Қазақстанның ЖІӨ өсімі 2026 жылы 4,6%-ға дейін баяулайды – Дүниежүзілік банк
2028 жылға қарай сарапшылар көрсеткіштің шамамен 3,5% деңгейінде тұрақтануын күтеді
Дүниежүзілік банк сарапшыларының бағалауынша, Қазақстан экономикасы орта мерзімді перспективада тұрақтылығын сақтайды. Алайда ішкі сұраныстың жоғары болуына байланысты жедел өсім кезеңінен кейін экономикалық өсім баяулайды. Бұл туралы «Өнімділік өсімі үшін дағдыларды дамыту» баяндамасында айтылған, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.
«2025 жылы 6,5%-дық сенімді өсімнен кейін (оған ішкі тұтынудың жоғары деңгейі мен Теңіз кен орнындағы мұнай өндірудің бір реттік ұлғаюы әсер етті) өсім қарқыны 2026 жылы 4,6%-ға дейін төмендеп, кейін 2028 жылға қарай шамамен 3,5% деңгейінде тұрақтанады деп болжанып отыр. Бұл баяулау мұнай өндіру көлемінің қалыпқа келуін және кеңірек контексте алғанда, терең құрылымдық өзгерістерсіз сұранысқа негізделген өсім моделінің шектеулі екенін көрсетеді», – деп атап өтті ДБ.
Баяндаманың арнайы тақырыптық бөлімі Қазақстанның ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етудегі адами капиталдың рөліне арналған. Ел ресурстық экономикасын әртараптандыруға ұмтылған сайын, жоғары жалақылы жұмыс орындарын құру мүмкіндігі еңбек күшінің сапасына көбірек тәуелді бола түседі. Жұмыссыздық деңгейі төмен – 4,6% болғанына қарамастан, функционалдық оқу, математикалық сауаттылық және мәселе шешу дағдыларын қоса алғанда, базалық дағдылар тапшылығы кәсіпорындардың өнімділігін тежеп, инновацияларды баяулатып, экономиканың құрылымдық өзгерістерге төзімділігін әлсіретіп отыр.
«Қазақстан экономикасы жоғары тұрақтылық көрсетті. Алайда ұзақ мерзімді өркендеуге апаратын жол өнімділікті арттыру арқылы өтеді, ал өнімділік адами капиталды дамытуға байланысты. Халықтың базалық дағдыларын дамытуға басымдық беру елге жоғары жалақылы жұмыс орындарын құруға және жылдам өзгеріп жатқан жаһандық экономикада табысты бәсекелесуге мүмкіндік береді», – деді Дүниежүзілік банктің Қазақстан мен Түрікменстандағы тұрақты өкілі Андрей Михнев.
Баяндамада инфляцияның жоғары деңгейде қалып отырғаны атап өтілген. 2025 жылдың желтоқсанында квазифискалдық операциялардың кеңеюі мен импорт бағасының өсуі аясында инфляция жылдық есепте 12,3%-ға дейін жеделдеді. ДБ сарапшыларының болжамынша, инфляция Ұлттық банктің 5%-дық мақсатты көрсеткішінен кем дегенде 2027 жылға дейін жоғары болады.
Баяндама авторлары бюджеттік ынталандыру мен жанармай және коммуналдық қызмет тарифтеріне қойылған шектеулердің алынуы инфляция өсімінің тәуекелдерін сақтап отырғанын атап өтті. Сонымен қатар ақша-несие саясатының тиімділігі инфляциялық күтулер мен тұтынушылық несиелеудің жылдам өсуімен шектеліп отыр.
ДБ сарапшылары мұнай бағасының жоғары болуы 2026 жылы кірістерді арттырып, бюджет тапшылығын қысқартып, елдің сыртқы позициясын нығайтады деп күтеді. Алайда геосаяси шиеленіс пен жаһандық энергетикалық нарықтардағы құбылмалылық негізгі сауда серіктестері тарапынан сұранысты әлсіретіп, экспорттық кірістерге кері әсер етуі мүмкін.
Баяндама авторлары квазифискалдық операциялардың одан әрі кеңеюі үй шаруашылықтарының қарызы өсіп жатқан жағдайда өмір сүру құнына қысымды күшейтуі мүмкін екенін ескертеді.
Еске салайық, 2026 жылдың қаңтар–сәуір айларында Қазақстанның ЖІӨ өсімі 3,6%-ды құрады. Халықаралық валюта қоры Қазақстанның 2026 жылға арналған нақты ЖІӨ өсімі болжамын 4,4%-ға дейін төмендетті. AERC болжамына сәйкес, Қазақстан экономикасы 2026 жылы жиынтық ұсыныс моделі бойынша 4,8%-ға және жиынтық сұраныс моделі бойынша 4,9%-ға өседі. Ал Қазақстан үкіметі биылғы жылдың қорытындысы бойынша экономикалық өсім 5,4% деңгейінде болады деп күтіп отыр. 2025 жылы Қазақстанның ЖІӨ 6,5%-ға өсті.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Kapital.kz-ті оқыңыз
