Өңірлер 2027 жылға дейін ТКШ-дағы мәселелерді толық шешуі тиіс – вице-премьер

Қазақстан Республикасы премьер-министрінің орынбасары Қанат Бозымбаев коммуналдық және энергетикалық секторларды жаңғырту ұлттық жобасының (КЭЖС) Жобалық кеңсесінің отырысын өткізді, деп хабарлайды Primeminister.kz.

Қазіргі таңда 2026 жылға арналған тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық (ТКШ) саласына салынатын инвестицияның жалпы көлемі 1,2 трлн теңгені құрайды: оның 634 млрд теңгесі – ұлттық жоба тетігі арқылы, тағы 542 млрд теңге – қолданыстағы инвестициялық бағдарламалар аясында тарифтік реттеу механизмі арқылы қарастырылған.

КЭЖС электронды платформасы арқылы жалпы құны 482 млрд теңгені құрайтын 206 жоба конкурс рәсімдерін өткізуге дайын. Оның ішінде 168 жоба белсенді іске асырылу кезеңінде.

Инфрақұрылымның тозуын төмендету жоспары 100% орындалғанына қарамастан, бірқатар өңірлерде 2026 жылға арналған ұлттық жобаны іске асыру кестесінен біршама кешігулер бар. Жылумен жабдықтау саласында Маңғыстау, Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Алматы облыстары және Абай облысы артта қалып отыр. Электрмен жабдықтау саласында: Абай, Солтүстік Қазақстан, Қызылорда, Қарағанды, Павлодар, Батыс Қазақстан облыстарында. Сумен жабдықтау саласында: Батыс Қазақстан, Қызылорда, Павлодар облыстары, сондай-ақ Астана, Алматы, Шымкент қалалары. Су бұру саласында: Батыс Қазақстан, Маңғыстау, Ақмола, Солтүстік Қазақстан облыстары, Абай облысы және Астана қаласында жұмыстар толықтай атқарылмауда.

Сондай-ақ келесі жылға өтінім беру бойынша өңірлердің белсенділігі төмен екені атап өтілді.

Вице-премьер 2027 жылға дейін әкімдіктер ТКШ саласындағы мәселелерді толық жоюы тиіс екенін айтты. Сәуір айының соңына дейін, бірінші кезекте — шұғыл қолға алуды қажет ететін кәсіпорындар бойынша – барлық қолда бар жобалар бойынша өтінімдерді КЭЖС платформасына енгізу тапсырылды. Мерзімдер бұзылып, жұмыстар сапасыз орындалған жағдайда жеке жауапкершілік шаралары қабылданады.

Отырыста қаржыландыру мәселелері де қаралды. Ұлттық жоба аясында «Бәйтерек» холдингі 1,5 мыңнан астам өтінімді қарастырып, оның ішінде 520,6 млрд теңгеге 231 жобаны екінші кезеңде мақұлдады. Қаржыландыру Қазақстанның Даму банкі арқылы, сондай-ақ екінші деңгейлі банктер арқылы тікелей несиелеу және КЖК қатысуымен әкімдіктердің мемлекеттік бағалы қағаздарын сатып алу тетігі арқылы жүзеге асырылады.

231 жобаның 37-сі бойынша жобалық-сметалық құжаттама әзірленіп, олар іске асыруға дайын.

Күн тәртібіндегі бөлек мәселе саланы цифрландыруға арналды. ТКШ-да деректерді жинау, беру және талдаудың көпдеңгейлі жүйесін қалыптастыру қажеттігі атап өтілді. Бұл жүйе «төменнен жоғарыға» қағидаты бойынша — тұтынушылардан коммуналдық кәсіпорындарға дейін жұмыс істеп, кейін EnergyTech және WaterTech платформаларымен біріктіріліп, Smart Turmys жүйесімен синхрондалуы тиіс. Тиісті тапсырмалар энергетика, өнеркәсіп және құрылыс министрліктеріне, сондай-ақ «Қазорталық ТКШ» АҚ-ға берілді.

Айта кетейік, 2025 жылдың қаңтарында КЭЖС жобасына қатысуға 100 кәсіпорын өтінім бергені хабарланған болатын. Жоспар бойынша 2026 жылы жылумен жабдықтау саласында тозу деңгейін 48%-ға дейін, электрмен жабдықтауда 62%-ға дейін төмендету көзделген. 2025 жылдың қарашасынан бастап meks.zakup.sk.kz электронды сатып алу платформасы іске қосылды. Онда ұлттық жобаға қатысатын барлық коммуналдық кәсіпорындар тіркелген. КЭЖС аясында сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауға 35,5 млрд теңге қарастырылған. Коммуналдық желілерді жаңғырту жеті тетік арқылы қаржыландырылады. Ең үлкен шығын электр желілерін жаңартуға бағытталған — оған 3,8 трлн теңге қажет.