Қазақстанда 700-ден астам оқу бағдарламасы жабылады

Қазақстанда жалпы саны 700-ден астам білім беру бағдарламасы қысқартылады. Бұл туралы Премьер-министрдің орынбасары - Ақпарат және мәдениет министрі Аида Балаева айтты, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы.

Оның ішінде 78 жоғары оқу орнындағы 503 бағдарлама артықтықты жою үшін, тағы 26 бағыт бойынша 235 бағдарлама жүйедегі олқылықтарды жою мақсатында тоқтатылады. Бұл ретте барлық студенттердің оқуын толық аяқтауына кепілдік беріледі. Алайда аталған бағдарламалар бойынша жаңа қабылдау жүргізілмейді.

Аида Балаеваның айтуынша, енді технологиялар мен заман талаптарына сай болу шешуші факторға айналды. Осы мақсатта үкімет тарапынан кадрлық мәселелер бойынша 73 мыңнан астам отандық кәсіпорындарды қамтыған ауқымды сауалнама жүргізілді.

Жүйедегі негізгі 3 проблема

Жүргізілген кешенді талдау нәтижесінде шұғыл шешуді талап ететін бірқатар жүйелі проблемалар анықталған. Біріншіден, кадрлардың жасына байланысты мәселе белгілі болды. Мамандардың негізгі үлесін 40-тан 59-ға дейін жас аралығындағы қызметкерлер құрайды.

«Кейбір өңірлерде, атап айтқанда Павлодар облысында 50-ден 59-ға дейінгі жас санатындағы қызметкерлердің үлесі жұмыспен қамтылғандардың шамамен 50 пайызға дейін жетеді. Бұл алдағы 7-10 жылда экономиканың негізгі салаларында білікті мамандар тапшылығы туындайтын қауіпті бар екенін көрсетеді», деді ол.

Екіншіден, кадр даярлау жүйесінде айқын сәйкессіздік қалыптасқан. Өңірлердегі нақты қажеттілік пен даярлау бағыттары арасында алшақтық бар. Ақтөбе облысында ауыл шаруашылығына 800 маман жетіспесе, Қарағанды облысында 351 IT-вакансияға 2500-ден астам студент дайындалуда.

Үшіншіден, білім беру бағдарламалары практикадан ажырап қалған. Қазіргі кезде ЖОО-ларда экономика бойынша - 142, құқықтану бойынша 115 бағдарлама бар. Олардың көбі бір оқу орнының ішінде-ақ бір-бірін қайталайды.

«Сонымен қатар, зерттеу базасымен жеткілікті қамтамасыз етілмеген шамадан тыс академиялық сипат сақталып, теория мен нақты тәжірибе арасындағы алшақтық тереңдей түскен. Бұл жекелеген жоғары оқу орындарының мәселесі емес, жүйелі шешімді талап ететін ортақ түйткіл», деп қосты Балаева.

Жаңа басымдық AI-дан Smart Agriculture-ге беріледі

Ескі бағдарламалардың орнына 21 басым бағыт іске қосылады. Олардың қатарында AI and Data, Bioengineering, Smart Agriculture және EdTech болады.

Сонымен қатар 35 бағыт бойынша бағдарламалар жаңғыртылып, work-based learning (жұмыс орнында оқыту) үлесі артады. ЮНЕСКО ұсынымдарына сай, бұл көрсеткіш бакалавриатта 25%-ға, магистратурада 40%-ға дейін жеткізілмек.

Сонымен қатар енді мемлекеттік гранттар өңірлік экономиканың нақты қажеттіліктеріне қарай бөлінетін болады. Педагогикалық ЖОО-ларға ерекше мән берілмек: ұстаздар тек білім беріп қана қоймай, цифрлық этика, жасанды интеллект және қауіпсіздік бағытында жетекші рөл атқаруы тиіс.

Сондай-ақ түлектерді жұмысқа орналастыру және біліктілікті арттыру жүйесі де толықтай жаңарады деп жоспарланып отыр.