Шағын бизнеске қызметкерлерді сақтандыру шығындарын азайту туралы уәде етілді
Атамекен мен шетелдік сарапшылар тарифтерді қайта қарауда
Қазақстанда қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру (ҚЖОМС) жүйесінде шығындылықтың күрт өсуі тіркелді, жекелеген компанияларда ол 80%-ға жетті. Жағдай өндірісте зардап шеккендерге қосымша төлемдердің енгізілуінен туындап отыр. Бұл ретте билік тәуелсіз актуарийлермен және «Атамекен» ҰКП-мен бірлесіп тарифтердің жаңа моделін әзірлеуге кірісті. Бұл туралы Премьер-министр Олжас Бектеновтың депутаттар сауалына берген жауабында айтылған, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.
Ол ҚЖОМС шарты бойынша ең төменгі сақтандыру сыйлықақысы ең төменгі жалақыға байланғанын еске салды. Бұл қызметкерлердің табысы мен кәсіптік қауіп-қатер класына қарамастан, оларды базалық қорғаумен қамтамасыз етеді, сондай-ақ жұмыскерлердің жекелеген санаттарын төмендетілген төлемдерден қорғайды.
Қазақстандық ҚЖОМС жүйесі қызметкерлерді де, жұмыс берушілерді де қорғайды, ал қаржылық тәуекелдерді кәсіпорын мен сақтандыру компаниясы өзара бөліседі. Қызметкерлерге сақтандыру төлемдеріне, ал жұмыс берушілерге елеулі күтпеген шығындардан қорғалуға кепілдік беріледі. Сақтандыру ұйымдарының ҚЖОМС жүйесіне қатысуы мемлекетке түсетін қаржылық жүктемені азайтады.
«2024 жылы ҚЖОМС аясында сақтандыру тарифтерін өзгертпей, зардап шеккен қызметкерлерге қосымша сақтандыру төлемдері мен оңалту механизмдерінің енгізілуіне байланысты, 2026 жылдың басына қарай нарық бойынша орташа шығындылық деңгейі 55%-ды құрады, жекелеген сақтандырушыларда 80%-ға жетті. Міндеттемелер көлемінің кеңеюіне және төлемдердің жаңа түрлерінің енгізілуіне байланысты шығындылықтың одан әрі өсуі болжануда», - делінген Олжас Бектеновтың жауабында.
Премьер ҚЖОМС жүйесінің қаржылық тұрақтылығы тек ағымдағы сақтандыру төлемдеріне қарай емес, сонымен қатар сақтандырушылардың ұзақ мерзімді міндеттемелерінің көлемін ескере отырып бағаланатынын атап өтті. Тіпті бір ғана жазатайым оқиға төленген сақтандыру сыйлықақысының мөлшерінен айтарлықтай асатын қаржылық міндеттемелерге әкеп соғуы мүмкін.
«Сақтандыру ұйымдарының есептілігіне сәйкес, орын алып үлгерген сақтандыру жағдайлары бойынша болашақ аннуитеттік міндеттемелер көлемі шамамен 286 млрд теңгені құрайды, бұл жиналған сақтандыру сыйлықақыларының көлемінен 136,1 млрд теңгеге, сондай-ақ ағымдағы нақты төлемдер көлемінен 45,2 млрд теңгеге асып түседі. Осыған байланысты ҚЖОМС жүйесінің параметрлерін өзгерту, соның ішінде тарифтік тәсілдерді қайта қарау, сақтандырушылардың болашақ міндеттемелерін, соның ішінде заңнамада көзделген аннуитеттік және өзге де төлемдерді жабу үшін сақтандыру сыйлықақыларының жеткіліктілігін растайтын кешенді актуарлық есептеулер жүргізуді талап етеді», - деп көрсетілген жауапта.
Қазіргі уақытта «Атамекен» ҰКП мамандары мен тәуелсіз шетелдік актуарийлер «ҚЖОМС бойынша тариф белгілеудің негізделген тәсілдерін, соның ішінде ең төменгі сақтандыру сыйлықақысының мөлшерін қайта қарау және шағын бизнеске түсетін қаржылық жүктемені азайту бойынша ұсыныстарды» әзірлеуде.
Сақтандыру нарығын дамытудың 2030 жылға дейінгі бағдарламасын және сақтандыру туралы жаңа заң жобасын дайындау аясында міндетті сақтандыру түрлері бойынша тариф белгілеуге тәуекелге бағытталған тәсілді кезең-кезеңімен енгізу мәселесі қарастырылуда. Сақтандыру сыйлықақысының тіркелген ең төменгі шегінен кәсіптік қауіп-қатер деңгейін, салалық ерекшелікті және шығындылық статистикасын ескеретін неғұрлым икемді тарифтік модельге көшу пысықталып жатыр.
Бұған дейін Respublica партиясы фракциясының мүшелері қазіргі ҚЖОМС жүйесін елеулі түрде қайта қарау қажеттігін және ол, ең алдымен, өндірістік қауіп-қатері ең төмен жұмыс берушілерге: шағын бизнеске, жеке кәсіпкерлерге, кеңсе компанияларына әділетсіз қаржылық жүктеме тудыратынын, сондай-ақ тәуекелге бағытталған тәсіл принциптеріне сәйкес келмейтінін мәлімдеген болатын. Депутаттар ең төменгі сақтандыру сыйлықақысының мөлшерін нақты кәсіптік қауіп-қатер деңгейін ескере отырып қайта қарауды ұсынды.
Айта кетсек, 2025 жылы ҚР-да өндірісте 133 адам қайтыс болды. Өткен жылы жұмыстағы жазатайым оқиғаларға байланысты 2,7 млрд теңге сақтандыру төлемдері есептелді.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Сізге қызықты болуы мүмкін
Kapital.kz-ті оқыңыз
