Азияның дамушы елдері экономикасының өсімі 1,3 п.п. төмендеуі мүмкін — АДБ

Таяу Шығыстағы қақтығыс Азияның дамушы елдері экономикасының өсімін 2026-2027 жылдары 1,3 пайыздық пунктке баяулатып, инфляцияны 3,2 п.п. арттыруы мүмкін. Азия даму банкі бұл жағдай энергия нарығындағы мәселелер бір жылдан астам уақытқа созылған жағдайда орын алатынын болжайды, деп жазады Интерфакс-Казахстан.

«Қақтығыс Азия және Тынық мұхиты аймағы елдерінің экономикасына энергия тасымалдаушылар бағасының өсуі, жеткізу тізбегі мен саудадағы іркілістер, сондай-ақ қаржылық жағдайлардың қатаңдауы арқылы әсер етеді. Туризм мен ақша аударымдары да, зардап шегуі мүмкін», делінген АДБ хабарламасында.

АДБ жағдайдың дамуына қатысты үш сценарий ұсынды, олар аймақтағы дамушы экономикалар үшін салдардың ауырлығы жеткізудегі іркілістердің ұзақтығына тікелей байланысты болатынын көрсетеді. Қақтығыс қысқа мерзімді болған жағдайда, энергия тасымалдаушылар бағасына түсетін қысым салыстырмалы түрде тез бәсеңдейді. Ал іркілістер неғұрлым ұзаққа созылса, олардың өсім мен инфляцияға тигізетін әсері де соғұрлым айтарлықтай және тұрақты болады.

Бірінші сценарий аясында егер жеткізудегі іркілістер маусым айының соңына дейін созылса, мұнайдың орташа бағасы келесі тоқсанда барреліне 105 долларға дейін көтерілуі мүмкін. Азияның дамушы елдерінің ЖІӨ өсімі 0,3 п.п. баяулап, инфляция 0,6 п.п. жылдамдайды.

Егер Ормуз бұғазы қыркүйек айының соңына дейін жабық қалса, мұнайдың орташа бағасы екінші тоқсанда 130 доллар, үшінші тоқсанда 120 доллар болады. Онда экономикалық өсім қарқыны 0,7 п.п. төмендеп, тұтыну бағаларының өсімі 1,2 п.п. күшейеді.

Үшінші сценарий шеңберінде жеткізу мәселелері 2027 жылдың ақпан айының соңына дейін сақталады деп болжанады. Бұл биылғы жылдың екінші тоқсанында мұнай котировкаларының 155 долларға дейін өсуіне ықпал етеді. Одан кейін мұнайдың орташа бағасы биылғы жылдың үшінші тоқсанынан келесі жылдың бірінші тоқсанына дейін 140 доллар деңгейінде болады деп күтілуде. Бұл жағдайда ЖІӨ-ге теріс әсер 1,3 п.п. құрайды, ал инфляция 3,2 п.п. жеделдейді.

Желтоқсан айында АДБ Азияның дамушы елдерінің ЖІӨ-сі 2026 жылы 4,6%-ға өседі, ал инфляция 2,1% болады деп болжаған еді.

«Теңіз тасымалындағы іркілістер қазірдің өзінде шығындардың артуына және жеткізу мерзімдерінің ұзаруына әкелді, ал жеткізу тізбегіне төнген қатерлер тек энергетикаға ғана емес, сонымен қатар мұнай-химия өнімдері мен тыңайтқыштар сияқты негізгі өнеркәсіптік ресурстарға да таралып жатыр. Бұл ауыл шаруашылығы мен азық-түлік өндірісі үшін ауыр салдарларға ие», делінген АЖБ хабарламасында. — Туризм мен ақша аударымдарына тәуелді экономикалар осы бастапқы соққылардан да асып түсетін, тереңдей түскен мәселелерге тап болып жатыр. Сонымен қатар, қақтығыс белгісіздікті күшейтіп, аймақтағы қаржылық жағдайды қатаңдатуда, бұл валюта бағамдары мен капитал ағынына қысым көрсетіп отыр».

АДБ 1966 жылы құрылған. Оның акционерлері — 69 ел, соның 50-і азиялық аймақта орналасқан. Банк олардың ішіндегі 46 елді Азияның дамушы елдеріне жатқызады.