Министрлік БЖЗҚ ақшасын алу ережелерін қайта қараудың себебін түсіндірді
Зейнетақы жинағы – депозит емес, енді қазақстандықтарды не күтіп тұр?
Қазақстанның еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу үшін ең төменгі жеткіліктілік шегін анықтау әдістемесін қайта қарау себептерін түсіндірді, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы.
Ведомство бұл азаматтардың қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етіп, қарттық кезеңде лайықты төлемдер алуына кепілдік беру үшін жасалып жатқанын айтады. Министрлік атап өткендей, зейнетақы жинақтары ең алдымен адам зейнетке шыққаннан кейінгі тұрақты табыс көзі болуы тиіс.
«Бұл қаражатты кез келген уақытта алып жұмсайтын депозит ретінде қарастыруға болмайды. Әсіресе, болашақ зейнетақысы мемлекеттен төленетін базалық төлем мен өздерінің жинақтарына негізделетін жас қазақстандықтар үшін бұл қаржыны сақтау аса маңызды», деп түсіндірді ведомствода.
Қазіргі қолданыстағы әдістеме жинақтың жеткіліктілік шегінен асатын бөлігін алуға мүмкіндік береді. Алайда министрліктің пайымынша, ол көбіне «мінсіз» сценарийге негізделген: яғни азамат тұрақты түрде міндетті зейнетақы жарналарын аударып, зейнет жасына дейін қажетті соманы жинайды деп болжанады. Ал өмірде кездесетін жағдайлар, мысалы, тұрақты табыстың болмауы немесе жұмыссыздық кезеңдері ескерілмейді.
Сонымен қатар, соңғы үш жыл ішінде ең төменгі жеткіліктілік шегі қайта қаралмағаны да түзетулер енгізуге негіз болды.
«Осыған байланысты министрлік экономикалық тұрғыдан негізделген (актуарлық) тәсілге сүйенген жаңа есептеу әдістемесіне көшуде. Енді есептеулер күтілетін өмір сүру ұзақтығын, инвестициялық табыстылықты және болашақ төлемдердің мақсатты деңгейін ескеретін болады», деп қосты ведомствода.
Қарапайым мысал
Қазақстандықтарға түсінікті болуы үшін министрлік 46 жастағы салымшының жағдайын мысалға келтірді. Мәселен, салымшының шотында 11 млн теңге болса, оның жасына сәйкес жеткіліктілік шегі – 7,8 млн теңгены құрайды, яғни қазіргі жағдайда ол 3,2 млн теңгені шешіп ала алады.
Егер осы соманы шешіп алса, болашақта Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан алатын ай сайынғы төлемі ең төменгі деңгейде қалыптасады (қазіргі есеп бойынша – ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70%-ы немесе шамамен 35,6 мың теңге). Ал егер жинақтағы қаражатты алмай, сақтап қалса, болашақтағы зейнетақысы шамамен 2–2,5 есе жоғары болуы мүмкін.
«Жаңа өзгерістердің негізгі мәні – азамат бүгін жинақтың бір бөлігін пайдаланған күннің өзінде, ертең лайықты зейнетақы алуға жеткілікті қаражаттың сақталуын қамтамасыз ету. Мемлекет азаматтардың ұзақ мерзімді мүдделерін қорғауды жалғастырып, әрбір қазақстандықтың қартайғанда қаржылық тұрғыдан сенімді болуына жағдай жасауды көздейді», деп қосты министрлікте.
Айта кетейік, Қазақстанда зейнетақы артығын алу үшін жеткіліктілік шегін мамыр айында көтеру жоспарланып отыр.
2026 жылы зейнетақы жинақтарының жеткіліктілік шегі 2025 жылмен салыстырғанда шамамен 10%-ға өскен болатын.
Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығының материалдарымен жұмыс істегенде тек 30% мәтінді ғана пайдалану, міндетті түрде көзге гиперсілтеме қою арқылы рұқсат етіледі. Толық материалды пайдалану үшін редакцияның рұқсатын алу қажет.
Сізге қызықты болуы мүмкін
Kapital.kz-ті оқыңыз
