Ақтау порты қазақстандық май экспортына теңіз жолын ашты
Алғашқы партия Иранға жөнелтілді
Ақтау портынан алғаш рет рапс майының экспорттық партиясы жөнелтілді. Ұлттық майлы дақылдарды қайта өңдеушілер қауымдастығының (ҰМҚҚҚ) дерегінше, 4 сәуірде көлемі 5 мың тонна болатын алғашқы кеме тиеліп жөнелтілген. Кемені толық тиеу шамамен 2,5 тәулікке созылған. Сатып алушы Иранның ірі Kourosh Food Industry компаниясы, ал жеткізуші Қазақстандағы жетекші май өңдеу зауыттарының бірі, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы.
13 мамырда күнбағыс майының 5 мың тонна көлеміндегі екінші кемесін тиеу аяқталды.
ҰМҚҚҚ басқарма төрағасы Ядыкар Ибрагимовтың айтуынша, Қазақстан мен Иран Каспий теңізі арқылы ортақ шекараға ие және Еуразиялық экономикалық одақ пен Иран арасындағы еркін сауда келісімі аясында жеңілдікті кедендік режим қолданылады. Соңғы үш жылда қазақстандық май өңдеу зауыттары Иранға 100 мың тоннадан астам майлы өнім экспорттаған, оның 94%-ы шрот үлесіне тиесілі.
Оның айтуынша, Ақтау порты арқылы өсімдік майын тасымалдаудың іске қосылуы жеткізу көлемін айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді.
Иран нарығы қазақстандық майлы өнім экспорты үшін үлкен әлеуетке ие. Елге жыл сайын шамамен 3,5 млн тонна өсімдік майы, шрот және күнжара импортталады, оның 1,5 млн тоннасы тікелей өсімдік майларына тиесілі.
ҰМҚҚҚ бағалауынша, Ақтау порты арқылы ай сайын 3-4 кеме жөнелтуге болады, бұл жылына 150–200 мың тонна өсімдік майына тең. Алдағы уақытта Иранға экспорт көлемі 500 мың тоннадан асуы мүмкін.
Қауымдастық өкілдері өңдеу саласының дамуы экспорттық мүмкіндіктерді кеңейтетінін атап өтеді. Бұған дейін бұл бағыт толық пайдаланылмаған болса, қазір өндіріс көлемінің артуы мен логистиканың жолға қойылуы Қазақстанға жаңа нарықтарға шығуға мүмкіндік беріп отыр.
Жаңа жеткізу бағыты экспортты әртараптандыруға, негізгі логистикалық бағыттарға түсетін жүктемені азайтуға және саланың валюталық түсімін 1 млрд доллардан жоғары деңгейге жеткізу мақсатына жақындауға ықпал етеді.
Еске салайық, 2025 жылдың 11 айында Қазақстаннан өсімдік майы экспорты 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 34,6%-ға артқан. Негізгі жеткізілімдер Өзбекстанға (46%), Қытайға (33,7%), Тәжікстанға (13,1%), Ауғанстанға (4,3%) және Түрікменстанға (1,8%) бағытталған. Сондай-ақ қазақстандық майлы өнімдер Эстонияға 5 млн доллар көлемінде жеткізілетіні және Қытайдың ірі сауда компанияларымен 105 млн долларлық келісімдер жасалғаны хабарланған.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Kapital.kz-ті оқыңыз
