Қазақстанның жеңіл өнеркәсібіне тігіншілер мен аяқ киім тігушілер жетіспейді
Саладағы 1400 кәсіпорынның көпшілігі Қытай, Қырғызстан және Өзбекстанмен бәсекелестікке төтеп бере алмай отыр
Қазақстанның жеңіл өнеркәсібінде кадр тапшылығы сақталып отыр. Кәсіпорындарға тігіншілер, пішініші-тігіншілер, конструкторлар, тігін жабдықтарының механиктері мен аяқ киім саласының мамандары жетіспейді. Бұл туралы Қазақстаның Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары қауымдастығының президенті Салтанат Әбдікәрімова мәлімдеді, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.
Оның айтуынша, бүгінде салада 1400-ден астам кәсіпорын жұмыс істейді, бірақ олардың көпшілігі шағын бизнеске жатады.
«Жеңіл өнеркәсіпте жалпы 1400-ден астам кәсіпорын жұмыс істейді, оның ішінде тек 9-ы ірі, 23-і орташа, ал қалған кәсіпорындардың барлығы өте шағын бизнес», деп атап өтті ол.
Салада 18 мыңға жуық адам қамтылған, оның 12,6 мыңға жуығы жалдамалы жұмыскерлер болса, тағы 6 мыңға жуығы — өзін-өзі жұмыспен қамтығандар немесе жеке кәсіпкерлер.
Салтанат Әбдікәрімова атап өткендей, кадр тапшылығының өте күрделі болғаны соншалық, кәсіпорындар қызметкерлерді ұстап тұру үшін қосымша жағдайлар жасауға мәжбүр.
«Бізге тігіншілер, конструкторлар, пішініші-тігіншілер керек. Кәсіпорындар адамдар кетіп қалмауы үшін бәріне баруға мәжбүр. Түрлі жағдайлар жасайды, тіпті кадрлар қалуы үшін тұрғын үймен қамтамасыз етуге дейін барады», — деді ол.
Әсіресе бүгінде елде тігін жабдықтары бойынша механиктер мен аяқ киім өнеркәсібіне арналған мамандардың жетіспеушілігі қатты сезіліп отыр. Қауымдастық басшысының айтуынша, Қазақстанда ұзақ уақыт бойы аяқ киім саласы үшін кадрлар даярлайтын бейінді бағдарламалар да болмаған.
Осыған байланысты Таразда аяқ киім өнеркәсібі үшін мамандар даярлайтын колледж ашу жоспарлануда. Сөз, атап айтқанда, «Тараз былғары аяқ киім» компаниясын қоса алғанда, сала кәсіпорындарында сұранысқа ие «аяқ киім тартушы» мамандығы туралы болып отыр.
Жеңіл өнеркәсіп мамандықтарына жыл сайын мемлекеттік гранттардың бөлінуіне қарамастан, жастар бұл кәсіптерге қызығушылық танытпайды. Салтанат Әбдікәрімованың айтуынша, гранттардың айтарлықтай бөлігі игерілмей қалады.
Оның бір себебі ретінде ол жалақы деңгейінің төмендігін және көрші елдермен салыстырғанда бәсекелестік жағдайлардың жоқтығын атады.
«Бұдан басқа, біз Қытаймен, Қырғызстанмен және Өзбекстанмен тең емес бәсекелестік жағдайындамыз. Ол жақта жеңіл өнеркәсіп үшін салықтық преференциялар бар. Ол жақта барлық өнім арзанырақ, сондықтан олардың қызметкерлерге көбірек төлеуге мүмкіндіктері бар», — деп түсіндірді ол.
Бүгінгі таңда саладағы орташа жалақы 250–350 мың теңгені құрайды. Бұл ретте тәжірибелі мамандар айтарлықтай көп табыс таба алады. Мәселен, білікті тігіншілер 500–600 мың теңгеге дейін, ал конструкторлар — 700–800 мың теңгеге дейін және одан да жоғары алады.
Сонымен қатар, қауымдастық басшысының айтуынша, мемлекеттік қайта даярлау бағдарламалары әзірге сала кәсіпорындары үшін күтілген нәтижені бермей отыр.
«Мемлекет көп ақша жұмсайды, тігін өндірісіне үйретеді, бірақ бұл адамдар, оқуды бітіргеннен кейін не жеке кәсіпкер, не өзін-өзі жұмыспен қамтығандар болады. Бірақ бізге, кәсіпорынға келмейді. Іс жүзінде келмейді», — деді Салтанат Абдикаримова.
Ол сондай-ақ салаға өндірісті цифрландыруда және мамандарды заманауи технологияларға үйретуде қолдау қажет деп санайды.
«Мемлекет ақшаны тек тігіншілерді оқытуға ғана бөлмеуі керек. Мемлекет немесе Атамекен ҰКП саланың цифрландырылуына ақша бөлуі керек, осылайша біз өзіміздің технологтарымыз бен конструкторларымызды, мысалы, цифрлық конструкциялауға үйрететін едік. Қазір барлық конструкциялау бағдарламалары цифрға негізделген», — деп атап өтті қауымдастық басшысы.
Оның айтуынша, Қазақстан кәсіпорындардың технологиялық жабдықталу деңгейі бойынша көрші елдерден айтарлықтай артта қалып қойған.
«Осының кесірінен біз әлемнің көптеген елдерімен салыстырғанда өте артта қалдық. Қырғызстан бізді бұл жағынан басып озды. Олар қазірдің өзінде заманауи, цифрлық жабдықтармен жұмыс істейді, ал біз әлі күнге дейін ескі жабдықтармен жұмыс істеп жатырмыз», — деп баса айтты ол.
Сала өкілдері кадр мәселесін шешу үшін салықтық жеңілдіктер, өндірістерді жаңғырту және өңдеу өнеркәсібі қызметкерлері үшін қолжетімді тұрғын үй бағдарламалары қажет деп есептейді. Қауымдастықтағылар бұл отандық кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға және кадрлардың жылыстауын азайтуға мүмкіндік беретініне сенімді.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Сізге қызықты болуы мүмкін
Kapital.kz-ті оқыңыз
