Ғылымды қаржыландыруға арналған эндаумент-қорға 2 млрд теңге тартылды

Ғылымды қаржыландыруға арналған эндаумент-қорға 2 млрд теңге тартылды. Бұл туралы Үкімет отырысында инновацияларды дамыту жөнінде баяндама жасаған Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек мәлімдеді, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы.

Министрдің айтуынша, инфрақұрылым аясында 303 ғылыми зертхана мен 62 коммерцияландыру орталығы іске қосылған. Сонымен қатар қаржылық қолдау тетіктері де кеңейтілуде.

«Ғылымды қаржыландыру ұлғайтылды, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ) салықтық ынталандыру енгізілді. Сондай-ақ алғаш рет эндаумент-қор құрылып, оған қазірдің өзінде 2 млрд теңге тартылды. Алдағы кезеңде қор капиталын 10 млрд теңгеге дейін кезең-кезеңімен қалыптастыру жоспарлануда. Бұл экожүйе оқшау дамымай, Astana Hub және Alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығымен тығыз байланыста қалыптасып жатқаны маңызды», – деді ол.

Оның сөзінше, бұл ғылымды, стартаптарды, технологиялық командаларды және инфрақұрылымды біріктіретін бірыңғай жүйе қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Министр мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, инновациялық қызметтің ғылым және жоғары білім министрлігінің құзыретіне өткенін атап өтті. Осыған байланысты жасанды интеллект және цифрлық даму саласындағы бірқатар функциялар министрлікке берілген. Атап айтқанда, төрт штаттық бірлік пен QazInnovations инновацияларды дамыту жөніндегі ұлттық агенттігі ведомство қарамағына өткен.

«Бұл шешім халықаралық тәжірибеге сәйкес келеді. Себебі инновациялар ғылым, университеттер мен зерттеу орталықтарының базасында қалыптасады. Дегенмен, инновациялар – күрделі салааралық міндет, ол тек бір ведомство аясында ғана емес, бүкіл мемлекеттік жүйе деңгейінде үйлестіруді талап етеді», – деді Саясат Нұрбек.

Қазіргі таңда Қазақстан Global Innovation Index рейтингінде 81-орында, ал Гарвард университетінің экономикалық күрделілік индексінде 55-орында тұр. Министрдің айтуынша, бұл көрсеткіштер бірнеше мемлекеттік органның үйлесімді жұмысының нәтижесі.

Осыған байланысты барлық мемлекеттік органдардың іс-қимылын үйлестіретін бірыңғай тетік – Инновациялық штаб құру ұсынылды.

Сонымен қатар министр инновациялық циклдегі үзіліс мәселесіне тоқталды. Оның айтуынша, зерттеулердің бастапқы кезеңдері мемлекет тарапынан қолдау табады, ал соңғы кезеңде бизнес қосылады. Алайда аралық кезеңде көптеген жобалар коммерцияландыруға жетпей тоқтап қалады.

Бұл мәселені шешу үшін тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға арналған грант енгізу ұсынылған. Тиісті заңнамалық түзетулер қазір мәжіліс қарауында.

Сондай-ақ, Қазақстанда ҒЗТКЖ-ға жұмсалатын шығын деңгейі төмен күйінде қалып отыр – ЖІӨ-нің небәрі 0,16%-ы ғана, ал технологиялық дамыған елдерде бұл көрсеткіш бірнеше пайызды құрайды.

Министр ғылым, технология және инновациялар экожүйесін дамыту жұмыстары жалғасып жатқанын атап өтті. Атап айтқанда, индустриялық PhD бағдарламалары, инженерлік білім берудің жаңа үлгілері және халықаралық ғылыми тағылымдамалар дамытылуда.

Сонымен қатар институционалдық орта да күшейтілуде: «Ғылым және технологиялық саясат туралы» заң қабылданды, Ғылым академиясының рөлі артты, Ұлттық ғылым және технологиялар кеңесі құрылды.

Еске салайық, бұған дейін әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-де ғылыми қауымдастықпен кездесу барысында Мемлекет басшысы Ғылым қорындағы заңбұзушылықтарға қатысты пікір білдіріп, Қазақстанда ғылымды қаржыландырудың нақты нәтижесі жеткіліксіз екенін атап өткен болатын.