Қазақстанда брокерлер мен дилерлерді бақылаудың жаңа жүйесі іске қосылады
Алғашқы тексерістер бағалы қағаздар нарығына қатысушылардың қай салаларда жұмысты түзетуі қажет екенін көрсетті
Қазақстанда брокерлер мен дилерлерді қадағалау тәсілдері өзгереді. Әлемдік стандарттарға негізделген жаңа модель компаниялардың бизнес-модельдерін, деректерді қорғау мен басқару сапасын бағалайтын болады. Реформа бағалы қағаздар нарығын дамытудың 2030 жылға дейінгі бағдарламасымен және капитал нарығы туралы жаңа заңмен үйлестіріледі, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларын қадағалап бағалаудың жаңа моделін әзірлеп, пилоттық режимде сынақтан өткізді.
«Жаңа модель тәуекелге бағдарланған қадағалауды одан әрі дамытуға және инвесторлардың мүдделерін қорғауды ескере отырып, кәсіби қатысушылардың қызметін бағалау тиімділігін арттыруға, сондай-коқ корпоративтік басқару сапасын жақсартуға бағытталған. Қадағалау тәсілдерін жетілдіру қажеттілігі бағалы қағаздар нарығының дамуымен, кәсіби қатысушылардың клиенттік базасының кеңеюімен және мінез-құлық факторларының маңыздылығын арттырумен байланысты», - деп түсіндірді ведомстводан.
Агенттіктің мақсаты — тәуекелдерді уақытылы анықтау, қажетті жерде бақылауды күшейту және қаржы нарығының тұрақтылығын арттыру.
Модельдің әдіснамасы халықаралық стандарттарға, соның ішінде IOSCO қағидаттарына, сондай-ақ Қазақстан нарығының ерекшеліктеріне бейімделген шетелдік реттеушілердің (ESMA, FCA және т.б.) тәсілдеріне сүйенеді.
Бағалау инвесторлардың мүдделерін қорғау, корпоративтік басқару, бизнес-модельді талдау және клиенттердің деректері мен активтерін қорғау сияқты төрт негізгі блок бойынша жүргізіледі.
Бағалау қорытындысы бойынша әрбір компанияға рейтинг беріледі, ол «қадағалау іс-қимылдарының жоспары мен реттеуді жетілдіру жөніндегі ұсыныстар үшін» негіз болады. Жаңа модельді сынақтан өткізу компаниялардың қай салаларда бақылаудың жеткіліксіз екенін анықтауға көмектесті.
«Атап айтқанда, инвесторларға сәйкес келмейтін қаржылық өнімдерді ұсынуға жол бермеу үшін клиенттердің инвестициялық профилін бағалау процедураларын қалыптастыру қажет. Құқық бұзушылықтарға қарсы тұру және нарықтың тұрақтылығын сақтау үшін қажетті нарықты манипуляциялау белгілеріне клиенттік мәмілелерді талдауды қамтамасыз ету талап етіледі. Директорлар кеңесі стратегиялық шешімдерді қабылдауға, тәуекелдерді басқаруға және ішкі бақылауға жеткілікті түрде қатыспайды, бұл мүдделер қақтығысының туындау ықтималдығын арттырады», - деп нақтылады агенттікте.
Агенттік жаңа модельге сәйкес қадағалап бағалауды жүргізу бойынша ішкі нұсқаулық әзірледі. Ағымдағы жылы қадағалап бағалауды бағалы қағаздар нарығының барлық қатысушыларына, соның ішінде ірі брокерлерге, дилерлерге және инвестициялық портфельді басқарушыларға тарату жоспарлануда. Қажет болған жағдайда бағалау жаңа бақылаулар ескеріле отырып қайта түзетілуі мүмкін.
Бұған дейін Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі қаржылық өнімдерді басқаруға қойылатын талаптар туралы қаулы жобасын әзірлегені хабарланған болатын. Құжат «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» заңның негізгі қосалқы актілерінің бірі болып табылады.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Сізге қызықты болуы мүмкін
Kapital.kz-ті оқыңыз
