• Басты бет
• Государство
• Сенат жануарларды эвтаназиялау туралы резонанстық заңды мәжіліске қайтарды

Сенат жануарларды эвтаназиялау туралы резонанстық заңды мәжіліске қайтарды

Қаңғыбас иттер мен мысықтар санын реттеу құқығын мәслихаттарға беру ұсынылып отыр

Қазақстанда қаңғыбас жануарлар санын реттеу мәселесі қайтадан қоғамдық және заңнамалық талқылау нысанасына айналды. Сенат «Жануарларға жауапты қарау мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын мәжіліске қайта қарауға жіберді. Сенаторлар бұл ретте анағұрлым елеп-екшелген және гуманистік тәсілдің қажет екенін атап өтті. Негізгі екпін жаппай эвтаназиядан бас тартуға және қазіргі уақытта күтілген нәтиже бермей отырған қолданыстағы тетіктерді қайта қарауға қойылған, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының тілшісі.

Сенатта атап өтілгендей, қаңғыбас жануарлармен жұмыс істеудің қазіргі моделі қауіпсіздік талаптарына сай келмейді.

«Қазіргі қолданылып жүрген «ұстау – стерилизация – вакцинация – босатып жіберу» моделі күткендегідей нәтиже бермеді және тиісті қауіпсіздік деңгейін қамтамасыз ете алмады. Қолданыстағы заң қабылданған соңғы төрт жыл ішінде миллионнан астам қаңғыбас ит ұсталды. Сонымен қатар адамдарды ит қабудың 155 мыңнан астам жағдайы тіркелді. Бұл деректер қаңғыбас және иесі бар иттер тарапынан болған жағдайларды да қамтиды. Бұл сандар қолданыстағы тетіктерді қайта қарау қажеттігін анық көрсетіп отыр», – деді Сенаттың пленарлық отырысында депутат Арман Өтегұлов.

Оның айтуынша, 2022 жылдан бері осы мақсаттарға 14,5 млрд теңге бөлінген, алайда қаражаттың тиімді жұмсалуы бойынша сұрақтар бар, оның ішінде өңірлер бойынша тең бөлінбеуі де әсер еткен. Сенатта мәселенің болуы оны радикалды тәсілдермен шешу қажет дегенді білдірмейтінін атады. Жануарлардың агрессия жағдайлары болғанымен, оларды жаппай жою қарастырылмайды.

«Эвтаназия тек ерекше жағдайларда ғана мүмкін: ветеринар дәрігердің қорытындысы бойынша жануардың өмір сапасы төмендеп, созылмалы ауруға немесе тұрақты ауырсынуға байланысты жағдайларда және жануар иесі эвтаназия туралы шешімді өзі қабылдай алады. Бұл ретте ветеринарлық және этикалық нормалар қатаң сақталуы тиіс», – деп толықтырды сенатор.

Ұсынылған өзгерістердің қатарында қаңғыбас жануар ұғымын қазіргі күйінде сақтау көзделген. Сенат пікірінше, чиптің болмауы жануардың иесі жоқ дегенді автоматты түрде білдірмейді және меншік құқығын тоқтатпайды, тек тіркелмеген мәртебені көрсетеді. Сондай-ақ эвтаназияны сан реттеу құралы ретінде қолданудан бас тарту ұсынылады. Қолданыстағы заңнамада жануарларды ауырсынусыз өлтірудің гуманистік тәсілдері қарастырылған, алайда олар жүйелі шараға айналмауы тиіс.

Бұған қоса қаңғыбас жануарлар санын реттеу тәртібі мен мерзімін анықтау құқығын мәслихаттарға беру жоспарланып отыр. Бұл өңірлік ерекшеліктер мен қолжетімді ресурстарды ескеруге мүмкіндік береді.

Сенаторлар заңнамадан «эвтаназия» терминін толық алып тастауды ұсынды, бұл ұғымның әртүрлі түсіндірмесін және қоғамдағы шиеленісті болдырмау мақсатында жасалып отыр. Нәтижесінде құжат мәжіліске қайта қарауға жіберілді.

Айта кетейік, Қазақстанда уақытша ұстаудан кейін қаңғыбас иттерге эвтаназия қолдануды көздейтін заң жобасы талқылануда. Жаңа нормалар жануарларды ұстау мерзімін, міндетті чиптеу талаптарын және иелерінің жауапкершілігін күшейтуді қамтиды. Жануарларды кемінде бес күн, иесі болуы мүмкін деп танылған жануарларды 60 күнге дейін ұстау ұсынылған. Депутат Еділ Жаңбыршиннің айтуынша, қаңғыбас жануарларды ұстау, стерилизациялау, құтыруға қарсы вакцинациялау және агрессия көрсетпейтін жануарларды бұрынғы мекеніне қайтару тәсілі тиімсіз болған. Құжат қаңғыбас иттерді өмір сүріп келген ортасына қайтару моделінен толық бас тартып, оларды кері қайтармай ұстау жүйесіне көшуге бағытталған. Бұл бастама қоғамда резонанс тудырып, бірқатар нормалар азаматтар мен зооқорғау ұйымдарының сынына ұшырады.

Сонымен қатар президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Таза Қазақстан» қозғалысы қатысушыларымен кездесуде жануарларды тиісінше ұстау бойынша әкімшілік жауапкершілікті күшейту және жануарларға қатыгездік көрсеткені үшін қылмыстық жауапкершілікті арттыру қажеттігін айтқан болатын.

Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.

Kapital.kz-ті оқыңыз