Бастапқы жарнасы барларға ипотека арзандайды: Жаңа қаулы жобасы
Қазақстанда ипотека алу шарттары өзгереді, енді тұрғын үй қарызы кімдерге арзандайды?
Қазақстанда Ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша ЖТСМ-нің шекті мөлшерін белгілеуге сараланған тәсіл енгізілмек. Бастапқы жарнасы көп азаматтар үшін тұрғын үй қарызы айтарлықтай арзандауы мүмкін. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Ұлттық банкпен бірлесіп, жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің (ЖТСМ) шекті деңгейін қайта қарауды көздейтін қаулы жобасын әзірледі, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне сілтеме жасап.
Жаңа құжат нормативтік құқықтық базаны жетілдіруге және талаптардың қайталануын болғызбауға бағытталған. Агенттік ұсынған негізгі жаңалық – 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша ЖТСМ-нің (ГЕСВ) шекті мөлшерін белгілеуге сараланған тәсіл енгізу. Енді несие пайызының жоғарғы шегі қарыз алушының жинаған бастапқы жарнасына, дәлірек айтқанда LTV (Loan-to-Value) коэффициентіне тікелей байланысты болады.
LTV индикаторы деген не және ол пайызға қалай әсер етеді?
LTV көрсеткіші – сатып алынатын тұрғын үй құнындағы қарыз қаражатының үлесін білдіреді және ол банктің кредиттік тәуекелін анықтайтын негізгі индикатор.
Қарапайым тілмен айтқанда, қарыз алушының бастапқы жарнасы неғұрлым жоғары болса, несие сомасының үй құнына қатысты үлесі (LTV мәні) соғұрлым төмен болады. Тәуекел азайғандықтан, банк те несиені төменірек пайызбен ұсына алады.
Осыған байланысты, жобада ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша ЖТСМ-нің шекті мөлшерін төмендегідей деңгейде бекіту ұсынылған:
LTV мәні 0,7-ге дейін болса (яғни, бастапқы жарна үй құнының 30%-ы және одан жоғары болғанда) – ең жоғары ЖТСМ 20%-ға дейін төмендейді;
LTV мәні 0,7-ден жоғары болса (бастапқы жарна 30%-дан аз болғанда) – ең жоғары ЖТСМ қолданыстағы деңгейде, яғни 25%-ға дейін сақталады.
Осылайша, өз қалтасынан үй құнының кемінде 30%-ын төлей алатын қарыз алушылар ипотеканы әлдеқайда тиімді шарттармен, төмен бағамен рәсімдеу мүмкіндігіне ие болады.
Жаңа ереже қашан іске қосылады?
Реттеуші органның мәліметінше, бұл тетік азаматтардың бастапқы жарна жинауын ынталандырып, ипотека нарығында әділ баға белгілеуді қалыптастырады және отандық банк секторының тұрақтылығын арттыруға септігін тигізеді.
Алайда, бұл ереже бірден күшіне енбейді. Өтпелі кезең ретінде 2026 жылғы 1 шілдеден бастап 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша ЖТСМ-нің шекті мөлшері қазіргі деңгейде, яғни 25% болып қала береді. Жаңа сараланған жүйе 2027 жылдың алғашқы күнінен бастап толық қолданысқа енгізілмек.
Қаулы жобасының толық мәтінімен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми сайтында танысуға болады.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Сізге қызықты болуы мүмкін
Kapital.kz-ті оқыңыз
