Сәуір айында отандық сақтандыру нарығы 2,1 млрд теңгеге шығынға батты
Қазақстанда сақтандыру келісімдері төрт есе қысқарды
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 1 мамырдағы жағдай бойынша сектордың көрсеткіштерін жариялады, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы.
2026 жылғы сәуірдің қорытындысы бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының активтері 2,6%-ға өсіп, 4,1 трлн теңгеге жетті (жыл басынан бергі өсім — 5,8%). Бұл негізінен бағалы қағаздар портфелінің ұлғаюы есебінен болды.
1 мамырдағы мәлімет бойынша активтер құрылымындағы ең үлкен үлесті бағалы қағаздар иеленіп отыр — 73,7% (3,0 трлн теңге). Одан кейінгі орында ақшалай қаражат пен екінші деңгейдегі банктердегі салымдар — 7,0% (290,2 млрд теңге) және сақтандыру бойынша дебиторлық берешек — 4,6% (189,7 млрд теңге).
Ал сақтандыру ұйымдарының міндеттемелері сәуірде 4,5%-ға артып, 3,0 трлн теңгеге жуықтады (жыл басынан бері 8,3%-ға өскен). Бұған жасалған шарттар бойынша сақтандыру резервтерінің ұлғаюы себеп болды.
Сәуір айында сақтандыру ұйымдарының меншікті капиталы 2,3%-ға азайып, 1,1 трлн теңгеге дейін төмендеді (жыл басынан бері 0,6%-ға кеміген). Сәуірде нарық бойынша 2,1 млрд теңге шығын тіркелді, дегенмен жыл басынан бергі таза пайда 29,7 млрд теңгені құрап отыр. Жазатайым оқиғалардан сақтандыру шарттарының азаюы салдарынан сәуір айында жеке және заңды тұлғалармен жасалған шарттардың жалпы саны 1,6 миллионды құрады. Бұл өткен жылдың сәуірімен салыстырғанда 25,6%-ға аз.
Сәуірде қабылданған сақтандыру сыйлықақылары 155,9 млрд теңгеге жетті. Бұл ерікті сақтандыру түрлері бойынша жиналымның артуы есебінен 2025 жылдың сәуіріндегі көрсеткіштен 2,2%-ға жоғары (бірақ жыл басынан бері 2,8%-дық төмендеу бар).
Міндетті сақтандыру бойынша, сәуірде 26,9 млрд теңге, ал жыл басынан бері 99,3 млрд теңге сыйлықақы жиналды. Бұл өткен жылдың тиісті кезеңінен 13,7%-ға жоғары. Өсім негізінен қызметкерлерді жұмыс орнындағы жазатайым оқиғалардан сақтандыру сыйлықақыларының 14,2%-ға ұлғаюынан байқалды.
Ерікті жеке сақтандыру көрсеткіні сәуірдегі сыйлықақы көлемі 77,7 млрд теңгені, жыл басынан бері 255,9 млрд теңгені құрады (өткен жылдан 3,2%-ға аз). Бұған жазатайым оқиғалардан сақтандырудың 89,0%-ға және өмірді сақтандырудың 24,4%-ға азаюы әсер етті.
Ерікті мүліктік сақтандыру бөлігінде биылғы жылдың сәуірінде 51,2 млрд теңге, жыл басынан бері 173,0 млрд теңге жиналды (былтырғыдан 9,8%-ға аз). Мұнда мүлікті зақымданудан сақтандыру класы 13,7%-ға кеміген.
Сәуір айындағы сақтандыру төлемдері 41,5 млрд теңгені, жыл басынан бері 160,4 млрд теңгені құрады. Бұл ерікті жеке сақтандыру төлемдерінің өсуі есебінен 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 21,6%-ға артық.
Қазіргі таңда елде 25 сақтандыру ұйымы жұмыс істеп тұр, оның 10-ы өмірді сақтандыру бағытында қызмет көрсетеді.
Еске сала кетейік, Үкіметтің биылғы 10 ақпандағы кеңейтілген отырысында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев сақтандыру және қор нарықтарын дамыту бағдарламаларын әзірлеуді тапсырған болатын.
«Әлемде ұзақ мерзімді капиталдың көзі банктермен қатар сақтандыру және бағалы қағаздар нарықтары болып табылады. Біздің қаржы жүйемізде сақтандыру секторы елеусіз үлесті – небәрі 5%-ды ғана иеленіп отыр. Мұндай жағдаймен келісуге болмайды. Әңгіме цифрлық технологияларды қолдана отырып, сақтандыру өнімдерінің түрлерін кеңейту, олардың қолжетімділігін арттыру туралы болып отыр. Сақтандыру нарығын мемлекеттің, азаматтардың және бизнестің ықтимал тәуекелдер үшін ынтымақты жауапкершілік мәдениетін қалыптастырудың маңызды институты ретінде қарастыру керек», - деп мәлімдеді Мемлекет басшысы.
Қазір уәкілетті органдар сақтандыру қызметі туралы жаңа заң жобасы мен саланың 2030 жылға дейінгі даму бағдарламасын дайындап жатыр.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары Нұржан Тұрсынхановтың айтуынша, жаңа заң аясында сақтандыру кластарының құрылымы түбегейлі қайта қаралып, икемді әрі әділ шарттар қалыптастырылмақ. Сондай-ақ реттеу жүйесі заманауи тәуекелдер мен бизнестің сұранысына сай бейімделеді.
«Президент тапсырмасын орындау аясында біздің міндетіміз – сақтандыру секторының экономиканы дамытуға, әсіресе бүгінде тәуекелдер мен қаржылық міндеттемелердің басым бөлігі мемлекетке жүктеліп отырған салалардағы үлесін күшейту. Сақтандыру нарығын дамыту бағдарламасы жұмыс жүргізілетін негізгі бағыттарды айқындайды. Олардың қатарында — халықаралық тәжірибені ескере отырып, міндетті сақтандыру түрлерін кеңейту, әлеуметтік бағдарланған сақтандыру өнімдерін енгізу, нарық инфракұрылымын жаңғырту және саланың цифрлық трансформациясын тереңдету бар», – деп мәлімдеді Нұржан Тұрсынханов.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Сізге қызықты болуы мүмкін
Kapital.kz-ті оқыңыз
