Орталық Азиядағы айналым экономикасы бойынша серіктестік Қазақстанға не береді?
Қазақстан циркулярлы экономика бойынша өңірлік альянс құруды ұсынды
Өңірдегі экономикалық өсім қалдықтардың көбеюімен қатар жүріп жатыр. Осыған байланысты Қазақстан Астанада өтіп жатқан Өңірлік экологиялық саммиттің пленарлық сессиясында Орталық Азия елдеріне «сызықтық» модельден «тұйық цикл» экономикасына көшуді ұсынды, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы.
Сессия қатысушылары Орталық Азия елдері бүгінде ортақ экономикалық және экологиялық сын-қатерлердің алдында тұрғанын атап өтті. Халық санының өсуі мен өндірістің ұлғаюы табиғи ресурстарға түсетін салмақты арттырып, инфрақұрылымның мүмкіндіктерін шектеуде. Осы мәселені шешу мақсатында Қазақстан тарапы өңірлік экологиялық саммит аясында Орталық Азия елдері үшін циркулярлы экономика бойынша серіктестік бағдарламасын әзірлеуді бастады.
ҚР Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев сессияны аша отырып, циркулярлы экономиканың тек экологиялық емес, ең алдымен экономикалық басымдық екенін атап өтті. Оның айтуынша, аймақ елдерінің реттеу тәсілдеріндегі алшақтық пен инвестиция тапшылығы ортақ шешімдерді тежейді.
«Экономикалық өсім қалдықтар көлемінің артуымен қатар жүріп жатыр, табиғи ресурстарға жүктеме артып, қалдықтармен жұмыс істеу инфрақұрылымы әрдайым тиісті қарқынмен дами бермейді. Мұндай жағдайда циркулярлы экономикаға көшу практикалық қажеттілікке айналуда. Ол бір мезгілде экономикалық дамуды қолдауға, экологиялық тәуекелдерді азайтуға және халықтың өмір сүру сапасын арттыруға мүмкіндік береді», — деді Ерлан Нысанбаев.
Министр Қазақстанның бұл бағыттағы рөліне тоқталып, жаңа бастаманың маңызын түсіндірді:
«Біз бұл құжатты (бағдарламаны) аймақ мемлекеттерінің тәсілдерін үйлестіруге, ортақ пайым мен басымдықтарды әзірлеуге, инвестициялар үшін қолайлы жағдай жасауға, сондай-ақ технологиялар мен үздік тәжірибелермен алмасуды кеңейтуге мүмкіндік беретін практикалық құрал ретінде қарастырамыз», деп қосты министр.
Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысының орынбасары және Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған орта бағдарламасының (UNEP) атқарушы директоры Ингер Андерсеннің айтуынша, бұл модельге көшудің экономикалық қайтарымы өте жоғары.
«Ресурстар жөніндегі халықаралық панель бізге мынаны ескертеді: цикліді экономикаға көшу жаһандық ЖІӨ-нің бүгінгі деңгейден 3%-ға артық өсуін қамтамасыз ете алады. Материалдарды пайдалану 30%-ға қысқаруы мүмкін, соған қарамастан біздің экономикамыз өсе береді, өйткені біз қалдықтарымызды қайта пайдаланып, өңдейміз», — деп атап өтті Ингер Андерсен.
БҰҰ Бас хатшысының орынбасары және БҰҰ Еуропалық экономикалық комиссиясының атқарушы хатшысы Татьяна Молчан циркулярлы экономиканың бизнес-процестерге қалай әсер ететініне тоқталды. Оның айтуынша, цифрландыру мен нақты көрсеткіштер бұл трансформацияның негізі болмақ.
«Егер біз бір нәрсені өлшей алмасақ, оны бағалай алмайтынымыз анық, демек, ол мәселені шешу үшін саясат та әзірлей алмаймыз. ОЭСР-мен бірлесіп әзірленген цикліді экономиканы өлшеу жөніндегі нұсқаулық прогресті бақылауға және олқылықтарды анықтауға көмектеседі», — деді Татьяна Молчан.
Сессия қорытындысы бойынша Орталық Азияда циркулярлы экономика жөніндегі өңірлік альянс құру ұсынылды. Бұл алаң мемлекеттер, халықаралық ұйымдар мен жеке сектор арасындағы тұрақты диалогты қамтамасыз етпек. Іскерлік орта үшін бұл — жаңа технологиялық стандарттар, «жасыл» инвестицияларға қолжетімділік және ресурстарды үнемдеу арқылы өндіріс тиімділігін арттырудың бірегей мүмкіндігі болмақ.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Сізге қызықты болуы мүмкін
Kapital.kz-ті оқыңыз
