоспарлап отыр (өсім 19%).

«Масло-Дел» сүт өңдеу кәсіпорны өңделген сүт өндірісін 98,2 мың тоннадан 121 мың тоннаға дейін арттыруды жоспарлап отыр (өсім 23%).

Жаркент крахмал-сірне зауыты крахмал мен сірне өндірісін 61,5 мың тоннадан 67,6 мың тоннаға дейін арттыруды жоспарлап отыр (өсім 10%).

Coca-Cola Алматы Bottlers кәсіпорны алкогольсіз сусындар өндірісін 4,3 млрд литрден 6,7 млрд литрге дейін арттыруды жоспарлап отыр (өсім 55%).

Өндірістің қосымша өсуі «Кублей» ет өңдеу кәсіпорнында және «Айс» сүт кәсіпорнында да күтіледі.

Жалпы алғанда, өңдеуші өнеркәсіптің бірқатар салаларында екі айдың қорытындысы бойынша нақты көлем индексінің жоғары өсім қарқыны тіркелді: машина жасау – 115,5%, құрылыс материалдарын өндіру – 127,4%, металл бұйымдарын өндіру – 131,4%, жеңіл өнеркәсіп – 156,4%, резеңке және пластмасса бұйымдарын өндіру – 111,5%.

Сауда саласында 2026 жылдың қаңтар–ақпан айларының қорытындысы бойынша физикалық көлем индексі 103,4%-ды құрады, жалпы айналым 9,7 трлн теңгеге жетті. Өткен жылдың осы кезеңінде ол 8,9 трлн теңге болған – өсім 0,9 трлн теңгені немесе 10,2%-ды құрады.

Көтерме саудада оң динамика байқалады: нақты көлем индексі – 103,8%, айналым – 6,5 трлн теңге (2025 жылдың қаңтар-ақпан айларында – 6,1 трлн теңге).

Бөлшек сауда да тұрақты өсімді көрсетіп отыр: нақты көлем – 102,6%, айналым – 3,2 трлн теңге (бір жыл бұрын – 2,8 трлн теңге).

Азық-түлік тауарларын сату айтарлықтай өсім көрсетті – +22%, немесе 0,4 трлн теңгеге артты. Азық-түлік бөлшек саудасының ең жоғары өсім қарқыны Түркістан облысында – 112,1%, Алматы облысында – 110,9%, Атырау облысында – 103,9%, Ақтөбе облысында – 102,7% және Шымкентте 105,4% тіркелді.

Азық-түлік емес тауарлар бойынша Маңғыстау облысы – 119,2%, Солтүстік Қазақстан облысы – 108,5%, Жетісу облысы – 108,1%, Шығыс Қазақстан облысы – 107,6% және Түркістан облысы – 106,0% көш бастап тұр.

Штаб отырысында сондай-ақ KazFoodProducts және «Компания Фудмастер-Трейд» ЖШС компанияларының өкілдері азық-түлік өнеркәсібіндегі кәсіпорындарды одан әрі дамыту және инвестициялық жобаларды іске асыруға қатысты өзекті мәселелерді көтерді.

Талқылау қорытындысы бойынша вице-премьер өндірісті кеңейтуге және жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың жүктемесін арттыруға әсер ететін кедергілерді жою үшін салалық министрліктерге көтерілген мәселелерді пысықтауды тапсырды.

Бұған дейін Қазақстанда бір жыл ішінде ауыл шаруашылығы өнімдерінің өндірісі 5,4%-ға артқаны хабарланған болатын.

Үкіметте 2028 жылға дейін Қазақстан негізгі азық-түлік өнімдері бойынша өзін-өзі толық қамтамасыз етуге көшуді жоспарлап отырғаны айтылған.