ЖИ 2035 жылға қарай Қазақстанның еңбек нарығының 44%-ын трансформациялайды
Еңбек министрлігінің болжамынша, 14 мамандық жойылуы мүмкін
Қазақстанда жасанды интеллект (ЖИ) 2035 жылға қарай еңбек нарығының 44%-ына әсер етеді, деп мәлімдеді парламенті мәжілісі төрағасының орынбасары Дәния Еспаева, деп жазады Интерфакс-Казахстан.
«Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің деректеріне сәйкес, 2035 жылға қарай Қазақстанда 562 мамандық немесе еңбек нарығының 44%-ы (шамамен 4 млн адам) ЖИ әсерінен өзгеріске ұшырайды, 46 мамандық қысқарады – бұл 362 мың адам немесе 4%», – деді Дәния Еспаева дүйсенбі күні мәжілістегі үкімет сағатында.
Ол сонымен бірге 14 мамандық (49 мың адам) мүлдем жойылатынын қосты. Дәния Еспаева айтуынша, ЖИ мен экономика тоғысқан жерде жаңа мамандықтар қалыптасады, оларға сұраныс алдағы жылдары арта бастайды. Осыған байланысты жоғары білім беру жүйесі цифрландыру және автоматтандыру жағдайына кадрлар дайындауды қамтамасыз етуі тиіс.
Депутаттың айтуынша, мемлекет бұл салаға қолдауды арттырып отыр. Соңғы бес жылда қаржыландыру 246 млрд теңгеден 472 млрд теңгеге дейін өскен. Сондай-ақ жыл сайын білім гранттарының саны артып келеді, биыл 77 мың грант бөлінген. Шәкіртақы көлемі бес жылда екі есеге жуық артты.
Дәния Еспаева бірқатар жүйелік мәселелер бар екенін де атап өтті. Атап айтқанда, еңбек нарығы қажеттіліктерінің ұзақ мерзімді болжамы жоқ, соның салдарынан түлектердің шамамен үштен бірі өз мамандығы бойынша жұмыс істемейді. Еңбек нарығындағы сұраныс білім беру мемлекеттік тапсырысы түзетілгеннен әлдеқайда жылдам өзгеруде, бұл кей мамандықтар бойынша артық кадрлар мен басқаларында тапшылыққа әкеледі.
2040 жылға қарай жоғары білім беру жүйесіне демографиялық жүктеме артады деп күтілуде – талапкерлер саны 440 мыңнан асуы мүмкін. Депутат оқыту тәсілдерін қайта қарау және оқытушыларды ЖИ технологияларын қолдануға дайындау қажеттігін де айтты.
Сонымен қатар ол жастардың инженерлік мамандықтарға қызығушылығы төмен екенін атап өтті. Оның айтуынша, кейбір талапкерлер грант алу үшін ғана түседі, бірақ кейін инженерлік салада мансап қоспайды, бұл білім беру ресурстарының тиімділігін төмендетеді.
Қазақстан халқы 20,5 млн адамнан асады.
Бұған дейін 15-34 жас аралығындағы жастар еңбек нарығындағы негізгі топтардың бірі болып қалғанымен, олардың үлесі біртіндеп азайып жатқаны хабарланған болатын. 2025 жылдың қорытындысы бойынша елде жұмыспен қамтылғандар саны 3,6 млн адамды құрап, бір жылда өзгеріссіз қалған. Жұмыспен қамтылған халық ішіндегі жастар үлесі 38,9%-ға дейін төмендеген (өткен жылы 39,4%). Еңбек нарығы біртіндеп «қартаюда», ал жастардың үлесі азаюда.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Kapital.kz-ті оқыңыз
